Có những câu chuyện lịch sử mà chúng ta nghĩ đã khép lại từ rất lâu. Hitler đã chết. Đệ nhị Thế chiến đã kết thúc cách đây 80 năm. Các trại tập trung của Đức Quốc xã chỉ còn lại trong sách lịch sử. Nhưng rồi có những bộ phim nhắc chúng ta rằng quá khứ không hề biến mất. Nó chỉ đổi địa chỉ. Nó có thể nằm trong một khu phố yên bình ở Adelaide. Một viện dưỡng lão ở Melbourne. Hay một nghĩa trang nhỏ ở ngoại ô thành phố.
Bộ phim tài liệu The Hunt for the Last Nazis đang phát miễn phí tại SBS On Demand với phụ đề tiếng Việt.
Xem phim tại đây:
Phim kể câu chuyện truy lùng kéo dài hàng chục năm đối với những người bị cáo buộc tham gia Holocaust, cuộc diệt chủng khiến sáu triệu người Do Thái thiệt mạng. Điều gây sốc nhất? Những người này sống ngay tại Úc. Làm việc. Lập gia đình. Nuôi con. Có quốc tịch Úc. Và trong phần lớn trường hợp, chết già như những công dân bình thường.
Đây là câu chuyện về Đơn vị Điều tra Đặc biệt, gọi tắt là SIU. Một đơn vị được chính phủ Úc thành lập vào thập niên 1980 để truy tìm những nghi phạm tội ác chiến tranh Quốc xã đã nhập cư vào Úc sau Thế chiến thứ Hai.
Bấm vào đây để nghe toàn bộ podcast:
Đơn vị Điều tra Đặc biệt, gọi tắt là SIU, thành lập năm 1980 theo lệnh của Thủ tướng Bob Hawk và đóng cửa 1987 dưới thời Paul Keating. Trong hơn sáu năm hoạt động, SIU điều tra hơn 800 hồ sơ. Có nghĩa là hơn 800 sĩ quan phát xít sống tại Úc.
Nhưng điều đáng kinh ngạc là cuối cùng không có ai bị kết án. Không một người nào. Và bộ phim xoay quanh ba cái tên đứng đầu danh sách A-List của SIU: Ivan Polyukovic, Karlis Ozols, và Konrads Karlejs.
Trong phim có một câu nói rất mạnh, "Australia remains a sanctuary for war criminals." - Úc vẫn là nơi trú ẩn cho các tội phạm chiến tranh.
Đó là một câu rất nặng. Bởi vì nó không chỉ nói về quá khứ. Nó đặt câu hỏi về bản sắc của nước Úc. Liệu nước Úc đã vô tình trở thành nơi những người này tìm được sự an toàn? Hay nước Úc chỉ đơn giản là một quốc gia pháp quyền không thể bỏ qua các tiêu chuẩn chứng cứ?
Bộ phim này không chỉ là chuyện lịch sử. Nó là lời nhắc nhở rằng những tư tưởng từng dẫn tới Holocaust không biến mất chỉ vì chiến tranh đã kết thúc. Nếu xã hội quên chúng. Chúng có thể quay trở lại dưới những hình thức mới.
Còn với những kẻ bị truy lùng, thì tất cả những người trong danh sách A-List đều đã chết. Các điều tra viên cũng già đi. Nhiều nhân chứng đã không còn. Những hồ sơ dần được đóng lại. Những cuộc điều tra kết thúc. Nhưng cảm giác dang dở thì vẫn còn đó.
The Hunt for the Last Nazis đặt câu hỏi về công lý, và giới hạn của công lý.
Nếu một người phạm tội nhưng không bao giờ bị kết án, đó có phải là thất bại của công lý? Hay là cái giá mà một nền dân chủ phải chấp nhận để bảo vệ nguyên tắc pháp quyền? Và nếu công lý chỉ đến sau khi mọi người liên quan đều đã qua đời. Nếu nạn nhân đã mất. Nhân chứng đã mất. Bị cáo cũng đã mất. Thì liệu công lý đó còn ý nghĩa gì hay không?
Bộ phim hiện đang phát miễn phí trên SBS On Demand có phụ đề tiếng Việt. Nếu quý vị yêu thích những câu chuyện điều tra có thật, những bí mật lịch sử kéo dài hàng thập niên, và những câu hỏi đạo đức không có câu trả lời dễ dàng, đây là một bộ phim rất đáng xem.
Xem phim tại đây:
Bấm vào đây để nghe toàn bộ podcast:
