Avustralya’da, üç bayrağın bir arada dalgalandığını görebilirsiniz: Avustralya Ulusal Bayrağı, Aborijin Bayrağı ve Torres Boğazı Adalıları Bayrağı. Aborjin halkları ve Torres Boğazı Adalıları, Avustralya’nın birbirinden farklı iki yerli halkıdır; her birinin kendine özgü tarihi, kültürü, dili ve bayrağı vardır. Birçok Torres Boğazı Adalı için bu bayrak, ister adalarda, ister anakarada ya da yurtdışında yaşasınlar, kimlik ve aidiyetin güçlü bir sembolüdür.
ÖNE ÇIKANLAR
- Torres Boğazı Adalıları bayrağı, toprağı, denizi ve halkı temsil eder.
- Bayrak, 1992 yılında Torres Boğazı Adalı sanatçı Bernard Namok Snr Amca tarafından tasarlandı ve şu anda Avustralya’nın üç ulusal bayrağından biridir.
- Yeşil, mavi, siyah ve beyaz renklerden oluşan tasarımında bir dari (başlık) ve Torres Boğazı’ndaki beş ada grubunu temsil eden beş köşeli bir yıldız yer alıyor.
- Birçok kişi için bu bayrak, kimlik, gurur ve hayatta kalmanın sembolüdür ve artık dünyanın dört bir yanında görülmektedir.
Torres Boğazı Adalıları Bayrağı nereden geldi?
Torres Boğazı Adaları, Queensland'daki Cape York Burnu ile Papua Yeni Gine arasında yer alan bir ada grubudur.
Adalar:
- Kuzey Bölgesi (Boigu, Dauan, Saibbai)
- Doğu Adaları (Erub, Mer, Ugar)
- Batı Bölgesi (St Pauls, Kubin, Badu, Mabuiag)
- Orta Bölge (Masig, Poruma, Warraber, Iama)
- Güney Bölgesi (Thursday, Horn, Prince of Wales ve Hammond Adaları, NPA ve Avustralya Anakarası)
1992 yılında, Ada Koordinasyon Konseyi, Torres Boğazı Adalıları için toplumun bayrağını tasarlamak üzere bir yarışma düzenledi. Yarışmayı, Thursday Adası'ndan Bernard Namok Amca kazandı.
Bernard Amca’nın oğlu Bernard Namok Jnr, babasının Thursday Adası’ndaki mutfak masasında bayrak üzerinde çalıştığını ve geceleri yarışma için eskizler çizdiği zamanı hatırlıyor.
Bernard Amca, tasarımının halkının sembolü haline geldiğini göremeden, yarışma bittikten kısa bir süre sonra vefat etti. Bernard Jnr’ın babasıyla olan bağı, babasının çizim yaptığını izlediği o geceleri hatırlatan bayrak sayesinde hâlâ son derece güçlü.
Torres Boğazı Adalıları Bayrağı ne anlama geliyor?
Renklerin ve sembollerin her birinin ayrı bir anlamı var:
- Yeşil, toprağı temsil ediyor
- Mavi, Torres Boğazı'nın sularını temsil eder
- Siyah, Torres Boğazı Adalı halkı temsil ediyor
- Beyaz dari (geleneksel başlık), Torres Boğazı Adalılarının kültürel kimliğini temsil eder
- Beyaz beş köşeli yıldız, Torres Boğazı'ndaki beş ana ada grubunu temsil eder.
Aborjin ve Torres Boğazı Adalı hukuk öğrencisi Tyrell Viti, Thursday Adası’nda doğup büyüdü ve şu anda Queensland’de Townsville’de yaşıyor.
“Bunun başlı başına kültürel kimliğimizin bir parçası olduğunu hissediyorum,” diyor. “Bu, hikayemizin önemli bir parçası. Böyle bir temsil duygusuna sahip olmak da gerçekten çok güzel. Özellikle küçük bir toplumda yaşarken bu bayrağı gördüğünüzde, kolonileşmeden bu yana yaşadığımız tüm adaletsizlikleri geride bırakarak kim olduğumuzu, nereye gittiğimizi ve nasıl ilerlediğimizi anlatan bir hikâye anlatıyor.
“Halkımız insan olarak değil, bitki ve hayvan olarak görülüyordu. Bu yüzden benim için bu bayrak her şeyi anlatıyor. Halkımı temsil ettiği için, kendimi bir insan olarak görüldüğümü hissettiren bir şey.”
