ประเด็นสำคัญ
- มีเห็ดประมาณ 2 แสนกว่าสายพันธุ์ในออสเตรเลีย
- การระบุชนิดเห็ดที่รับประทานได้และเห็ดพิษต้องใช้ความระมัดระวังและต้องมีความเชี่ยวชาญ
- การแยกเห็ดหมวกมรณะจากเห็ดอื่นนั้นทำได้ยาก เพราะมีลักษณะเหมือนเห็ดที่รับประทานได้
กด ▶ ฟังพอดคาสต์ด้านบน
การเก็บเห็ดรับประทานเป็นกิจกรรมที่สามารถทำได้กับครอบครัวและเพื่อนๆ
คุณคริสตี บาร์บารา (Kristy Barbara) เล่าถึงความหลังครั้งเธอเคยไปเก็บเห็ดกับคุณยายที่เมืองอัลโทนา (Altona) รัฐวิกตอเรีย
“ยายของฉันอพยพจากมอลตา (Malta) มาออสเตรเลียเมื่อปลายทศวรรษที่ 40 และการเก็บเห็ดมาทำอาหารเป็นสิ่งที่คุณยายชอบทำช่วงปีแรกๆ ที่มาอยู่ออสเตรเลีย"
มีเห็ดขาวยักษ์ที่อร่อยมากจริงๆ
เรื่องน่าสนใจ
เห็ดพิษคร่า 3 ชีวิต ที่รัฐวิกตอเรีย
คุณดิเอโก โบเนตโต (Diego Bonetto) จากไวล์ด ฟูด เวิร์กชอป (Wild Food workshop) ที่สอนวิธีหาอาหารป่า รวมถึงการหาเห็ดที่ป่าสนในรัฐนิวเซาท์เวลส์
เขากล่าวว่า แม้การหาเห็ดอาจเป็นกิจกรรมที่ดูเหมือนไม่อันตราย แต่หากไม่มีความรู้ในการแยกแยะเห็ดพันธุ์ที่ปลอดภัยจากพันธุ์ที่อันตราย ก็อาจเป็นอันตรายได้
“มีเห็ดที่กินได้อยู่ทั่วออสเตรเลีย บางชนิดเป็นที่นิยมสำหรับบางกลุ่ม เช่น เห็ดสนเป็นที่นิยมในกลุ่มคนจากโปแลนด์ รัสเซีย และอิตาลี เห็ดทุ่งสำหรับกลุ่มเกษตรกร โดยเฉพาะเกษตรกรในออสเตรเลีย การออกไปเก็บเห็ดรับประทานเป็นเรื่องที่คุณควรมีความรู้ เพราะมีความเสี่ยงด้วย”
ศาสตราจารย์เบรตต์ ซัมเมอร์เนล (Brett Summerell) หัวหน้านักวิทยาศาสตร์และผู้อำนวยการภาควิชาวิทยาศาสตร์ การศึกษา และการอนุรักษ์ที่สถาบันพฤกษศาสตร์แห่งออสเตรเลีย (Australian Institute of Botanical Science) ที่เมืองซิดนีย์ กล่าวว่าการระบุสายพันธุ์เห็ดที่รับประทานได้ในออสเตรเลียนั้นต้องใช้ความระมัดระวังและความชำนาญ
เห็ดบางชนิดในออสเตรเลียอาจแตกต่างจากเห็ดที่คุณเคยเก็บจากที่อื่น
"บางชนิดมีพิษ บางชนิดมีผลข้างเคียงบางอย่าง บางชนิดอร่อยมาก หากคุณไม่ทราบว่ามีเห็ดชนิดไหนอยู่ในบริเวณไหนบ้าง ก็เป็นไปได้ว่าคุณอาจเก็บเห็ดชนิดที่อาจเป็นอันตรายได้ ที่อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพหรืออาจเป็นพิษร้ายแรงได้ เว้นเสียแต่ว่าคุณมีความรู้เรื่องนี้ดี หลีกเลี่ยงการเก็บเห็ดไว้จะดีที่สุด”
