ናይ ዩኒቨርስቲ ዲግሪ ዝለዓለ ደሞዝ ንምርካብ ዝበለጸ መገዲ ዘይኮነሉ ምኽንያት እንታይ እዩ፧

ንነዊሕ እዋን ንብዙሓት ክወሃቦም ዝጸንሐ ምኽሪ፡ "ብዙሕ ክትክፈል ዲግሪ ሓዝ" ዝብል እዩ ኮይኑ ጸኒሑ—እንተኾነ ዕዳጋ ስራሕ ከምዘመልክቶ ናይ ሞያ ክእለት ዝሓሸ ረብሓ ኣለዎ።

Data shows the pay gap between tradies and white-collar professionals is narrowing, as strong earnings across various trades continue to reshape Australia's wage landscape. Source: SBS / Graphic art by Jacob Chantarat

ኣማንድፕ ሲንግ ቡላር ብ2017 ብናይ ስራሕ ቪዛ (ናይ ኪኢላዊ ኣብ ዞባ ምስራሕ ዝበሃል) ብምርካብ ናብ ኣደሌድ ምስ መጸ ፡ ገለ ውሑዳት ኣውስትራሊያዊያን እንተዘይኮይኑ ዘይተረድእዎ ስራሕ ከምዝነበረ ተረዲኡ ፡ ዋጋ ናይ ሞያ ስራሕ ።

ቡሃር ካብታ ኣብ ሰሜናዊ ሕንዲ እትርከብ ባቲንዳ ካብ ዝመጸሉ እዋን ኣትሒዙ ብኤለክትሪክ ክእለት ዘለዎ ኰይኑ ምስ ተመክሮኡ፡ ድልዱል ስራሕ ምስ ልዑል ኣታዊ ከም ዝረኽብ ንጹር ኣረኣእያ ነበሮ ።

ድሕሪ ዓሰርተ ዓመት ኣቢሉ ፡ ወናኒ ናይ ኤለክትሪክን ሶላርን ንግዲ ኮይኑ፡ ብኣረኣእያኡ በቲ ኣብ መንጎ ዓመታት ዘሕለፎ ተመክሮ ከም እተደልደለ ገለጸ ።

እቲ ወዲ 45 ዓመት ከም ዝሕብሮ ፡ እቶም ዝለዓለ ኣታዊ ዘለዎም ኣብ ሞያ ኤለክትሪክ ዝዓዩ ምኩራት ሰባት'ዩም ፡ ኣብ ዓመት ክሳዕ 200,000 ዶላር ኣታዊ ክረኽቡ ይኽእሉ እዮም ፣ እዚ ከኣ ኣብ ንግዳዊ ኰነ ኣብ ፍሉይ ኮንትራት ምስዝከውን ዝለዓለ ኣታዊ ክርከብ ይከኣል እዩ ።

ናይ ገዛእ ርእሱ ንግዲ ኣብ ምትካል ስርዓተ-ጸሓያዊ ጸዓት ኣብ መላእ ሳውዝ ኣውስትራሊያ ኮይኑ ፡ ን ንዋት ፡ ንሰራሕተኛታት ፡ ንኻልእ ናይ ኣገልግሎት ወጻኢታትን ቀረጽን ቅድሚ ምጉዳሉ ፡ ወርሓዊ ካብ 40,000 ዶላር ክሳዕ 50,000 ዶላር ኣቢሉ ዝኸውን ገንዘብ ከም ዝረክብ ይገልጽ ።

ይኹን እምበር: እቲ ኽንከራኸሮ ዘይንኽእል ነገር: ጠለብ ናይዞም ዓይነት ስራሕ እዩ ።

ቡላር "እቲ ስራሕ ኣሎ" ክብል ን SBS ኒውስ ገሊጹ።

እቲ ገንዘብ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ ።

ታሪኽ ቡሃር ኣብ ቊጠባ ኣውስትራሊያ ዝሰፍሐ ምልውዋጥ ዘንጸባርቕ ኮይኑ ፡ ጠለብ ናይ ክኢላታት ሰራሕተኛታት ኣብ እዋን ዕደና ዝበረኸ ፡ ኣብ መንበሪ ኣባይቲ ፡ ትሕተ ቅርጺ ፡ ከምኡ "ውን ናይ ጸዓት ምስግጋር ፕሮጀክትታት ዝያዳ ክብ ኢሉ ይርከብ።

ኣብ ዕዳጋ ስራሕ ፡ ዋጋ ናይ ግብራዊ ክኢላ እናወሰኸ ይኸይድ ከም ዘሎ ንጹር እዩ ።

Amandeep Singh Bhullar says experienced sparkies working in the commercial sector can earn around $200,000 a year or more. Source: Supplied

