Tám trong số 21 thành viên của Ủy ban Di sản Thế giới UNESCO đã ủng hộ một sửa đổi để trì hoãn quyết định liệt kê Great Barrier Reef vào danh sách gặp nguy hiểm.
Bộ trưởng Môi trường Liên bang Sussan Ley đã dành tuần qua để vận động các quốc gia ký một bản sửa đổi nhằm đẩy lùi quyết định này đến ít nhất là năm 2023.
Tháng trước, bà Ley nói rằng đề xuất này nhắm vào Úc một cách không công bằng.
"Có khoảng 82 địa điểm có nguy cơ gặp rủi ro do biến đổi khí hậu trong sách của UNESCO, có thể nói rằng họ đã chọn Úc với cách tiếp cận vô tiền khoáng hậu."
Bà Ley nói rằng chính phủ liên bang đã đầu tư ba triệu đô la cho Kế hoạch Rạn san hô 2050.
Giám đốc điều hành của Viện Khoa học nghiên cứu đại dương Úc, Tiến sĩ Paul Hardisty cho biết các đối tác khoa học, thuộc ngành kỹ nghệ và cộng đồng đã cùng thực hiện những bước phát triển đáng kể trong các chương trình phục hồi và thích nghi rạn san hô.
Các dự án bao gồm các can thiệp làm mát và che nắng để giúp bảo vệ rạn san hô và hỗ trợ san hô thích nghi với môi trường ấm hơn.
Nhưng Tiến sĩ Hardisty nói rằng các biện pháp này sẽ chỉ hiệu quả khi kết hợp với hành động chống biến đổi khí hậu.
Chúng tôi không thể làm gì để thay đổi, trong việc giúp các rạn san hô thích nghi tốt hơn và phục hồi trước các tác động của quá trình tẩy trắng và sóng nhiệt do biến đổi khí hậu gây ra, trừ khi chúng tôi kiểm soát được lượng khí thải.
Các chuyên gia cho rằng các biện pháp can thiệp đang kéo dài thời gian khi các quốc gia giảm lượng khí thải và có thể tiếp tục cần thiết để duy trì rạn san hô ngay cả khi lượng khí thải giảm xuống.
Giám đốc Trung tâm Di sản Thế giới của UNESCO, Mechtild Rössler, cho biết bà thừa nhận nhiều nỗ lực đã được thực hiện ở Úc.
Tuy nhiên, bà đồng ý với các thành viên quốc tế khác rằng Úc vẫn còn tụt hậu trong các mục tiêu khí hậu, thất bại trong việc cam kết phát thải bằng 0 vào năm 2050.
"Chúng tôi ghi nhận rất nhiều nỗ lực đã làm ở Úc, nhưng đề xuất của chúng tôi về việc đưa địa điểm này vào danh sách di sản thế giới đang gặp nguy hiểm, vì các mối đe dọa đã được xác định, cũng có trong các tài liệu mà các nước thành viên cung cấp cho chúng tôi."
Nhưng bà Ley nói rằng các cuộc đàm phán về khí hậu không nên diễn ra trong ủy ban.
"Tôi công nhận biến đổi khí hậu là mối đe dọa lớn nhất đối với rạn san hô. Các nước châu Âu có quan điểm khác với chúng tôi. Nhưng đây không phải là diễn đàn để thể hiện quan điểm đó. Diễn đàn để có những tranh luận về chính sách biến đổi khí hậu là Công ước chuẩn về biến đổi khí hậu của Liên Hiệp Quốc. UNESCO là tổ chức quản lý mà mỗi quốc gia thành viên bảo tồn các di sản thế giới của mình."
Úc đã nhận được sự ủng hộ của hai quốc gia Saudi Arabia và Bahrain giàu dầu mỏ trong nỗ lực vận động hành lang.
Nhà sinh thái biển tại Đại học Tasmania, Kate Fraser, cho biết ý định của chính phủ liên bang là quá rõ ràng.
"Tôi nghĩ rằng bất cứ ai đã nhìn vào rạn san hô, đều biết nó đang gặp nguy hiểm. Tôi nghĩ việc này hoàn toàn liên quan chính trị. Họ không muốn thừa nhận thực sự có điều gì đó không ổn với hệ sinh thái vì điều đó sẽ dẫn đến yêu cầu thực hiện một số thay đổi mà chính phủ Úc chưa chuẩn bị để thực hiện."
Báo cáo của UNESCO trích dẫn các hiện tượng tẩy trắng san hô hàng loạt ở Úc, vào năm 2016, 2017 và 2020 do sự nóng lên toàn cầu.
Tiến sĩ Hardisty cho biết nếu không có sự can thiệp của biến đổi khí hậu, thì sẽ còn rất nhiều điều diễn ra nữa.
"Bản thân UNESCO dự đoán rằng vào năm 2035, rạn san hô Great Barrier Reef sẽ có nguy cơ xảy ra hai sự kiện tẩy trắng mỗi thập kỷ. Có 18 rạn san hô khác trong danh sách đó, cũng sẽ gặp rủi ro vào năm 2035 hoặc sớm hơn vì biến đổi khí hậu gây ra."
Trợ lý Tổng Giám đốc UNESCO về Văn hóa, Ernesto Ottone Ramírez nói rằng đề xuất này không nên bị coi là một điều tiêu cực.
"Đó không phải là một hình phạt. Đó là cách chúng ta bảo tồn di sản của mình cho các thế hệ tương lai. Và đó là ý nghĩa của việc tạo ra danh sách trong tình trạng nguy hiểm. Nếu có một lời kêu gọi hành động đoàn kết từ tất cả các quốc gia thành viên để bảo tồn giá trị phổ quát này, thì đó nên được xem là điều tích cực."
Đầu tuần này, văn phòng của bà Ley đã chia sẻ một thông cáo truyền thông trích dẫn một báo cáo của Viện Khoa học nghiên cứu đại dương Úc, cho thấy sự phục hồi san hô trên diện rộng đang diễn ra trên các rạn san hô.
Nhưng cơ quan này đã cảnh báo rằng việc phục hồi sẽ dễ dàng quay trở lại như cũ bởi một cơn bão nhiệt đới nghiêm trọng tiếp theo hoặc sự kiện tẩy trắng trên diện rộng.
Ông Hardisty nói rằng năm qua cho thấy triển vọng về rạn san hô vẫn còn rất hạn chế, bất chấp tiến bộ này.
"Sự phục hồi khá đáng kể trên rạn san hô cho thấy rằng vẫn còn khả năng phục hồi tiềm ẩn rất lớn. Nó đã bị vùi dập. Nó bị vùi dập nhưng vẫn tuyệt đẹp.
Rạn san hô đang chiến đấu hết mình. Hệ sinh thái này cần sự giúp đỡ của chúng ta. Nếu thế giới có thể thay đổi và kiểm soát lượng khí thải, sẽ có một tương lai tươi sáng cho nơi này.
Nếu Ủy ban Di sản Thế giới đồng ý đưa Great Barrier Reef danh sách nguy cấp vào thứ Sáu 23 tháng 7 thì đây sẽ là lần đầu tiên một di sản thế giới được đưa vào danh sách thiệt hại do biến đổi khí hậu.
Bà Fraser cho biết bà hy vọng, một danh sách mới sẽ khuyến khích áp lực quốc tế lên Úc.
"Tôi muốn nghĩ rằng, ngay cả khi chính phủ Úc không tự mình thực hiện thay đổi, thì họ sẽ phải chịu rất nhiều áp lực toàn cầu để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu, một cách chủ động hơn."