ศาสตราจารย์ซัมเมอร์เนลเป็นนักพยาธิวิทยาและผู้เชี่ยวชาญด้านเห็ดราด้วย เขากล่าวว่าบางคนต้องเสียชีวิตเพราะรับประทานเห็ดพิษที่ออสเตรเลีย
“หากมีใครทานเห็ดหมวกมรณะ (death cap mushroom) อาจเสี่ยงถึงชีวิตได้ เราเห็นหลายกรณีที่ต้องรีบส่งเข้าแผนกฉุกเฉินที่โรงพยาบาลด้วยโรคกระเพาะอาหารเป็นพิษ ซึ่งต้องรักษาเป็นเวลาหลายวัน อาการ ของการทานเห็ดพิษแตกต่างกันไปตามสายพันธุ์เห็ดด้วย”
ออสเตรเลียมีเห็ดประมาณ 250,000 แสนสายพันธุ์ และการระบุสายพันธุ์ที่มีพิษต้องมีความรู้เรื่องนี้เป็นอย่างดี
“มีหลายสายพันธุ์ที่เป็นอันตราย บางสายพันธุ์มาจากต่างประเทศ เช่น เห็ดหมวกมรณะ เห็ดแมลงวัน (fly agarics) และชนิดที่คล้ายๆ กัน ยังมีเห็ดพื้นเมืองบางชนิดที่ดูคล้ายเห็ดนางรม (oyster mushroom) โดยเฉพาะเห็ดผี (ghost mushroom) ซึ่งค่อนข้างอันตราย"
คุณอาจคลื่นไส้ ท้องเสีย ปวดท้อง และอาจต้องเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาล
เห็ดหมวกมรณะ (Amanita phalloides) พบได้ในรัฐแทสเมเนีย รัฐวิกตอเรีย รัฐเซาท์ออสเตรเลีย และมณฑลนครหลวงออสเตรเลีย
เห็ดสายพันธุ์เดียวกับเห็ดฟางฝรั่งที่รัฐแทสเมเนีย ทำให้ไตวายได้
มีเห็ดสายพันธุ์คล้ายกันที่รัฐวิกตอเรียที่ยังไม่มีการระบุสายพันธุ์อย่างเป็นทางการอีกด้วย
คุณโบเนตโตกล่าวว่าการแยกเห็ดสายพันธุ์ที่รับประทานได้จากเห็ดสายพันธุ์ที่เป็นพิษได้นั้นต้องสามารถระบุลักษณะเฉพาะได้ ซึ่งบางครั้งอาจมองไม่เห็น หรือยังเป็นเห็ดอ่อน หรือเป็นเห็ดแก่
นั่นคือเหตุผลที่ควรมีผู้เชี่ยวชาญไปด้วย
สำหรับผู้ที่ไม่เคยหาเก็บเห็ดเพื่อทำอาหารมาก่อน ควรไปกับผู้ที่สามารถสอนได้
"คุณสามารถหาข้อมูลได้จากอินเทอร์เน็ต จากยูทูป แต่การศึกษาหาความรู้จากผู้เชี่ยวชาญจะดีกว่า การได้สอบถามเมื่อได้เห็นเห็ดอยู่ในมือ เพื่อศึกษาวิธีแยกความแตกต่างระหว่างเห็ดที่กินได้และกินไม่ได้”
คุณโบเนตโตกล่าวว่า เมื่อคุณรู้จักเห็ดที่รับประทานได้ในบริเวณนั้นแล้ว คุณจะสบายใจได้
ปัญหาคือเมื่อคุณไปหาเห็ดในที่ที่คุณไม่เคยไปมาก่อนและสับสนกับสายพันธุ์ที่คล้ายกัน
ศาสตราจารย์ซัมเมอร์เนลย้ำว่าไม่ควรเก็บเห็ดที่เน่าเปื่อยด้วย