እዚ ከምዚ ኢሉ ከሎ ገለ ክፋል ጻዕዳ-ኳሌታ ዘለዎም ኢንዳስትሪታት ዕዳጋ ሽቕለት ናይ ምዝሓል ምልክታት ኣርእዩ እዩ: እዚ ድማ ኣብ ገሊኡ ናይ ኣገልግሎታት ሞያታት ንናይ ድሕረ-ምረቓ ደረጃ ስራሕ ንምርካብ ዝያዳ ውድድር ከምዘሎን ጸብጻባት ይሕብሩ ።

ኣብ ከም ሕክምና ፡ ሕጊን ፍሉይ ቴክኒካዊ ስራሓትን ዝኣመሰሉ ዓውድታት ዝነጥፉ ላዕለዎት ሰብ ሞያ ፡ ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ኣታዊ ከም ዘለዉ ፡ ካብ ቤት ጽሕፈት ስታቲስቲክስ ኣውስትራልያ (ኤ.ቢ.ሲ) ዝወጸ እዋናዊ ሓበሬታ የመልክት ።

ይኹን እምበር ፡ ኣብ መንጎ ሞያውያንን ምስ ዩኒቨርሲቲ ዝተኣሳሰሩ ኣለይቲን ዘሎ ጋግ ፡ ኣብ ገሊኡ ከባቢታት እናጸበበ ይኸይድ ኣሎ ፣ እዚ ከኣ ኣብ ዕዳጋ ሽቕለት ብኸመይ እተፈላለየ ዓይነት ሞያታት ከም ዝኽበር ሓድሽ ቈላሕታ ከም ዝግበረሉ ዘርኢ እዩ ።

እዚ ጽልዋ እዚ ፡ ካብ ናይ ውልቀ-ሰባት ክፍሊት ዝሓልፍ እዩ ። ኣውስትራሊያ ተወሳኺ መንበሪ ገዛ ክትሃንጽ ፤ ናይ ተሓዳሲ ሓይሊ ትሕተ ቅርጺ ክተስፍሕን ቀጻሊ ዝኾነ ናይ ሞያ ሕጽረት ክትፈትሕን ኣብትደልየሉ ዘላ ፡ እቲ ናይዚ ሃገር ኣብ ትምህርቲን እቶትን ናይ ምምዕርራያት ለውጢ ኣሎ ።

ኣብ ትወስዶ ትምህርቲ ወይ ስልጠና ዘሎ ለውጢ

ምስ ለውጢ ኣብ ናይ ሽቕለት ጠለብ ኣብ ኣውስትራሊያ ናይ ምስልጣን መስርሕ ምቅይያራት ክጅምር እዩ ፡ መንግስቲ ነቲ ናይ መንበሪን ትሕተ ቅርጺን ዒላማታት ንምምላእ ዘድልዩ ናይ ክኢላታት ሰራሕተኛታት መስመር ዳግማይ ንምህናጽ ይጽዕር ኣሎ ።

ብመሰረት ሓደስቲ ኣሃዛት መንግስቲ ኣብ ዝሓለፉ 10 ኣዋርሕ ኣብ ህንጸትን ምስ ንግዲ ዝተዛመዱ ስራሕትን ንዝዋፈሩ ልዕሊ 25,000 ኣውስትራሊያዊያን ናይ ኣፕረንትሺፕ ፕሮግራም ጀሚሮም እዮም ።

ካብ 20 ሓምለ ኽሳእ 20 ሚያዝያ26 ፡ ኣብ ዕዮ ጽርበት ብጠቕላላ 9,384 ልምዲ ወሲዶም ። ካልእ ዕዮታት ድማ ፡ ኣብ ናይ ቡምባ ስራሓት (ፕሉምቢን) 5,330 ኣብ ኤለትሪካዊ ስራሓት 4,832 ን የጠቓልል ።

Source: SBS

ንምንታይ ናይ ደሞዝ ጋግ እናጸበበ ይኸይድ ኣሎ

ናይ ዩኒቨርሲቲ ዲግሪ ናብ ዝለዓለ ኣታዊታት ከም ዝመርሕ ዝገልጽ ሓሳብ ንኽቅጽል ኣጸጋሚ እናዀነ ይኸይድ ኣሎ ።

"ብዙሓት ኣውስትራሊያውያን ንነዊኅ ግዜ ነቲ ናይ ሞያ ስራሕ ከም ውጥን B ይርእይዎ ኔሮም" ይብል ጊለስ ።

ንሱ ኣጠማምታ ምስ ክውንነት ናይ ኣውስትራሊያ ዕዳጋ ስራሕ ዝሰርሕ ኣይኮነን ።

"ብሓቂ ክብሎ ዝደሊ ፡ ኣብ መንጎ እዘን ክልተ መገድታት ፡ ዩኒቨርሲቲ ወይ ሞያዊ ስልጠና ዘሎ ፍልልይ ደጊም ኣይረኣይን እዩ" በለ ።

