ÖNE ÇIKANLAR
- Aborijinler ve Torres Boğazı Adalıları, binlerce yıldır iklim koşullarına uyum sağlayarak kültürlerini, toplumlarını ve hikâyelerini yansıtan giysiler ve aksesuarlar tasarlıyor.
- İlk Uluslar tasarımcıları, ürünlerini dünya çapında gururla sunuyorlar.
- İlk Uluslar modası genellikle, isimleri belirtilip ücretleri ödenen İlk Uluslar sanatçılarının eserlerini içerir.
- Geleneksel bilgiden yararlanan İlk Uluslar tasarımcıları sürdürülebilirlik çabalarına öncülük ediyorlar.
Sömürgeleştirilmeden önce, Avustralya'daki İlk Uluslar halkları iklimlerine, çevrelerine ve yaşam tarzlarına uygun giysiler geliştirmişti. İnsanların kıyafetleri, kim olduklarını, nereden geldiklerini ve nereye ait olduklarını gösterirdi.
Günümüzde İlk Uluslar tasarımcıları modayı hâlâ bu şekilde, yani hikâyeyi, kültürü ve toprağa duyulan sevgiyi günlük hayata taşıyan bir araç olarak görüyor.
Günümüzde İlk Uluslar modasını nerede bulabilirsiniz?
Aborijin ve Torres Boğazı Adalılarının giyim tarzı uzun yıllar boyunca ana akım medyada pek yer almadı. Batı tarzı giysiler misyonlar, okullar ve hükümet politikaları aracılığıyla yaygınlaştırılırken, İlk Uluslar halkı kültürel giysilerini toplumlarında ve törenlerinde yaşatmaya devam etti.
Son on yılda bu durum değişmeye başladı. İlk Uluslar tasarımcıları ürünlerini artık dünya çapında gururla sunuyorlar.
Aborijin ve Torres Boğazı Adalı modasını Avustralya Moda Haftası gibi ulusal etkinliklerde, her yıl düzenlenen İlk Uluslar podyum gösterisi Country to Couture'da ve Vogue gibi büyük dergilerin kapaklarında görebilirsiniz. First Nations Fashion + Design ve National Indigenous Fashion Awards gibi girişimler, İlk Ulsular tasarımcıları için daha görünür ve bağımsız platformlar oluşturulmasına yardımcı oldu.
Dunghutti ve Anaiwan kökenli yaratıcı ve çevrimiçi topluluk Aus Indigenous Fashion'ın kurucusu Yatu Widders Hunt, Sydney'de büyürken temsilin ne kadar sınırlı olduğunu hatırlıyor.
Ben kendi kimliğimle bağlantı kurmaya çalışırken aynı zamanda İlk Uluslar kimliğinin çağdaş ifadelerini arıyordum ve modanın bunu yapmak için gerçekten harika bir yol olduğunu keşfettim.Yatu Widders Hunt
Whadjuk Noongar kökenli model ve Mob in Fashion'ın kurucusu Nathan McGuire, modellik kariyerine başladığında sette genellikle tek Aborijin kişinin kendisi olduğunu söylüyor.
Bugün sektörde daha fazla İlk Uluslar temsilcisi görüyor.
“Bu, halkımızın ülkede görünür olması ve güzelliğimizin takdir edilmesi ile ilgili. Ve biliyorsunuz, aslında bu bir gün olacaktı” diyor.
İlk Uluslar modasını farklı kılan şey nedir?
Birçok İlk Uluslar markası, kendilerini hikâye odaklı veya toprak ile bağlantılı olarak tanımlıyor. Burada "toprak", araziler dışında su, gökyüzü, toplum ve kültürü ifade eder.
Tasarımlar genellikle belirli yerler, diller veya kültürel temalarla bağlantılıdır.
Baskılar, isimleri belirtilerek ve ücretleri ödenen İlk Uluslar sanatçılarının eserlerinden alınır. Birçok marka ayrıca sürdürülebilirliği ve kaliteyi desteklemek için yavaş çalışırken daha küçük koleksiyonlar çıkarır.
Yolŋu yaratıcı direktörü ve resort giyim markası Liandra'nın kurucusu Liandra Gaykamangu, markasının kültürü açık ve davetkar bir şekilde paylaşmak için kurulduğunu söylüyor.
Her zaman renk, kültür ve neşeyi savunmuşuzdur... modayı, toplumumuzun ötesindeki insanların Avustralya'nın kimliğinin ve kültürel nüanslarının çeşitliliğini deneyimleyip kutlayabilmeleri için açık bir davet olarak kullanıyoruz.Liandra Gaykamangu
Başından beri, her koleksiyonu bir hikâye barındırıyor. Bir elbise veya gömleğin üzerindeki desen nadiren sadece eğlence amaçlıdır; kültür, tarih veya toplum hakkında bir sohbetin tetikleyicisi olabilir.
