ክንዮ ቅዲ: ዕብይት ፋሽን ናይ ቀዳሞት ህዝብታት ኣብ ኣውስትራሊያ (ምንባር ኣብ ኣውስትራሊያ)

ኣብ ኣውስትራሊያ ዝኾነ ግዜ እንተ ኣሕሊፍኩም ፣ እቲ ቅዲ ኣነባብራ ክሳብ ክንደይ ዝተዛነየ ምዃኑ ኣስተብሂልኩ ትኾኑ ኢኹም ። ኣብ ኩሉ ቦታታት ናይ ንጥፈት ኣከዳድና ፣ ክዳን መሕንበስን ናይ ዉድራት ብራንድ ከምኡ "ውን ተራ ክዳውንቲ ኸተስተብህል ትኽእል ። እንተኾነ ካልእ ወገን ናይ ኣውስትራሊያ ፋሽን ኣሎ ። ነደፍቲ ዲ ስቦርጂናውያንን ቶረስ ስትረይት ኣይላንደራትን ፡ ንኣሽሓት ዓመታት ክዳውንትን ናይ ኣገልግሎት ነገራትን ክፈጥሩ ጸኒሖም እዮም ፣ ሎሚ እውን እቲ ዕዮ ኣዝዩ ህያው እዩ ። ኣብ መጕየዪ ቦታታት ፡ ኣብ ዓለምለኻዊ ወፈራታት ፋሽንን ኣብ መዓልታዊ ኽዳውንትን ክትርእዮ ዝከኣል እዩ ። ኣብ ቀሞት ህዝብታት ዘሎ ፋሽን እተፈልየ ዝገብሮ እንታይ ምዃኑ ፡ ምስ ኣከባቢ ብኸመይ ከም ዘራኽብ ፡ ክትክደኖ እንተ ደሊኻ ድማ እንታይ ከተስተብህል ከም ዘሎካ ንምፍላጥ ዝተዳለወ ትሕዝቶ ኣብዚ ቀሪቡ ኣሎ ።

Back in Blak Runway 2025 Source: AFP / WILLIAM WEST

• ሎሚ ቅዲ ወይ ፋሽን ቀዳሞት ህዝብታት ኣበይ ክትረክብ ትኽእል?
• ቅዲ ወይ ፋሽን ቀዳሞት ህዝብታት ካብ ካልእ ብምንታይ ይፍለ? 
• ቅዲ ቀዳሞት ህዝብታት ቀጻልነት ዘለዎ ድዩ?
• ንፈጠራታት ቀዳሞት ህዝብታት መገዲ ምጥጣሕ
• ናይ ኣቦርጂናውያን ብራንድ ክኽደን እኽእል ዶ?

ቅድሚ መግዛእቲ ኣውሮጳውያን፡ ኣብ ኣውስትራሊያ ዝነብሩ ዝነበሩ ቀዳሞት ህዝብታት ንኽሊማ ፣ ከባቢኦምን ኣነባብራኦምን ዝሰማማዕ ክዳን ይሰርሑ ኔሮም ። እቲ ሽዑ ሰባት ዝኽደንዎ ዝነበሩ ክዳውንቲ ፡ መንነቶምን ካበይ ከምዝመጹን ዘርኢ እዩ ነይሩ ።

ብዙሓት ነደፍቲ ቅዲ ቀዳሞት ህዝብታት ፡ ሎሚ እውን እንተ ኰነ በዚ መገዲ እዚ ንፋሽን ይርእዩዎ እዮም ፣ እዚ ከኣ ታሪኽ ፡ ባህልን ሓልዮትን ሃገር ኣብ መዓልታዊ ህይወቶም ከም ዝርእይዎ ዝገብር እዩ ።

You can see Aboriginal and Torres Strait Islander fashion at national events like Australian Fashion Week. Credit: Rob Hookey/Getty Images

ሎሚ ቅዲ ወይ ፋሽን ቀዳሞት ህዝብታት ኣበይ ክትረክብ ትኽእል?