ክልቲኦም ማዕረ መገዲ ናብ ስራሕ እዮም; ንኽልቲኦም ከም ማዕረ መገዲ ናብ ስራሕ ክንርእዮም ይግባኣና።

ኣብዚ ቀረባ እዋን ብ ኤ.ቢ.ሲ. እዋናዊ ዝወጽአ ሓበሬታታት ከም ዝሕብሮ ፡ ጻዕዳ ካሙቻ ወይ ናይ ኦፊስ ሰራሕተኛታት ሓያሎ ኢንዱስትሪታት ልዑል ደሞዝ ዝኸፍሉ ኣለዉ ። ኣብ ሞያዊ ፣ ስነ-ፍልጠታውን ቴክኒካውን ኣገልግሎታት ዝሰርሑ ሰራሕተኛታት ብገምጋም ኣብ ሰሙን ኣስታት 2,376 ዶላር ኣታዊ ዝረኽቡ ክዀኑ ከለዉ ፣ እቶም ኣብ ፊናንስያውን ኢንሹራንስን ኣገልግሎታት ዘለዉ ድማ ብገምጋም ኣስታት 2,339 ዶላር ይረኽቡ ። ሰራሕተኛታት ህንጻ ብገምጋም 1,958 ዶላር ንሰሙን ይረኽቡ ።

Source: SBS

ኣብ ወረቓቕቲ ከም ዝረአ ፡ ብዙሕ ናይ ጻዕዳ ካምቻ ለበስ ስራሓት እቲ ገምጋም ዝብል ፡ ነቲ ኣብ ዉሽቲ ኢንዱስትሪታት ዘሎ ጋጋት ግና ክደናግር ይኽእል እዩ ።

ሞያዊ ኣገልግሎታት ማለት ካብ ላዕለዎት ጠበቓታት ፣ ኣማኸርትን ኣካየድቲ ስራሕን ክሳብ ናይ ቀረባ ተመረቕቲ ኣብ መጀመርታ ዝቑጸሩ የካትት ።

ኣብ ህንጻ ፡ ከም ኣፕረንቲስ፡ ኣብ መእተዊ ደረጃ ዘለዉ ኮንትራክተራትን ወነንቲ ቢዝነስን ልዑል ኣታዊ ዘለዎም እዩ።

እቲ ዝያዳ ኣገዳሲ ለውጢ ኣብ መንጎ ኢንዱስትሪታት ዘይኮነስ ኣብ መንጎ ክእለታት እዩ ።

ኣብ ሓደ ዓይነት ክእለት ሕጽረት እንተ ኣሎ ፡እቲ ስራሕ ናይ ዩኒቨርሲቲ ዲግሪ ወይ ናይ TAFE ትምህርቲ ዝጠልብ እንተ ኰይኑ ብዘየገድስ፡ ደሞዝ እቶም ከምዚ ዓይነት ክእለት ዘለዎም ሰባት እናወሰኸ እዩ ዝኸይድ ።

ብሃገር ደረጃ እውን እንተ ኰነ ፡ ኣብ ቊጠባና ዘሎ ዕቤት ብተዛማዲ ሓላፍ ዘላፍ ከምዘለዎ እዩ ዝርአ ።

ኣብ ማስተር ሃነጽቲ ኣውስትራሊያ ዋና ናይ ቁጠባ ክኢላ ዝኾነ ሻን ጋረት ፡ እቲ ዝለዓለ ኣካል ናይ ህንጻን ህንጻን ኢንዱስትሪ ፡ ኣብ ኢንዱስትሪታት ናይ ደሞዝ ዕቤት ከምጽእ ከም ዝኽእል ብዙሕ መርትዖ የለን ።

ንሱ ን SBS News. ፡ "ኣብ መላእ እቲ ቊጠባ ፡ ካብ ዓመት ናብ ዓመት ኣብ ሰዓት ዝኽፈል ደሞዝ ብ3.3 ሚእታዊት ክብ ኢሉ ዩ" በለ ።