İlk Uluslar modası sürdürülebilir mi?
Birçok İlk Uluslar tasarımcısı, çalışmalarını toprak ve kaynaklarla olan çok daha eski bir ilişkinin parçası olarak görüyor. Geleneksel giyim uygulamaları, sadece ihtiyaç duyulanı kullanmaya, hayvanlara ve bitkilere saygı duymaya ve mevsimleri anlamaya dayanıyordu. Modern markalar bu düşünceyi günümüzün moda sistemine uyarlıyor.
Yatu, iklim değişikliği ve çevresel tahribata karşı önlem almaya çalışan sektörler için İlk Uluslar birikiminin hayati önem taşıdığına inanıyor. “İlk Uluslar tasarımcıları, Toprağa saygılı bir yaklaşımla kâr amacı güden işletmeler kurmaya öncülük ediyorlar,” diyor.
Tüketiciler için bu, hem kültürü hem de daha özenli, uzun vadeli üretim yöntemlerini destekleyen giysileri tercih etmek anlamına gelebilir.
İlk Uluslar tasarımcıları için fırsatlar
Artan sayıda Aborijin ve Torres Boğazı Adalıların sahip olduğu markalar ve stüdyolar, tüm moda ekosisteminde ücretli işlere giden yollar açıyor.
Liandra, markasını kullanarak kırsal ve bölgesel toplumları çeşitli fırsatlarla buluşturuyor. Projeler ve ortaklıklar aracılığıyla, markası yeni yeteneklerin deneyim kazanmasına ve ardından kendi kariyerlerini başlatmalarına yardımcı oluyor: “Modellerimiz Avustralya’nın en iyi ajanslarıyla sözleşme imzaladı, uluslararası podyumlarda yürüdü, inanılmaz kampanyalarda yer aldı ve kendi ekonomik bağımsızlıklarını kazandı.”
Ulusal düzeyde İlk Uluslar işletmelerinin ekonominin önemli bir parçası olduğunu ve desteklenmeleri gerektiğini belirtiyor.
“Gerçekten gelişen ve büyüyen bir İlk Uluslar iş sektörümüz var, kırsal bölgeler de dahil olmak üzere ülkenin her yerinde çalışan tasarımcılarımız ve sanatçılarımız var, bu yüzden İlk Uluslar modasını satın alarak İlk Uluslar işletmelerini de destekliyorsunuz.”
Aborijin markalarını giyebilir miyim?
İlk Uluslar modasına saygılı bir şekilde nasıl yaklaşılacağını bilmek zor olabilir. İşte bazı basit ipuçları.
Birçok İlk Uluslar markası, hangi tasarımlarının “destekçi (ally) dostu” olduğunu açıkça belirtir. Bu da herkesin bunları giyebileceği anlamına gelir.
Bazı ürünler, genellikle törenler veya özel kültürel amaçlar için tasarlanmış olup, yalnızca Aborijinler ve Torres Boğazı Adalıları tarafından kullanılabilir. Bu ürünler genellikle internet sitesinde veya etiketlerinde açıkça belirtilir.
Birçok marka, tasarımın ardındaki sanatçı, toplum ve hikâye hakkında çevrimiçi olarak veya etiket üzerinde bilgi paylaşır.
Yatu, “İlk Uluslar tasarımcılarının çoğunun, sadece yerli halk için değil, herkes için erişilebilir eserler yarattığını söyleyebilirim,” diye açıklıyor.
“Bence bu heyecan verici çünkü İlk Ulusların anlattıkları hikâyeler aslında Avustralya kimliğinin merkezinde yer alıyor. Kültürümüzün son derece cömert ve sıcak olduğunu düşünüyorum; bunu seviyoruz ve insanların da bununla gurur duymasını istiyoruz.”
Nathan, modayı yeni göçmenlerin İlk Uluslar toplumları ile bağlantı kurması için modern ve keyifli bir yol olarak görüyor. Bir İlk Uluslar markasından alışveriş yapmak, bir defileye gitmek veya tasarımcıları sosyal medyada takip etmek, hepsi birer başlangıç noktası olabilir.
“Avustralya kültürünün bir parçası olmanın bir uzantısı olarak, bu, toplumuzla etkileşim kurmak için gerçekten iyi bir yoldur.”
İlk Uluslar modası, giydiğimiz kıyafetler gibi basit bir şey aracılığıyla saygı ve bağ kurmanın bir yolunu sunabilir.
İLK ULUSLAR
Aborijin toprak hakları nedir?
Avustralya’da yeni bir hayata başlamak için Merhaba Avustralya podcastını takip edin.
Yerleşim süreci hakkında aklınıza iyi bir konu gelirse lütfen bize e-posta ile ulaşın: australiaexplained@sbs.com.au