ንነዊኅ እዋን ናይ ኣቦርጂናልን ቶረስ ስትሬት ኣይላንደራትን ፋሽን ኣብ ቀንዲ መራኸቢ ብዙሃን ሳሕቲ ዝርአ እዩ ኔሩ ። ምዕራባዊ ቅዲ ምኽዳን ክዳን ግና ብሚሽናት ፡ ኣብያተ ትምህርትን ፖሊሲታት መንግስትን እዩ ዝድፋእ ነይሩ ፡ ቀዳሞት ኣህዛብ ግና ንባህላዊ ክዳውንቲ ህያው ኮይኑ ክጽል ኣብ ሕብረተሰቦምን ኣብ ጽንብላትን ከንጸባርቕዎ ጸኒሖም ።

ኣብ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመት ፡ እዚ ክቕየር ጀሚሩ እዩ ። ሕጂ ነደፍቲ ቅዲ ኣለባብሳ ቀዳሞት ህዝብታት ኣብ መላእ ዓለም ብሓበን ክርአ ኣኽኢሎም እዮም ።

ኣብ ከም ናይ ኣውስትራልያ ፋሽን ሰሙን ዝኣመሰለ ሃገራዊ ኣጋጣሚታት ኣቦርጅናልን ቶረስ ስትራት ኣይስላንድ ፋሽን ኣብ ዓመታዊ ናይ ቀዳሞት ህዝብታት ዉድድራት ሃገር ከምኡ "ውን ኣብ ከም በዓል Vogue ዓበይቲ መጽሔታት ገበር ክትረክብ ትኽእል ኢኻ ።

Caption: Artist and designer Grace Lillian Lee employs traditional Torres Strait Island weaving techniques to create her sculptural pieces, as showcased at Paris Fashion Week 2025. Credit: Foc Kan/WireImage/Getty Images

ዱንጉቱቲን ኣናዋን ፈጠራን መስራቲ ናይቲ ኣብ ኦንላይን ዝርከብ መስራቲት እያ ። ንሳ ኣብ ሲድኒ ኽትዓቢ ከላ ውክልናኣ ክሳዕ ክንደይ ውሱን ምንባሩ ትዝክር ።

ናታን ማክጉየር ዝስሙ ሞደል መስራቲ ፋሽን ዋንጁክ ኖንጋር ፡ ሞደልነት ኣብ ዝጀመረሉ እዋን ፡ ንሱ ጥራይ ኣቦርጅናዊ ከምዝነበር ይገልጽ ።

ሎሚ ፡ ኣብዚ ኢንዱስትሪ ብዙሓት ክኢላታት ቀዳሞት ህዝብታት ይርኢ ኣሎ ።

"እዚ ብዛዕባ እቲ ኣብ ሃገር ዝርአ ዘሎ ህዝብና ፡ ጽባቐና እውን ዝምስገን እዩ ። ከም እትፈልጥዎ ከኣ ፡ ከምኡ እዩ ዝኸውን ዘሎ "ይብል ።

Whadjuk Noongar model and Mob in Fashion founder Nathan McGuire. Credit: Nathan McGuire

ቅዲ ወይ ፋሽን ቀዳሞት ህዝብታት ካብ ካልእ ብምንታይ ይፍለ? 

ብዙሓት ናይ ቀዳሞት ህዝብታት ፋሽን ፡ ብዛዕባ ገዛእ ርእሶም ካብ ዛንታታት ዝብገሱን ምስ ሃገር ዝምድና ዘለዎም ተባሂሎም ይገልፁ እዮም ። ኣብዚ እታ 'ሃገር' እትብል ቃል ንመሬት: ማይ: ሰማይ: ማሕበረሰብ: ከምኡውን ባህሊ ተመልክት ።

ንድፊ መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ፍሉይ ቦታታት ፡ ቋንቋታት ወይ ባህላዊ ቴማታት ይተሓሓዝ ።

ሕትመት ካብ ስነጥበብ በቶም ዝተኣመነሎምን ዝተኸፍለሎምን ቀዳሞት ስነጥበባውያን ዝመጽእ እዩ። ። ብዙሓት ብራንድ ቀስ እናበሉ ይሰርሑ: እዚ ድማ ነቲ ቀጻልነተንን ጽሬተንን ዝሕግዛ ንኣሽቱ ማሕበራት ይሕግዝ ።

ሊያንድራ ጋይካማንጉ ዝተባህለት ናይ Yolŋu creative ዳይረክተርን መስራቲ ናይቲ ሊያንድራ ዝብል መጸውዒ ዘለዎ ብራንድን: ዕላምኣ ባህሊ ብጋህድን ብዝዕድም ኣገባብ ንምክፋል ዝተሃንጸ ምዃኑ ትገልጽ ።