ጋረት ከም ዝብሎ ፡ እዚ ኩነታት ኣብ ኩሉ ጽላታት ዘሎ እዩ፡ ማለት ኣብ 18 ጕጅለታት ኢንዱስትሪ ፡ ካብ 2.8 ሚኢታዊት ክሳብ 4.3 ሚኢታዊት ዕቤት ተመዝጊቡ እዩ ። ነዊሕ እዋን እናሓለፈ ብዝኸደ መጠን ፡ እቲ ስእሊ እውን ብከምኡ ዝቕጽል ምዃኑ ገለጸ ።

Source: SBS

እዚ ማለት ግን ፡ ዋጋ ናይ ዩኒቨርሲቲ ትምህርቲ ጠፊኡ ማለት ኣይኰነን ። ኣብ ዩኒቨርሲቲ ዝወሃብ ሞያታት ፡ ብፍላይ ኣብ ሕክምና ፡ ኣብ ሕግን ኣብ ላዕለዋይ ትካላዊ ሓላፍነትን ፡ ብዙሕ ደሞዝ ዝኽፈሎ ሞያታት ዘቚጽር እዩ ።

እቲ ብJSA ዝቐረበ 2025 ዝቐረበ ጸብጻብ ከም ዝሕብሮ ፡ ኣብ ዝቕጽል ዓሰርተ ዓመት ልዕሊ 90 ሚእታዊት ዕቤት ስራሕ ፡ ድሕሪ ካልኣይ ደረጃ ዝጥረ ክእለታት ኣብ ሞያታ እዩ ። ካብዚ ትንቢታት መሰረት ዕቤት እቲ 54.3 ሚኢታዊ ዲግሪ ወይ ካብኡ ንላዕሊ ኣብ ዝሓትት ሞያ ይኸውን ፤ 40.1 ሚኢታዊ ድማ ናይ ሞያ ትምህርትን ስልጠናን ቀንዲ መንገድታት ናይ ዝለዓለ ኣታዊ ይኸውን ።

ንምንታይ'ዩ ኣርተፊሻላዊ ብልሒ (AI) ንቐመር ክእለትን ሞያን ዝቕይሮ?

ካልእ ነቲ ናይ ሽቕለት ዕዳጋ ዝቕይር ሓይሊ ከኣ ኣርቲፊሻላዊ ብልሒ (AI) እዩ ።

ትካል ቁተባዊ ምትሕብባርን ምዕባለን ኣብ / AIን ናይ ሽቕለትን ከምዝእምቶ እቲ ጽልዋ ናይ ኣርተፊሻላዊ ብልሒ ኣብ ኩሉ ስራሕ ዘይኮነስ ኣብ ፍሉይ ስራሕ ኣብ ዉሽጢ ስራሓት እዩ። ፡እዚ ማለት እቲ ጽልዋ ኣብ ልሙድ ምምሕዳራዊ ፡ ትንታነ ወይ ኣብ ፍርያት ትሕዝቶ ዝተመስረተ ስራሕ እዩ።

እቲ መርትዖታት ከም ዝሕብሮ ፡ AI ካብቲ ዝትክኦ ንላዕሊ ፡ ናይ ዳግመ ስርርዕ ስራሕ'ዩ ይሰርሕ ዘሎ ፡ እቲ ጽልዋ ግን ገና ብማዕረ ኣይተዘርግሐን ።

ሓያሎ ሞያዊ ዕማም ፡ ኣብ ዝደጋገም ንቕሓት ዘተኰረ ዕዮታት እዩ ዝምርኰስ ፣ እዚ ዕዮ እዚ ፡ ገለ ካብቲ ብ ኣርተፊሻላዊ ብልሒ ዘቃልዕ እዩ ።

ብኣንጻሩ ግና ፡ ሞያዊ ክለት ኣብ ኣካላዊ ዕዮን ኣብ ናይ ቦታ ጸገም ኣብ ምፍታሕን ምስ ትጽቢት ዘይግበሮ ኣከባቢ ኣብ ምልምማድን እዩ ዝምርኰስ ፣ እዚ ከኣ ብዲጂታላዊ መገዲ ንምቕያሩ ብዝያዳ ኣጸጋሚ ዝዀነ ኵነታት እዩ ።

ኣብ ሞያ ኤለክትሪክ ዝዓዩ ሰባት ፡ ኣብ ዓበይቲ ህንጻታት ብልሽት ቡምባታት ዘዐርዩ፡ ከምኡ እውን ቦታታት ኮይኖም ዘወሃህዱ ኣካየድቲ ስራሕ ህንጻ ፡ ናውቲ ክቕየርን ኪዓብን ኣብ ዝኽእል ከባቢ እዮም ዝዓዩ ፣ ኰይኑ ግና ፡ እቲ ቀንዲ ዕዮ ፡ ብኣካላዊ ምህላው እዩ ዝምርኮስ ።

