ዋጋታት ግሮሰሪ ሰማይ ይዓርግ ፡ ክብሪ መንበሪ ገዛ ይወርድ - ኣብ እዋን ምውርራድ ግብሪ ከፈልቲ ግብሪ ክጥንቀቑ ቤ/ጽ ግብሪ ኣውስትራሊያ (ATO) የጠንቅቕ።

እቲ ኣብዚ ሰሙን እዚ ብዛዕባ ገንዘብ ዝተኣሳሰር ዝወጽእ ቀንዲ ዜናታትን ንዓኹም ዘለዎ ትርጉምን ።

Supermarket giants say they’re under pressure to raise grocery prices. Source: AAP / Con Chronis

ሰሉስ መጠን ወለድ ክውስኽ ከምዝኽእል ትጽቢት ምግባር፡

ኣብዚ ሰሙን "ዚ ዝወጸ ናይ መጠንቐቕታ ሓበሬታ ክብሪ ዋጋታት ወይ ዝቕባበ ልዕሊ ትጽቢት ሪሰርቭ ባንክ ኣውስትራሊያ (RBA) ዝገብሮ ዒላማ እዩ ዘሎ ። ምስቲ ኣቐዲምና ፈሊጥናዮ ዘለና ነገራት ተደሚሩ ፡ ተወሳኺ ናይ ኤሌትሪክን ነዳዲን ክፍሊት ንኸፍል ኣለና ።

እዚ ዝለዓለ ወጻኢታት ኣብ ነዳዲ ድማ ነቶም ናብ ሱፐር ማርኬታት ዘቕርቡ ዝያዳ ወጻኢታት ስለዝሓተቶም ዋጋታት ናይቶም ኣብ ከብሕታት እዞም ዕዳጋታት ዝርከቡ ሸቐጣት ክውስኹ ደሪኹ ኣሎ።

ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዘሎ ውግእ ፡ ንወጻኢታት ህንጻ እውን ይጸልዎ እዩ ዘሎ ፣ እዚ ከኣ ፡ ዋጋ መህነጺ ኣባይቲ ኣኽቢርዎ ይርከብ። በዚ ድማ ሓደስቲ ኣባይቲ ምህናጽ ኣዝዩ ክቡር ይገብሮ ።

ኣብ እዋን ምውርራድ ግብሪ ካብ ቤት ጽሕፈት ግብሪ ኣውስትራሊያ / ATO መጠንቀቕታ ቀሪቡ ኣሎ።

ብምኽንያት ዓቢ ምድያብ ዝቕባበ፡ ሪሰርቭ ባንክ (RBA) መጠን ወለድ ክውስኽ ክድርኾ እዩ፡

ኣብ ወርሒ መጋቢት ዋጋታቱ ብ4.6 ሚእታዊት ከም ዝወሰኸ ወግዓዊ ሓበሬታ ምስወጸ ፡ ዝቕባበ ገንዘብ ብኡ ንብኡ እዩ ሰማይ ዓሪጉ ። ዕላማ RBA ዝቕባበ ካብ 2 ክሳብ 3 ሚኢታዊ ክኸውን እዩ ዝደሊ ።

ብዓቢ መጠን ነዚ ዝደረኸ ዋጋ ነዳዲ እዩ ነይሩ: ኣብቲ ዝሓለፈ ወርሒ ዋጋ ነዳዲ ብ 33 ሚእታዊ እዩ ወሲኹ: እዚ ድማ ካብቲ ኣብ 2017 ምምዝጋብ ካብ ዝጀመረሉ እቲ ዝዓበየ ወሰኽ እዩ ። ዋጋታት ኤሌትሪክ እውን ኣብ ውሽጢ ሓደ ዓመት ናብ 25 ሚእታዊት ደይቡ እዩ: እዚ ድማ ንመንበሪ ኣባይቲ እቲ ዝዓበየ ኣበርክቶ ብምግባር ኣብ ሓፈሻዊ ዝቕባበ ዓቢ ረቛሒ ኮይኑ እዩ ።