ኩሉ ግዜ ብሕብሪ ፡ ባህልን ሓጎስን ቀዳሞት ኢና ፡ ብሓቂ ፋሽን ካብ ማሕበረሰብና ወጻኢ ንዝኾኑ ካልኦት ሰባት ክፉት ዕድመ ንምግባር ይተቅም'ዩ ፡ በቲ ብራንድ ኣቢልና ድማ ብዙሕነት ናይ ኣውስትራሊያ መንነትን ባህላዊ እንታይነታን ዘንጸባርቅ እዩ ።

Liandra Gaykamangu

ካብ ፍለማኡ ኩሉ ትሕዝቶኣ ዛንታ ኣለዎ ። ኣብ ኣከዳድና ወይ ኣብ ካምቻ ዘሎ ኣሰራርሓ ንጽባቐ ጥራይ ኣይኮነን ዝግበር - ብዛዕባ ባህሊ ፡ ታሪኽ ወይ ማሕበረሰብ ዝርርብ ዘልዕል ክኸውን ይኽእል ።

ቅዲ ቀዳሞት ህዝብታት ቀጻልነት ዘለዎ ድዩ?

ብዙሓት ነደፍቲ ቅዲ ቀዳሞት ህዝብታት ንዕዮኦም ከም ኣካል እቲ ምስ መሬትን ጥሪትን ዘለዎ ዝሰፍሐ ርክብ ገይሮም እዮም ዝርእይዎ ። ልምድታት ባህላዊ ኣከዳድና ፡ ነቲ ዘድሊ ጥራይ ኣብ ምጥቃም ፡ ንእንስሳታትን ኣትክልትን ኣብ ምኽባርን ወቕትታት ኣብ ምርዳእን እተመስረተ እዩ ነይሩ ። ዘመናውያን ብራንድ ነዚ ኣተሓሳስባ እዚ ምስዚ ሕጂ ዘሎ ኣገባብ ቅዲ እዮም ዝኽተልዎ ዘለዉ ።

ያቱ ናይ ቀዳሞት ህዝብታት ፍልጠት ንለውጢ ኣየርን ከባብያዊ ጉድኣት ንዝስዕቡ ምላሽ ክህቡ ንዝፍትኑ ኢንዱስትሪታት ወሳኒ እዩ ኢላ ትኣምን ። "ነደፍቲ ቀዳሞት ህዝብታት ፡ ንሃገር ኣብ ግምት ዘእተወ መኽሰብ ዝርከቦ ኣብያተ ንግዲ ንምፍጣር ይጽዕሩ ኣለዉ" በለት ።

እዚ ከኣ ንጠቀምቲ ፡ ንባህሎም ዝድግፍ ክዳውንቲ ምምራጽ ፡ ንነዊኅ እዋን ዝጸንሕ ጥንቁቕ ሜላ ኣሰራርሓ እውን ዘጠቓልል እዩ ።

Yatu Widders Hunt, founder of online community Aus Indigenous Fashion. Credit: Yatu Widders Hunt

ንፈጠራታት ቀዳሞት ህዝብታት መገዲ ምጥጣሕ

ቍጽሮም እናወሰኸ ዝኸይድ ዘሎ ናይ ኣቦርጂናልን ቶረስ ኣይስላንደራትን ላባራቶሪታትን ስቱድዮታትን ኣብ እቲ ናይ ፋሽን ኢኮሲስተም ዝኽፈሎ ስራሕ መገዲ ይፈጥሩ ኣለዉ ።

ሊያንድራ ዕላምኣ ንናይ ርሑቕን ዞባን ማሕበረሰባት ምስ ናይ ኢንዱስትሪ ደረጃ ዕድላት ንምርኻብ ትጥቀመሉ ። ብፕሮጀክትታትን ሽርክነትን ኣቢላ ፡ እቲ መጸውዒኣ ነቶም ዝወጹ ሰብ ፈጠራታት ተመኩሮ ከጥርዩን ሓጊዝዋ እዩ ፣ "ኣብ ላዕለዋይ ትካላት ኣውስትራልያ ሞዴላት ዝተፈራረሙ ኣለዉና እዮም ፡ ኣብ ኣህጉራዊ መድረኻት ዝበጽሑ ፡ ክንዮኡ ዝኸይድ ዘደንቕ ጎስጓሳት ንምሓዝን ቊጠባዊ ናጽነቶም ንምፍጣርን ክንርእይ ኪኢልና ኢና" ድማ ትብል ።

