Các đại sứ Úc có nhiệm sở trên toàn thế giới, hiện được triệu hồi đến Canberra vào cuối tháng nầy, để tham dự cuộc họp về chính sách ngoại giao và việc nầy chưa từng xảy ra trước đây.
Có hơn 100 đại sứ và cao ủy sẽ họp trong 2 ngày với Thủ tướng và các nhân vật cao cấp khác trong chính phủ, để giúp soạn thảo quyển Bạch thư về Chính sách Ngoại giao mới cho nước Úc.
Các Tòa Đại sứ hay Cao ủy Úc trên khắp thế giới sẽ vắng người đứng đầu vào tháng nầy.
Ngoài các Đại sứ, Cao Ủy còn có các Tổng Lãnh sự sẽ đến họp tại Canberra trong một cuộc họp thượng đỉnh chưa hề xảy ra trước đây.
Ngoại trưởng Úc, bà Julie Bishop cho biết cuộc họp trong 2 ngày sẽ nhắm vào việc tái xét các ưu tiên trong chính sách ngoại giao của nước Úc trong quyển Bạch Thư mới.
“Những gì tôi yêu cầu họ, là tất cả trở về nước Úc cùng một lúc vào tháng 3, để chúng ta có thể thu thập kinh nghiệm, các nhận xét, quan điểm và sự hiểu biết sâu sắc của các nhà ngoại giao cao cấp và nhiều kinh nghiệm nhất của chúng ta trên khắp thế giới”.
Cuộc họp như vậy, dự trù sẽ tốn phí đến một triệu đô la.
Thế nhưng bà Bishop cho rằng, chính phủ không chi thêm bất cứ ngân khoản mới nào, do các cuộc họp nhỏ và tại địa phương trên khắp thế giới đã được bãi bỏ, nhằm giúp chi trả cho cuộc họp quan trọng tại Canberra.
“Thực sự là cuộc họp nằm ngân sách hiện tại của Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc, do chúng tôi sẽ hủy bỏ các cuộc họp khác lẽ ra sẽ diễn ra. Vì vậy sẽ không cần có ngân khoản mới cho việc nầy, do nó thuộc vào ngân sách hiện tại của Bộ Ngoại giao và Thương mại”.
Gần như là mỗi trưởng nhiệm sở ngoại giao Úc tại ngoại quốc, ngoài một số gần hết hạn hợp đồng, sẽ tham gia trong việc soạn thảo quyển Bạch Thư Ngoại giao 2017.
Quyển Bạch Thư không phải là luật lệ, thế nhưng nó là một tài liệu thiết kế mà bà Bishop cho biết, sẽ hướng dẫn chính sách ngoại giao của Úc trong 10 năm tới.
“Tôi nghĩ việc nầy được xem là có một cơn chấn động, theo ý nghĩa về các vấn đề ngoại giao và không còn thích hợp để chỉ nói về chính sách tại Á châu, vốn bị xem là tụt hậu trong vài lãnh vực, đó vẫn là một khu vực rất quan trọng, thế nhưng không còn là một tầm nhìn mang tính quốc tế nữa”, giáo sư Felex Patrikeef nói.
Phụ tá Giáo sư Felex Patrikeef là một chuyên gia trong ngành ngoại giao quốc tế tại đại học Adelaide.
Ông cho đài SBS biết rằng, đây là một sự kiện bất thường qua việc triệu hồi các đại sứ Úc về Canberra là một hành động tốt đẹp, nhất là trước những thay đổi rộng lớn về các cộng đồng thế giới.
“Việc nầy soi rọi về mặt chiến thuật và là một đề nghị cho thấy những hiểu biết về chính sách ngoại giao diện địa đã thay đổi đáng kể. Những thay đổi của chính phủ Trump về các vấn đề quốc tế, hiện gây nhiều khó khăn trong việc suy đoán”.
Còn ông Kim Beazley là cựu đại sứ Úc tại Mỹ và là cựu Phó Thủ tướng.
Ông nói với đài SBS rằng mối quan hệ kinh tế và quân sự với Hoa kỳ là rất quan trọng và cần được duy trì.
“Tôi nghĩ, một trong những việc quí vị phải làm trong mối quan hệ với Mỹ ,là chắc chắn những gì xảy ra trong lãnh vực nào đó, sẽ không bị ảnh hưởng do bất cứ khó khăn đặc biệt nào của quí vị, có với giới lãnh đạo tại Mỹ”.
Cùng với đường lối về chính sách ngoại giao mới của Mỹ dưới thời Tổng thống Trump, giáo sư Patrikeef cỏn cho biết các căng thẳng tại Đông Nam Á và quyết định của Anh quốc ra khỏi Liên Âu là những thử thách quan trọng trên toàn cầu.
Được biết quyển Bạch Thư cuối cùng về chính sách ngoại giao đã được chính phủ Howard ấn hành vào năm 2003.
Thế nhưng một quyển Bạch thư khác có tính cách đặc biệt hơn có tên là ‘nước Úc trong thế kỷ của Á châu’ đã được ban hành dưới thời chính phủ Julia Gillard vào năm 2012.
Phó Lãnh tụ Lao động bà Tanya Plibersek nói rằng Liên đảng đã không đi theo quyển Bạch thư đó khi đắc cử và nắm được chính quyền.
“Chính phủ nầy khi lên nắm quyền đã vứt bỏ đi cuốn bạch thư về Thế kỷ Châu Á, một điều được xem là một hành động phá hoại và chẳng thay thế bằng thứ gì cả. Đã không có sự phát triển về chính sách trong 3 năm qua”.
Thế nhưng giáo sư Patrikeeff nói rằng, tầm nhìn mới dường như sẽ hướng ra xa hơn Á châu.
“Tôi nghĩ việc nầy được xem là có một cơn chấn động, theo ý nghĩa về các vấn đề ngoại giao và không còn thích hợp để chỉ nói về chính sách tại Á châu, vốn bị xem là tụt hậu trong vài lãnh vực, đó vẫn là một khu vực rất quan trọng, thế nhưng không còn là một tầm nhìn mang tính quốc tế nữa”, giáo sư Felex Patrikeef nói.