“ควรแน่ใจว่าคุณจะไม่เก็บเห็ดที่จะเป็นอันตรายกับคุณ คุณภาพของเห็ดก็สำคัญ หากเห็ดเริ่มแก่และเริ่มเน่า คุณอาจติดเชื้อแบคทีเรียในกระเพาะได้ ซึ่งอาจทำให้เกิดปัญหาในระบบทางเดินอาหารได้ คุณควรระมัดระวังเรื่องนี้ด้วย บางคนก็อาจแพ้เห็ดบางสายพันธุ์ด้วย ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ของแต่ละคน ข้อควรระมัดระวังเหล่านี้เพื่อให้คุณแน่ใจว่าคุณจะไม่เจ็บป่วย”
สำหรับผู้ที่อยากไปเก็บเห็ด การทราบว่าฤดูเก็บเห็ดเริ่มต้นเมื่อไหร่ก็เป็นสิ่งสำคัญ
ยิ่งอากาศเย็นและชื้นมากเท่าไหร่ ยิ่งเป็นอากาศที่ดีสำหรับเห็ดป่า
ฤดูเก็บเห็ดเริ่มประมาณกลางเดือนมีนาคมจนถึงกลางเดือนมิถุนายน
"ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศและสถานที่ด้วย รัฐวิกตอเรียเริ่มเก็บได้เร็วกว่านั้นเล็กน้อย รัฐนิวเซาท์เวลส์และรัฐเซาท์ออสเตรเลียช้ากว่านั้นเล็กน้อย ปกติแล้วอีสเตอร์เป็นเวลาที่ดีในที่เห็ดเริ่มบาน”
อย่างไรก็ตาม กฎระเบียบในการเก็บเห็ดของแต่ละรัฐและมณฑลนั้นแตกต่างไป การทราบกฎเกณฑ์ในแต่ละท้องถิ่นเป็นสิ่งสำคัญเช่นกัน
“รัฐนิวเซาท์เวลส์อนุญาตให้เก็บเห็ดสนในป่าได้ แต่รัฐอื่นทำไม่ได้ รัฐเวสเทิร์นออสเตรเลียไม่อนุญาตให้เก็บเห็ด ไม่ว่าจะเป็นเห็ดพื้นเมืองหรือเห็ดต่างถิ่น รัฐเซาท์ออสเตรเลียไม่อนุญาตให้เก็บเห็ดสนในป่าเช่นกัน และในรัฐวิกตอเรียก็เป็นเรื่องไม่ควร”
แต่การเก็บเห็ดในเขตพื้นที่ส่วนบุคคลสามารถทำได้เสมอ
กฎระเบียบเปลี่ยนไปตามแต่ละรัฐ ควรรู้กฎของแต่ละพื้นที่
"สอบถามจากหน่วยงานท้องถิ่น เทศบาลท้องถิ่นอาจสามารถบอกคุณได้ ควรตระหนักถึงเรื่องจริยธรรมและกฎหมายปฏิบัติด้วย อย่างไรก็ตาม หากเป็นพื้นที่ส่วนบุคคล คุณสามารถเก็บเห็ดได้โดยไม่มีกฎใดๆ บังคับ”
หากคุณกังวลเรื่องการบริโภคเห็ดพิษ ติดต่อ ศูนย์ข้อมูลสิ่งมีพิษ (Poisons Information Centre) ที่เบอร์ 131 126
หากมีอาการรุนแรง โทรเบอร์ฉุกเฉิน 000
อ่านหรือฟังเรื่องการตั้งถิ่นฐานในออสเตรเลียได้อีก ที่นี่
คุณสามารถติดตามข่าวสารล่าสุดจากออสเตรเลียและทั่วโลกเป็นภาษาไทยจากเอสบีเอส ไทย ได้ที่เว็บไซต์ sbs.com.au/thai
บันทึกเว็บไซต์ของเราเก็บไว้ในบุ๊กมาร์ก เพื่อไม่ให้คุณพลาดสถานการณ์ล่าสุด หรือติดตามเราทางเฟซบุ๊กที่ facebook.com/sbsthai
เรื่องที่เกี่ยวข้อง
เก็บเห็ดป่าสนุกแต่แฝงอันตราย
