پذیرایی برای جشنهای سال نو که به نام نوروز شناخته میشود، کارکنان یک رستوران کوچک ایرانی در شمال سیدنی را مشغول نگه داشته است. در منو، ماهی تازه در کنار برنج و سبزیجات معطر سرو میشود. یکی از مالکان، پاریا زاگند توضیح میدهد.
«برای نوروز، ما با یک غذای محبوب ماهی جشن میگیریم — سبزیهای تازه که با برنج زعفرانی و ماهی خوشطعم از دریای خزر مخلوط میشوند. البته اینجا از باراموندی استفاده میکنیم.»
در رستوران ایرانی تیدا، فضای غذاخوری با نقشونگارهای رنگارنگ تزئین شده است. در اینجا، نوروز با غذاهای اشتراکی و هدیهدادن جشن گرفته میشود؛ به گفتهٔ مشتری، لاله میریان.
«برای ما ایرانیها، اساساً به معنای زندگیِ نو، سالِ نو و همهچیزِ نو است.»
نوروز یک رسم باستانی است که پیش از اسلام در ایران وجود داشته است. خانم زاگند که در تهران، پایتخت ایران، بزرگ شده و در سال ۲۰۰۸ به استرالیا مهاجرت کرده است، میگوید در نیمکرهٔ شمالی این جشن نشانهٔ گذار از زمستان به بهار است.
«نوروز — ما همیشه آن را در جامعهٔ خود، در خانواده و در کنار مردممان جشن گرفتهایم؛ و تمام مفهوم آن با هم بودن، در کنار خانواده ماندن و زنده نگه داشتن سنت و شعلهٔ آن است.»
با این حال، در حالی که جنگ در خاورمیانه ادامه دارد، خانم زاگند یکی از بسیاری افرادی است که نگران عزیزان خود در آنجا هستند. خانوادهٔ او در نزدیکی تهران زندگی میکنند.
«چند روز است با پدر و مادرم صحبت نکردهام. هر صبح بمباران انجام میشود. ما با این خبر از خواب بیدار میشویم که درست در نزدیکی محل زندگیِ والدینمان، جایی که خواهرانمان هستند، حمله شده است. در حال حاضر، عدمِ قطعیتِ زیادی وجود دارد.»
درگیریهای کنونی در پیِ کشتار گسترده و بازداشت معترضان غیرنظامی در ایران رخ داده و بر بسیاری از اعضای جامعهٔ ایرانیانِ استرالیا که حدود ۸۵ هزار نفر هستند، تأثیر گذاشته است. رانا دادپور، پژوهشگر، توضیح میدهد.
«نوروز در حال حاضر در استرالیا برای جامعهٔ ایرانی–استرالیاییِ ما نقش بسیار مهم و نمادینی دارد؛ زیرا اساساً به معنای گرد هم آمدن است. جامعهٔ ما به دلیل تمام اتفاقاتی که در ایران رخ داده، تجربهای بسیار آسیبزا را پشت سر گذاشته است؛ کشتاری که رخ داد، هزاران نفر کشته شدند. اکنون جنگ جریان دارد و مردم از خانوادههایشان جدا افتادهاند. بنابراین، این جشن واقعاً به آنها کمک میکند که دور هم جمع شوند و اتحاد خود را نشان دهند.»
پاریا زاگند سه سال پیش همراه با شریک خود، میلاد امیری، یک رستوران ایرانی افتتاح کرد. او میگوید ارتباط با فرهنگ در این روزهای نامطمئن باعث آرامش میشود.
«احساسات میآیند و میروند؛ مثل باد و طوفان. دوستیها در جامعه در حال از هم پاشیدن است. اتفاقات زیادی در حال رخ دادن است؛ مردم... ما در حال تجربهٔ سوگ هستیم. در حال تجربهٔ خشم و عصبانیت هستیم.»
در ایران، آیینهایی مانند پریدن از روی آتش از سوی جمهوری اسلامی تضعیف شدهاند. با این حال، بسیاری از سنتهایی که هزاران سال قدمت دارند همچنان رعایت میشوند؛ از جمله چیدن سفرهٔ هفتسین با نمادهای مختلف. خانم زاگند توضیح میدهد.
«ما هفت چیز که با حرف «س» در فارسی شروع میشوند روی سفره میگذاریم. مثلاً سماق که آن طراوت و شورِ زندگی را میآورد. سبزه هم که همین گندمِ سبز شده است.»
در سراسر جهان، انتظار میرود امسال بیش از ۳۰۰ میلیون نفر نوروز را جشن بگیرند؛ افرادی از پیشینههای متنوع قومی، زبانی و مذهبی. رانا دادپور میگوید جشن گرفتن در کنار هم به کاهش اضطراب ناشی از درگیریهای کنونی کمک میکند.
«بنابراین، جشنهای فرهنگی و تاریخی واقعاً به مردم کمک میکند تا بر ترس و فقدانی که تجربه کردهاند غلبه کنند، به یکدیگر مهربانی نشان دهند و درک کنند که تنها نیستند.»
خانم زاگند نیز مانند بسیاری دیگر امیدوار است که بهار، تغییرات مثبتی را برای این منطقهٔ پرتنش به همراه بیاورد.
«در حال حاضر اندوه بسیار زیادی وجود دارد، فقدانهای فراوان و خونهایی که ریخته شده است. اما ما به کسانی که جان خود را از دست دادهاند ادای احترام خواهیم کرد. بهار منتظر نمیماند؛ زمستان میرود و نوروز همیشه میآید تا ما دوباره زندگی را جشن بگیریم.»
برنامه فارسی رادیو اسبیاس در روزهای شنبه و سه شنبه ساعت ۳ بعد از ظهر از طریق رادیو، به صورت آنلاین، کانال شماره ۳۰۲ تلویزیونهای دیجیتال و از طریق اپ رایگان SBS Audio قابل دسترس است. برای شنیدن برنامه های زنده و پادکست های ما اپ SBS Audio را از APP Store یا Google Play دانلود کنید. همچنین می توانید به اس بی اس فارسی از طریق اسپاتیفای، یا اپل پادکستز گوش کنید.
