Báo cáo mang tên Đánh giá Nhanh về Thiệt hại và Nhu cầu tại Gaza được xây dựng với sự phối hợp của World Bank, đã xem xét toàn diện những tổn thất về vật chất, xã hội, kinh tế và con người trong hơn hai năm xung đột, từ tháng 10 năm 2023 đến tháng 10 năm 2025.
Theo báo cáo, nhu cầu phục hồi và tái thiết được ước tính lên tới 71.4 tỷ đô la Mỹ, tương đương khoảng 99.62 tỷ đô la Úc.
Trong đó, riêng 18 tháng đầu tiên sẽ cần 26.3 tỷ đô la Mỹ để khôi phục các dịch vụ thiết yếu, tái xây dựng cơ sở hạ tầng quan trọng và hỗ trợ phục hồi kinh tế.
Quy mô tàn phá
Theo báo cáo, hơn 371,888 ngôi nhà, tương đương 76.6% tổng số nhà ở tại Gaza, đã bị phá hủy hoặc hư hại trong chiến tranh.
Hơn một nửa số bệnh viện tại Gaza hiện không còn hoạt động.
Gần như toàn bộ trường học đã bị phá hủy hoặc hư hại, và phần lớn trong số đó hiện đang được sử dụng làm nơi trú ẩn cho những người phải di dời.
Nền kinh tế Gaza đã suy giảm 83% so với cùng kỳ trong năm 2024.
Thiệt hại vật chất đối với cơ sở hạ tầng được ước tính khoảng 35.2 tỷ đô la Mỹ, tương đương hơn 49 tỷ đô la Úc.
Trong đó, riêng lĩnh vực nhà ở chiếm hơn một nửa, với khoảng 18 tỷ đô la Mỹ, tiếp theo là các lĩnh vực thương mại và công nghiệp, giao thông vận tải, cũng như nước và vệ sinh.
Các khu vực Gaza và Bắc Gaza là những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Ngoài ra, thiệt hại kinh tế được ước tính khoảng 22.7 tỷ đô la Mỹ, bao gồm tiền lương bị mất, doanh thu ngành y tế sụp đổ và hoạt động thương mại bị đình trệ.
Những lĩnh vực chịu tổn thất nặng nhất là y tế, việc làm, và thương mại – công nghiệp.
Cái giá con người
Tuy nhiên, vượt lên trên những con số tài chính là điều mà báo cáo gọi là “tác động nhân đạo mang tính thảm họa”.
Theo đó, hơn 71,000 người Palestine đã thiệt mạng và hơn 171.000 người bị thương trong hai năm xung đột, bắt đầu sau cuộc tấn công ngày 7 tháng 10 năm 2023 do lực lượng Hamas tiến hành vào miền Nam Israel.
Nhiều người Palestine vẫn đang mất tích.
Ở phía Israel, khoảng 1,671 công dân Israel và người nước ngoài cũng đã thiệt mạng, phần lớn trong ngày 7 tháng 10, theo báo cáo.
Gần 1,9 triệu người tại Gaza đã bị buộc phải di dời, nhiều người trong số đó phải di dời nhiều lần, và hơn 60% dân số đã mất hoàn toàn nhà cửa.
Tác động đến trẻ em
Báo cáo cũng ghi nhận những tác động đặc biệt nghiêm trọng đối với trẻ em.
Khoảng 728,000 trẻ em trong độ tuổi đi học đã không được tiếp cận giáo dục chính quy trong hơn hai năm.
Ít nhất 792 giáo viên và nhân viên giáo dục đã thiệt mạng.
Ước tính khoảng 7,000 trẻ em và thanh thiếu niên đã bị mất chi.
Báo cáo cũng đề cập đến một thực tế đặc biệt đau lòng: số lượng lớn “trẻ em bị thương nhưng không còn người thân sống sót”.
Gần như tất cả trẻ em tại Gaza hiện đều cần được hỗ trợ về sức khỏe tâm thần và tâm lý xã hội.
Bạo lực vẫn tiếp diễn
Mặc dù một lệnh ngừng bắn mong manh do Mỹ làm trung gian đã được thiết lập vào tháng 10, các cuộc tấn công nhằm vào Gaza vẫn chưa chấm dứt.
Các cuộc không kích của Israel hôm thứ Hai đã khiến ít nhất 5 người Palestine thiệt mạng trong các vụ việc riêng rẽ, theo các quan chức y tế Palestine.
Theo các nhân viên y tế địa phương, hơn 750 người Palestine đã thiệt mạng kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực, trong khi Israel cho biết các tay súng đã giết chết 4 binh sĩ của họ.
Israel và Hamas tiếp tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm lệnh ngừng bắn.