ቡህላር ከምዚ ብምባል ብሓጺሩ ይገልጽ: - "AI ኣብ ሞያና ሓድሽ ቴክኖሎጂ ኣምጺኡ እዩ: ክትክኣና ግን ኣይክእልን እዩ ። ሰብ'ዩ ዝተክል፡ ዘዐርን ዝቕይርን "በለ ።

Mስደትን ሕጽረት ቁጠባን

ምስ AIን እቲ ዝጸንሐ ናይ ዉሽጢ ሃገር ሓይሊ ሽቕለትን ፡ ኣብዚ እዋን 'ዚ ንዘሎ ሕጽረት ንምፍታሕ ዘይመስል እዩ ፡ ክኢላታት ስነ-ቁጠባ ከምዝብልዎ ፡ ፍልሰተኛታት ኣብ ህንጸትን ሞያን ፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ናይ ስልጠና መስመራት ጥራይ ቅልጡፍ ጠለብ ኣብ ምምላእ ልዑል ተራ ይጻወቱ ።

ጋረት እዚ ሕጂ ዘሎ ኣገባብ ምስቲ ናይ ህንጻ ጽላት ምሉእ ብምሉእ ከም ዘይተቓደወ ይገልጽ ።

እዚ ዝተበታተኸ፡ ከቢድ ወጻኢ ዝሓትትን ካብቲ ዘሎ ንናይ ወጻኢ ክእለት ኣፍልጦ ዘይምሃብ ዝተሃስየ እዩ።

ንሱ ከምዝብሎ ፡ ሞያዊ ክእለት ኣብቲ ምእታው ናይ ፍልሰት ብዙሕ ዘይተወከለ እዩ ፡ ኣውስትራሊያ ነቶም ኣብ 'ታ ሃገር ዝነብሩ ክኢላታት ስደተኛታት ምሉእ ብምሉእ ክትጥቀመሎም ኣይትኽእልን እያ ።

እቲ ብድሆ ፡ ኣብ ክንዲ ሰንሰለታዊ ዘይኮነስ ፡ ቅርጻዊ እዩ ።

"ዘቤታዊ ምዕባይ ኣድላዪ እኳ እንተ ኰነ ፡ ነቲ ዘሎ ብርቱዕን ሕጽረት ሰራሕተኛ በይኑ ክመልኦ ኣይክእልን እዩ ። ክኢላዊ ስደት ንዝዀነ ይኹን ፖሊሲ ኢሚግሬሽን ኣገዳሲ እዩ "ይብል ።

ጊለስ ፡ መንግስቲ በቲ ኣንፈት እቲ ይንቀሳቐስ ከም ዘሎ ፡ እዚ ድማ ኣብቲ ምስ ህንጻ እተተሓሓዘ ምእታው ስደተናታት ዝያዳ ኣተኵሮ ከም ዝገብር ይገልጽ ።

"ምስ ህንጻ ዝተሓሓዝ ክእለት ንዘለዎም ሰባት እተዋህበ ቪዛታት ኣብ መዝገብ ክብረ ወሰን ሒዙ ንርእዮ ኣሎና" በለ ።

Amandeep Singh Bhullar migrated to Australia from India in 2017 on a skilled regional visa. Source: Supplied

ይኹን እምበር: መንበሪ ኣባይቲ: ትሕተ-ቅርጽን ናይ ጸዓት ፕሮጀክታትን ነቲ ዘሎ ዋሕዲ ሰራሕተኛታት ዝመናጠልሉ ዘለዉ እዮም።

ከም ቡሕላር ዝኣመሰሉ ነቲ ጠለብ ከማልኡ መብጽዓ ኣትዮም ናብ ኣውስትራሊያ ዝመጹ ሰራሕተኛታት ፡ ቀጻሊ ሕጽረት ናብ ዝለዓለ ደሞዝ ተተርጒሙሎም ኣሎ ። እንተኾነ ግን ኣብ መንጎ እቲ ናይ ቁጠባ ድሌትን ሰራሕተኛታት ከፍርዮ ዝኽእል ክእለትን ዘሎ ናይ ምስፋሕ ጋግ ፡ ክብሪ መነባብሮ ከዕብዮ ኪኢሉ ኣሎ ፡ ኣውስትራሊያ ነቲ ሞያታት ንምርካብ ብዙሕ ይተርፋ ኣሎ።

---

For the latest from SBS News, download our app and subscribe to our newsletter.