Tuần lễ NAIDOC toàn quốc đang được tổ chức trên khắp nước Úc trong tuần này, để tôn vinh và ghi nhận lịch sử, văn hóa và những thành tựu của người dân bản địa Úc và quần đảo Torres. Chủ đề năm nay là "Năm mươi năm đầy gian khổ", kỷ niệm hơn năm thập niên của Tuần lễ NAIDOC. Các thành viên Ủy ban cho biết, cột mốc này mang đến cơ hội để tôn vinh những người đã xây dựng phong trào NAIDOC và xem xét những gì vẫn cần phải thay đổi.
Đây là âm thanh của Dàn hợp xướng Mudjingaal Yangamba, một dàn hợp xướng nữ thổ dân ở Nowra hát bằng tiếng Dhurga.
Bản nhạc này là một phần của buổi biểu diễn mang tên'Tiếng vọng của sự hòa hợp chết người: 50 năm ca hát', được tổ chức tại Wollongong trên bờ biển phía nam của New South Wales, để đánh dấu sự khởi đầu của Tuần lễ NAIDOC.
Nicole Smede, một phụ nữ Warrimay, vừa là thành viên của dàn hợp xướng, vừa là người phụ trách buổi hòa nhạc.
Cô ấy nói rằng, thông qua việc hát bằng ngôn ngữ mẹ đẻ, cô ấy và các nghệ sĩ biểu diễn khác, cùng nhau tôn vinh mối liên hệ sâu sắc và bền chặt của họ, với Văn hóa và Quê hương.
"Chúng tôi là nền văn hóa tồn tại lâu đời nhất, hay nói đúng hơn là nền văn hóa tồn tại liên tục trên thế giới, và đó là điều đáng được tôn vinh, và ngôn ngữ của chúng tôi là một phần của điều đó. Bạn biết đấy, ngôn ngữ đến từ đất nước, và những người lớn tuổi của chúng tôi, đã thổi hồn vào nó bằng cách lắng nghe đất nước. Và khi chúng tôi hát bằng ngôn ngữ của mình, một điều rất đẹp đẽ và thiêng liêng sẽ xảy ra, bởi vì nó thực sự đến từ sâu thẳm bên trong chúng ta”, Nicole Smede.
Buổi biểu diễn là một trong hàng trăm lễ kỷ niệm và sự kiện được tổ chức trên khắp nước Úc trong tuần nà,y để tôn vinh và ghi nhận lịch sử, văn hóa và thành tựu của người dân bản địa Úc và quần đảo Torres.
Đồng Chủ tịch NAIDOC và người đàn ông Pitjantjatjara, Yankunytjatjara và Pertame là ông Steven Satour cho biết tuần lễ NAIDOC mang đến một chương trình sự kiện phong phú và đa dạng, cho các cộng đồng trên khắp đất nước.
"Nhiều cộng đồng có những cách thức khác nhau, để ăn mừng và gắn kết mọi người, nhưng chúng ta có một số điểm chung, chúng ta có lễ thượng cờ, diễn hành và các giải thưởng NAIDOC địa phương trên khắp đất nước. Nhưng chúng ta thấy mọi người thực sự sáng tạo, với những ý tưởng về các sự kiện. Việc cho thú cưng tụ họp, lễ hội bóng đá, tất cả các cách thức khác nhau để cùng nhau tụ họp, thật tuyệt vời khi được chứng kiến”, Steven Satour.
Trong khi đó bà Lynette Riley, một phụ nữ Wiradjuri và Gamilaroi, con người là đồng chủ tịch NAIDOC cho biết, đây là một cơ hội quan trọng để tất cả người Úc, cùng nhau tôn vinh người dân bản địa và người dân đảo Torres, văn hóa và lịch sử của họ.
"Đó chính là ý nghĩa của nó. Hãy cùng tôn vinh sự xuất sắc, của những gì chúng ta có ở đất nước này. Sự khéo léo của chúng ta, công sức của chúng ta dành cho đất nước, những bậc trưởng lão nam nữ tuyệt vời của chúng ta, những người đã cống hiến cả cuộc đời mình để tạo ra sự thay đổi”, Lynette Riley.
Được biết Chủ đề NAIDOC năm nay là '50 năm chết chóc'.
Cột mốc này ghi nhận hai sự phát triển quan trọng cách đây năm thập niên.
Năm 1974, ủy ban NAIDOC lần đầu tiên được hoàn toàn bởi các thành viên người bản địa, và năm sau đó, sự kiện được mở rộng từ một ngày thành một tuần đầy đủ, từ Chủ nhật đầu tiên đến Chủ nhật thứ hai của tháng Bảy.
Bà Riley cho biết, trong khi chủ đề năm nay tôn vinh những khoảnh khắc quan trọng này, lịch sử của NAIDOC kéo dài xa hơn nhiều.
Nó bắt đầu như một phong trào phản đối, để thu hút sự chú ý đến các luật lệ hà khắc và nhiều bất công, áp đặt lên người dân bản địa.
Năm 1938, các nhà hoạt động người bản địa đã tổ chức một ngày tưởng niệm, vào cùng ngày Úc kỷ niệm 150 năm, kể từ khi Hạm đội đầu tiên đổ bộ vào Úc.
"Cách họ ăn mừng là họ đã bắt cóc rất nhiều đàn ông thổ dân từ miền Tây, ép họ đến Sydney, về cơ bản là nói với họ rằng, nếu họ không tham gia vào việc tái hiện lại cuộc đổ bộ của Thuyền trưởng Cook, thì con cái của họ sẽ bị tước đoạt và có thể bị bỏ tù. Và khi họ được đưa đến Sydney, họ thực sự bị giam giữ trong các phòng giam địa phương. Vì vậy, những người lớn tuổi của chúng tôi đã phản đối, và đó là cuộc biểu tình được công nhận chính thức đầu tiên. Mọi người đã tuần hành đến Tòa thị chính cũ của Sydney, và đó là sự công nhận đầu tiên cho loại hình biểu tình đó”, Lynette Riley.
Cuộc biểu tình trở thành một sự kiện thường niên, và vào những năm 1950, nó được chuyển sang tháng Bảy, trở thành một ngày lễ kỷ niệm cũng như biểu tình.
Được biết Ủy ban Quan sát Ngày Thổ dân Quốc gia hay NADOC, được thành lập chính thức vào năm 1956, và gần hai thập niên sau, ngày lễ thường niên đã trở thành một tuần lễ trọn vẹn.
Với nhận thức ngày càng tăng, về lịch sử văn hóa riêng biệt của người bản địa Úc và người dân đảo Torres vào những năm 1990, Tuần lễ NAIDOC đã được mở rộng để công nhận cả người dân và văn hóa của người dân đảo Torres.
Bà Riley cho biết, Tuần lễ NAIDOC tiếp tục mang đến cơ hội, để trân trọng sự đa dạng của các nền văn hóa bản địa Úc, và ghi nhận cuộc đấu tranh không ngừng nghỉ vì sự thay đổi và công lý.
“Có rất, rất ít sự hiểu biết rằng .những tác động xã hội mà người bản địa phải đối mặt ngày nay. như nghèo đói cùng cực, giam giữ, sức khỏe kém, v.v., thực sự là do tất cả các chính sách và thực tiễn của chính phủ, có tác động đến chúng ta qua nhiều thế hệ”. Lynette Riley.
Ông Satour nói rằng, khi Úc kỷ niệm hơn 50 năm Tuần lễ NAIDOC, đây là thời điểm để xem xét những cách thức mới nhằm giải quyết các vấn đề, chính sách và thực tiễn dai dẳng, vẫn tiếp tục gây bất lợi cho người dân bản địa ở Úc ngày nay.
"Vì vậy, việc có những cách suy nghĩ và cách tiếp cận mới sẽ thực sự quan trọng trong 50 năm tới, và bảo đảm rằng, chúng ta không còn phải thảo luận về những vấn đề này nữa, đặc biệt là khi nói đến những việc như thu hẹp khoảng cách và tỷ lệ tự tử cao bất thường, cũng như tỷ lệ người chết trẻ cao bất thường”, Steven Satour.
Ông khuyến khích mọi người trong các cộng đồng trên khắp đất nước, tiếp tục học hỏi bằng cách tham gia một số sự kiện công cộng miễn phí, trong Tuần lễ NAIDOC này.
"Đây là cơ hội để bạn giao lưu với cộng đồng, học hỏi từ cộng đồng, lắng nghe từ cộng đồng về các vấn đề văn hóa, tất cả mọi thứ. Nhưng cũng là để nghe những câu chuyện về những người tiên phong và anh hùng địa phương, về những công việc đáng kinh ngạc đang được thực hiện, trong lãnh vực y tế, biến đổi khí hậu và bảo tồn văn hóa”, Steven Satour.
Còn bà Smede cho biết, các sự kiện như sự kiện mà bà đã tổ chức ở Wollongong, mang đến một không gian chào đón cho tất cả người Úc cùng nhau đến, ăn mừng và lắng nghe.
"Tuần lễ NAIDOC cũng mang đến cơ hội cho những người mới đến Úc, hoặc có tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai, để tìm hiểu thêm về lịch sử của Úc và thực sự trở thành một phần của cộng đồng đó và cảm thấy mình là một phần của cộng đồng đa văn hóa tươi đẹp mà chúng ta có ở Úc”, Nicole Smede.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