እቲ መንግስቲ ነቲ ብሰንኪ ውግእ ማእከላይ ምብራቕ ተኸሲቱ ዝነበረ ዝለዓለ ዋጋታት ነዳዲ ንምንካይ ዝገበሮ ምጉዳል ዋጋ ግብሪ (fuel excise) ፡ ኣብቲ ሓበሬታ ኣይተኻተተን ፣ እቲ ምኽንያት ድማ ኣብ 1 ሚያዝያ እዩ ጀሚሩ ፣ ከም ሓቂ ግና ፡ እቲ ውግእ ቅድሚ ምጅማሩ ፡ እቲ ወሰኽ ድሮ ዓቢ ነይሩ እዩ ።

ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ካልኦት ዓለምለኻዊ ባንክታት ከም፡ ናይ ሕቡራት መንግስትታት ኣመሪካ ፡ ዩናይትድ ኪንግደም ፡ ኤውሮጳን ጃፓንን ዝኣመሰላ ሃገራት መጠን ሸርፊ ከምዘለዎ ክጸንሕ ዘይኰነስ ፡ ክኢላታት ነቲ ዝለዓለ ዋጋ ሃለኽቲ ነገራት ንምግታእ ፡ ሪሰርቭ ባንክ ኣውስትራሊያ ኣብ ሰሉስ ንሳልሳይ ግዜ መጠን ወለድ ከልዕሎ ምዃኑ ኪኢላታት ይጫበጡ ኣለዉ ።

Growth in housing (6.5 per cent) and clothing (7.0 per cent) have also driven monthly inflation.

ዋጋታት ሸቐጥ ክውስኹ ኣብ ጥሕቲ ጸቕጢ ከምዝርከቡ ሱፐርማርኬታት ይገልጹ፡

ዓርሞሸሽ ሱፐርማርኬታት ፡ ዋጋ ነዳዲ ብምውሳኽ ዋጋ ነቲ ኣቕሓ ንምጕዕዓዝ ዝለዓለ ወጻኢታት ዘውጽኡ ዘለዉ ኣቕረብቲ ነዚ ንምትካእ ዋጋ ሃለኽቲ ነገራት ክውስካ ይግደዳ ምህላወን ይገልጻ ።

ኮልስን ዉልወርዝን ኣብዚ ሰሙን እዚ ናይ ርብዒ ዓመት ኣብ አቕረብዎ ናይ መሸጣ ውጽኢት ንገለ ወጻኢታቶም ክጾርዎ ይፍትኑ ምህላዎም ይገልጹ ፡ እዚ ድማ ነቲ ኣብ ቀረባ እዋን ኣብ ልዕሊ ዋጋታት ዝግበር ናይ ምቁጽጻር መርመራታት ከምኡ ክገብሩ ትጽቢት ዝግበር እዩ ።

ዋጋ ሱፐርማርኬት ኣብ ዉልወርዝ ክሳዕ መጋቢት ኣብ ዝነበራ ሰለስተ ኣዋርሕ ብ 1 ሚእታዊት ክጎድል ከሎ፡ ኣብ ኮለስ ግን 0.8 ሚእታዊት ጥራይ እዩ ወሪዱ ፡ ይኹን እምበር ፡ ክልቲኦም ብዛዕባ ክብርታት ዋጋ ምግቢ ንምክልኻል ስጉምቲ ክወስዱ ምዃኖም ኣጠንቂቖም እዮም ።

ምልክታት ምርግጋእ ዕዳጋ ገዛውቲ፡

ዕዳጋ ገዛ ኣውስትራሊያ ክቕየር ምጅማሩ ሓድሽ መሐበሪታት ኣለው ።

ካብ Cotality ዝወጸ ሓድሽ ሓበሬታ ኣብ ወርሒ መጋቢት ዋጋ መንበሪ ኣባይቲ ኣብ ሲድኒን መልበርንን ብ 0.6 ሚኢታዊ ክጎድል ከሎ ብ ሃገር ደረጃ ዋጋታት ግን ዕብየቱ ናብ 0.3 ሚኢታዊ ከምዝዘሓለ ይሕብር ።