ያቱ ብ ሃገራዊ ደረጃ ፡ ናይ ቀዳሞት ህዝብታት ናይ ንግዲ ትካላት ቀንዲ ክፋል ናይ ቁጠባ ብምዃነን ደገፍ ክረኽባ ኣለወን ።

"ናይ ብሓቂ ምዕቡልን እናዓበየን ዝኸይድ ዘሎ ናይ ቀዳሞት ህዝብታት ናይ ንግዲ ጽላት ኣሎና ፡ ኣብ መላእ ሃገር ፡ እንተላይ ኣብ ርሑቕ ቦታታት ዝሰርሑ ዲዛይነራትን ስነ-ጥበበኛታትን ኣለዉና ፡ ስለዚ ፡ ናይ ቀዳሞት ህዝብታት ፋሽን ብምዕዳግ ፡ ትድግፍ ኣለኻ ማለትዩ ።"

ናይ ኣቦርጂናውያን ብራንድ ክኽደን እኽእል ዶ? 

ምስ ፋሽን ቀዳሞት ህዝብታት ብኸመይ ብኣኽብሮት ከም እትራኸብ ምፍላጥ ኣጸጋሚ ክኸውን ይኽእል እዩ ። ገለ ቀለልቲ ምኽርታት እነሆ ።

ብዙሓት ናይ ቀዳሞት ህዝብታት ብራንድታት ፡ ‘ally friendly’, ዝብል ጽሑፍ ኣለዎ እዚ ማለት፡ ዝዀነ ይኹን ሰብ ክኽደኖ ከም ዝኽእል ብንጹር ዝገልጽ እዩ ።

ገለ ነገራት ፡ መብዛሕቱኡ ግዜ ንጽምብላት ወይ ፍሉይ ባህላዊ ዕማም ፡ ንኣብ ኣቦርጂናልን ቶረስ ስትራት ኣይላንደርስን ጥራይ መዓላ ዝውዕሉ እዮም ። እዚ መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ኦንላይን ወይ ኣብቲ ግዳን ምልክት ይግበር እዩ ።

ብዙሓት ብራንድታት ብዛዕባ እቲ ስነ-ጥበባዊ ፡ ብዛዕባ እቲ ሕብረተሰብን ብድሕሪ እቲ ንድፍን ዘሎ ዛንታን ሓበሬታ ኣብ ኢንተርነት ወይ ኣብ ቲ ንብረት የካፍሉ ።

ያቱ ፡ "መብዛሕትኦም ንድፊ ቀዳሞት ህዝብታት ፡ ንደቀባት ክጥቀምሎም ጥራይ ዘይኰነስ ፡ ንዅሉ ሰብ ክጥቀመሎም ዝፍጠሩ እዮም ። "ቀዳማይ ዛንታ ሃገራት ንኣውስትራልያዊ መንነት ዝምልከት መትከላዊ ስለ ዝዀነን ባህልና ኣዝዩ ለጋስን ምዉቕን ስለ ዝዀነን ፡ ሰባት በዚ ኺሕበኑ ስለ እንደልን ድማ ፡ ዘሐጕስ ይመስለኒ ።"

David Jones Indigenous Fashion Projects show during Australian Fashion Week Source: Getty / Jason McCawley for AFW

ናታን ፡ ፋሽን ንሓደስቲ ስደተኛታት ምስ ቀዳሞት ህዝብታት ዜራኽቡሉ ዘመናውን ባህ ዘብልን ኣገባብ መስመር ከም ዝኾነ ይርኢ ።

ናይ መጀመርታ ናይ ሃገራት ፋሽን ከም ኣከዳድናና ቀሊል ብዝኾነ ነገር ኣኽብሮትን ምትእስሳርን እነርእየሉ መገዲ ክፈጥር ይኽእል እዩ ።

Subscribe to or follow the Australia Explained podcast for more valuable information and tips about settling into your new life in Australia.

Do you have any questions or topic ideas? Email [e-mail]