Bayrakla büyümek
Hem Bernard Jnr hem de Tyrell, Thursday Adası’nda büyüdüler. Adayı aile ve kültürle dolu, küçük ama hareketli bir toplum olarak tanımlıyorlar.
Tyrell için bayrak, günlük yaşamın bir parçası:
“Mahkeme salonları gibi yerlerde ve anakaradaki sıradan mekanlarda bayrakları görmek, anakaradan uzaktaki küçük bir adadan geldiğim halde kendimi gerçekten görülmüş hissetmemi sağlıyor. Anakaraya geldiğimde, mahkeme salonunda bayrağımı görmek, yerel postanede bayrağımı görmek, bazı insanların giysilerinde bu bayrağı giydiğini görmek, bana anakaradaki insanların oradaki bizlere karşı çok fazla sevgi ve saygı duyduğunu hissettiriyor.
Bu, hepimizin kendimizi Avustralya’nın bir parçası olarak hissetmemizi sağlıyor ve birbirimize bağlı olduğumuzu, tek bir bütün olarak ilerlemeye çalıştığımızı hissettiriyor.”
Bernard Jnr, bayrağın her yerde görülmeye başlamasından önceki hayatı hatırlıyor. 1990’lardaki yarışmanın ardından bayrağın adalar arasında yavaş yavaş yayıldığını izlemiş. Şimdi hiç beklemediği yerlerde bile bayrağı görüyor.
Bayrağı nerede görebiliriz?
Günümüzde Torres Boğazı Adalıları bayrağı Avustralya'nın dört bir yanında dalgalanıyor. Okulların, üniversitelerin, parlamentoların, yerel belediyelerin ve mahkemelerin önünde, genellikle Aborijin ve Avustralya bayraklarının yanında bu bayrağı görebilirsiniz.
Tyrell için bu çok anlamlı. Bayrağı mahkeme salonlarında, postanelerde ve insanların kıyafetlerinde görmek, kendisine kabul edildiğini ve topluma dahil olduğunu hissettirir.
Bernard Jnr da evinden uzaklarda Torres Boğazı Adalıları bayrağının dalgalandığını görmüş. “Carrying The Flag” adlı belgeseliyle yurtdışındaki festivallere seyahat eden Bernard Jnr, Londra, Paris ve New York’taki Avustralya’nın diplomatik temsilciliklerinde de bu bayrağın dalgalandığını gördü.
Bernard Jnr, her seferinde bu bayrağı gördüğünde Thursday Adası’nda geçirdiği çocukluk günlerine geri döndüğünü söylüyor.
“Nerede olursam olayım, bayrağı gördüğümde adada geçen çocukluğumu ve babam tüm o eskizleri yaparken omzunun üzerinden bakarken halimi görüyorum.”
Gelecek nesil için neyi simgeliyor?
Bernard Jnr, çocukların Torres Boğazı Adalıları bayrağının ardındaki hikâyeyi bilerek büyümelerini istiyor. Thomas Mayo ile birlikte yazdığı ve Tori-Jay Mordey’in resimlediği “Our Flag, Our Story” adlı çocuk kitabının yazarlarından.
Bernard Jnr, “Our Flag, Our Story” kitabının öneminden şöyle bahsediyor: “Özellikle Uzlaşma Haftası ve NAIDOC etkinlikleri sırasında okullarda pek çok okuma etkinliği düzenledim. Öğretmenlerden ve okul destek görevlilerinden aldığım tüm geri bildirimler, çocukların kitabı okumaktan gerçekten keyif aldıkları yönündeydi.”
“Yolculuğumuza devam etmemiz ve ilerlememiz için bize ilham veren, kültürel kimliğimizi gururla benimsememizi sağlayan, bizim için ve bizim tarafımızdan tasarlanmış bir bayrağımızın olması çok güzel,” diyor Tyrell.
Bugün Torres Boğazı Adaları’nda, Avustralya genelinde ve dünyanın dört bir yanında Torres Boğazı Adalıları bayrağını gördüğünüzde, toprak, deniz ve halkı temsil eden, devam eden kültürlerin canlı bir sembolüne bakıyorsunuz.
Avustralya’da yeni bir hayata başlamak için Merhaba Avustralya podcastını takip edin.
Yerleşim süreci hakkında aklınıza iyi bir konu gelirse lütfen bize e-posta ile ulaşın: australiaexplained@sbs.com.au