እዚ ድማ ገምጋም ዋጋ ናብ ከባቢ 940,000 ዶላር ከም ዝበጽሕ ገይርዎ ኣሎ: ፍጥነት ዕቤት ግን ፈዂሱ እዩ ።

ገሊኦም ተንተንቲ ከም ዝገልጽዎ ፡ እዚ ዘለናዮ መድረኽ መጠን ወለድ ክውስኽ ትጽቢት ኣብዝግበረሉ እዋን ፡ ምጅማር ሓፈሻዊ ቁጠባዊ እዩ ።

ብኻልእ ወገን ናይቲ ገጽ፡ ዝለዓለ ወጻኢታት ምህናጽ ኣባይቲ ፡ንምህናጽ ኣባይቲ ኬደናጕዮን ዋጋታት ከይወርድ ጸቕጢ ኺገብር ይኽእል እዩ ።

ብመሰረት ቤት ጽሕፈት ስታቲስቲክስ ኣውስትራልያ ኣብዚ ሰሙን እዚ ዘውጽኦ ሓበሬታ ፡ ንሓደስቲ ኣባይቲ ዝኸውን ዋጋታት ናይ ነሓሲ (ኮፐር) ቱቦታትን መላገቢታትን ንኣብነት ፡ ኣብ ውሽጢ ሰለስተ ወርሒ ክሳብ መጋቢት ፡ ብ 14.5 ሚእታዊት ወሲኹ ።

Source: SBS

ምውርራድ ግብሪ ኣብዝመጸሉ፡ ዘይተገልጸ ኣታዊታት ከይህሉ ቤት ጽሕፈት ግብሪ ኣውስትራሊያ ATO ዒላማ ክገብር ምዃኑ ኣጠንቂቑ፡

መወዳእታ ናይ ፊናንሲያዊ ዓመት ኣብዝቕርበሉ ዘሎ እዋን፡ ቤት ጽሕፈት ግብሪ ኣውስትራሊያ ፡ ኣብቶም ልሙዳት ጌጋታት ብደቂቕ ክምርምር ምዃኑ ኣጠንቂቑ ኣሎ።

እቲ ጠመተ ኣብ ዘይቅኑዕ ምስ ስራሕ ዝተሓሓዙ ምጉዳል ኣታዊታትን ዘይግለጽ ወይ ሪፖርት ዘይግበር ኣታዊታትን ክኸውን እዩ ፣ ከም ካብ ጎድናዊ ኣታዊታትን ፡ ብካሽ ዝርከብ ኣታዊ ስራሕን ወፍርን ዝርከብ ኣታዊታት ብፍሉይ ትኹረት ክግበረሎም ምዃኑ መጠንቀቕታ ቀሪቡ ኣሎ።

ቤት ጽሕፈት ግብሪ ኣውስትራሊያ ( ATO ) ሰለስተ ኣገደስቲ ሕግታት ንሰባት የዘኻኽር ኣሎ ፡ ወጻኢታት ምስ ኣታዊኻ ዝተኣሳሰር ክኸውን ኣለዎ ፡ ብውልቂ ክኽፈል ኣለዎ ከምኡ 'ውን ከም ቅብሊት ዝኣመሰለ መዝገብ ክምላእ ኣለዎ ።

ብዛዕባ ብ ኦንላይን ዝዝርጋሕ ዘሎ ግጉይ ሓበሬታ ዘሎ ሻቕሎት እውን እናዓበየ ይኸይድ ኣሎ ። እቲ ተቘጻጻሪ ከምዘጠንቅቖ ኣብ ዙርያ እቲ ካብ AI ብ 'finfluencers' ተባሒሉ ዝጽዋዕ ዘይተጻረየ ማዕዳ ሓደገኛ ሳዕቤን እዩ ዘለዎ: እዚ ድማ ሰባት ዘይቅኑዕ ጠለብ ከም ዘቕርቡ ክገብሮም ይኽእል እዩ።

---

For the latest from SBS News, download our app and subscribe to our newsletter.