Bugün 3 Haziran Mabo günü. Torres Korfezi Adalarında milli bir bayram olarak kutlanıyor. Bugün ayrıca “Ulusal Uzlaşma Haftası’nın son günü. Eddie Mabo’nun kim olduğunu ve Avustralya yerli halklarının toprak hakları için Mabo’nun neden bu kadar önemli olduğunu bu bölümde öğreneceksiniz.
ÖNE ÇIKANLAR
- 34 yıl önce Avustralya’nın Yüksek Mahkemesi tarihi önemde bir karara imza attı. Mabo kararı olarak bilinen bu hüküm sonrası Eddie Koiki Mabo yerli toprak haklarının babası olarak anılmaya başlandı.
- Yüksek Mahkeme’nin 3 Haziran 1992’de aldığı karar sonrası Avustralya’nın yerli halklarının toprak ve su yollarında üstündeki geleneksel hakları kabul etti. Hukuki doktrin olarak Terra Nullius etkisiz hale geldi. Terra Nullius doktrinine göre Avustralya toprakları kolonileşme öncesi kimseye ait değildi.
- Mabo kararı sonrası Native title act, yani yerli mülkiyet hakkı yasası çıkarıldı ve yerli mülkiyet mahkemesi kuruldu.
Hafta içi Salı hariç her gün Avustralya doğu kıyıları saati ile 14:00 ile 15:00 arasında yayınlanan SBS Türkçe radyo programını artık dilediğiniz podcast yayıncısından dinleyebilirsiniz.
Eddie Koiki Mabo, 29 Haziran 1936’da, Torres Köfezi’ndeki Mer, veya bir başka ismiyle, Murray adasında doğdu. 1959’da, 23 yaşındayken Townsville’e taşındı ve Avustralya doğumlu Güney Deniz adalarından Bonita Neehow’la evlendi. Çiftin 10 çocuğu oldu.
Mabo’nun 20 Mayıs 1982’de Mer adalı David Passi, Celuya Mapo Seley, Sam Passi ve James Rice’la başlattığı hukuk mücadelesi Avustralya’yı sonsuza dek değiştirecekti.
3 Haziran 1992’de, Avustralya’nın Yüksek Mahkeme’si 6ya 1 farkla, Mabo ve diğer müştekiler lehine karar verdi ve kolonileşme öncesi Avustralya’nın yerleşik halkları olduğu ve onlarında toprakta hakları gerçeğini kabul etti.
Ancak ne yazık ki Mabo bunu göremedi.
Dava karara bağlanmadan 5 ay önce kanserden vefat etti.
Podcastlarımızı dinlemek ve bizi takip etmek için: https://podfollow.com/sbs-turkish
Bizi Facebook’ta da takip edebilirsiniz.