Israel cho biết các hoạt động quân sự của họ nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công từ Hamas và các nhóm vũ trang khác.
Tổ chức Amnesty International Australia nhận định rằng việc sự chú ý toàn cầu chuyển sang cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran đã tạo điều kiện cho việc leo thang bạo lực.
Người phát ngôn của tổ chức này về Lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, ông Mohamed Duar, nói với SBS News rằng:
“Tình hình tại Iran đã cho phép Israel tiếp tục thực hiện các hành động của mình một cách công khai và táo bạo hơn, mà không phải chịu trách nhiệm.”
Ông cũng cho biết họ đã chứng kiến việc các nhân viên cứu trợ, nhà báo và nhân viên y tế bị sát hại những hành động có thể cấu thành tội ác chiến tranh theo Công ước Geneva.
Tuy nhiên, Israel bác bỏ các cáo buộc này, khẳng định họ không cố ý nhắm vào dân thường và tuân thủ luật pháp quốc tế.
Israel cũng bác bỏ cáo buộc diệt chủng của Amnesty, gọi đó là một báo cáo “bịa đặt và sai sự thật”.
Tình hình tại Bờ Tây
Tại Bờ Tây bị chiếm đóng, các bộ trưởng Israel đã tụ họp để đánh dấu việc tái lập một khu định cư tại Sa-Nur vốn đã bị di dời theo kế hoạch năm 2005.
Ngay sau đó, một ngôi làng Palestine lân cận nhận được lệnh phá dỡ 15 cửa hàng.
Theo tổ chức Peace Now của Israel, chính phủ hiện tại đã phê duyệt 102 khu định cư mới tăng 80%.
Kể từ đầu năm 2026, đã ghi nhận ít nhất 580 vụ tấn công của người định cư nhằm vào người Palestine, khiến ít nhất 1,800 người phải di dời.
Tổ chức Human Rights Watch mô tả tình trạng bạo lực và cưỡng bức di dời gia tăng tại Bờ Tây là hành vi “thanh lọc sắc tộc” một cáo buộc mà Israel bác bỏ.
Câu hỏi 71 tỷ đô la: Ai sẽ tái thiết Gaza?
Với hơn 71 tỷ đô la Mỹ cần thiết cho quá trình phục hồi, câu hỏi về việc tái thiết Gaza bằng cách nào và do ai thực hiện vẫn còn gây tranh cãi.
Liên Hợp Quốc và Liên minh châu Âu cho rằng quá trình này cần do người Palestine dẫn dắt, đi kèm với một lệnh ngừng bắn bền vững, viện trợ không bị cản trở và một lộ trình chính trị đáng tin cậy hướng tới việc thành lập nhà nước Palestine.
Tuy nhiên, một khuôn khổ khác cũng đang được hình thành.
Một cơ chế mang tên “Hội đồng Hòa bình”, do Mỹ đề xuất và được dẫn dắt bởi Donald Trump, đã được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc công nhận, dù nhiều cường quốc lớn chưa tham gia.
Ông Mohamed Duar chỉ trích kế hoạch này là “một kế hoạch không có người Palestine”, cho rằng nó tước đi cơ hội đạt được công lý của họ.
Theo kế hoạch Gaza của ông Trump, đã được Israel và Hamas đồng ý vào tháng 10, quân đội Israel sẽ rút khỏi Gaza và quá trình tái thiết sẽ bắt đầu khi Hamas giải giáp.
Đặc phái viên của Hội đồng Hòa bình về Gaza, ông Nickolay Mladenov, cho biết ông “khá lạc quan” rằng có thể đạt được một thỏa thuận về việc giải giáp các nhóm vũ trang tại Gaza, dù thừa nhận quá trình này sẽ cần thời gian.
Ông nói: “Chúng tôi đã có những cuộc thảo luận rất nghiêm túc với Hamas trong vài tuần qua, không hề dễ dàng, nhưng tôi tin rằng có thể đạt được một giải pháp phù hợp cho tất cả các bên, và quan trọng nhất là cho người dân Gaza.”
Trong khi đó, tờ Financial Times đưa tin rằng các đại diện của Hội đồng đã đàm phán với tập đoàn DP World có trụ sở tại Dubai về việc quản lý chuỗi cung ứng và các dự án hạ tầng tại Gaza, bao gồm viện trợ nhân đạo, kho bãi, hệ thống theo dõi và an ninh.
Sau hơn hai năm chiến tranh, Gaza không chỉ đối mặt với sự tàn phá vật chất mà còn với những thách thức sâu sắc về con người, xã hội và chính trị.
Và khi con số 71 tỷ đô la được nhắc đến, đó không chỉ là chi phí tái thiết, mà còn là thước đo cho quy mô của một cuộc khủng hoảng chưa có hồi kết.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
