- Thông dịch và phiên dịch có phải là những kỹ năng tương tự nhau?
- Bắt đầu từ đâu?
- Bạn cần trình độ ngoại ngữ như thế nào?
- Có những khóa học nào?
- Bài kiểm tra NAATI, có cảm nhận như thế nào?
- Tại sao cần tái chứng nhận?
Các ngôn ngữ mới nổi và đang phát triển ở Úc đang thiếu hụt phiên dịch viên và biên dịch viên, đặc biệt là lĩnh vực y tế đang rất cần những người có kỹ năng. Điều này bao gồm cả AUSLAN (Ngôn ngữ ký hiệu Úc) và các ngôn ngữ bản địa của Úc.
Nếu bạn thông thạo cả tiếng Anh và một ngôn ngữ đang có nhu cầu cao, bạn có thể đã cân nhắc việc lấy chứng chỉ Biên dịch và Phiên dịch (T&I). Nhưng trước khi có được việc làm, bạn cần phải thực hiện một số bước chính thức.
Dịch thuật và phiên dịch—chẳng phải chúng là những kỹ năng tương tự nhau sao?
Thông dịch và phiên dịch, thường được gọi tắt là T&I, là hai nghề nghiệp khác nhau.
Phiên dịch liên quan đến ngôn ngữ nói, được truyền đạt trong thời gian thực, trong khi biên dịch tập trung vào văn bản viết.
Mỗi nghề đòi hỏi những bộ kỹ năng và chiến lượ,c hoàn toàn khác nhau.
Tee, một giảng viên ngôn ngữ và phiên dịch, cho biết chúng được học theo những cách khác nhau.
Người ngoài thường nghĩ bạn chỉ đang truyền đạt lại từ ngữ. Có gì sai chứ?” Nhưng thực tế, đó là những kỹ năng hoàn toàn khác nhau, đòi hỏi những chiến lược khác nhau.Tee, T&I Practitioner
“Dịch thuật cho phép bạn dừng lại và suy ngẫm về những gì bạn biết, về một chủ đề cụ thể. Và nó cũng cho phép bạn rèn luyện cách tốt nhất, để diễn đạt ý tưởng bằng các ngôn ngữ khác nhau, để khán giả từ các nền văn hóa khác nhau, có thể hiểu cùng một nội dung từ văn bản bạn tạo ra.
Trong khi đó, học phiên dịch lại mang tính cấp bách. Bạn phải dựa vào sự nhanh nhẹn tức thì và mức độ nghiên cứu và chuẩn bị kỹ lưỡng của mình”,
Bắt đầu từ đâu?
Tại Úc, có một lộ trình bài bản, để trở thành một người hành nghề thông dịch và phiên dịch chuyên nghiệp.
Bước đầu tiên là học tập chính quy. Ở đây, bạn có thể lựa chọn từ chứng chỉ TAFE, đến bằng Thạc sĩ.
Mục tiêu là xây dựng kỹ năng và chuẩn bị cho kỳ thi NAATI, để làm việc với tư cách là người thông dịch, hoặc phiên dịch được chứng nhận.
NAATI là Cơ quan Kiểm định Quốc gia về Thông dịch và Phiên dịch, và đúng như tên gọi, nó thiết lập và duy trì các tiêu chuẩn nghề nghiệp, cho ngành Thông dịch và Phiên dịch.
Tee cho biết, cột mốc quan trọng là đạt được chứng chỉ NAATI.
“Và sau đó bạn chuyển sang bước tiếp theo, đó là đăng ký với càng nhiều công ty môi giới càng tốt, để cuối cùng tìm được việc. Vì vậy, quá trình dài này có thể mất từ 6 tháng đến 2,5 năm để chuẩn bị, và cũng phát sinh một số chi phí cơ hội ban đầu khá lớn”, Tee.
Bạn cần trình độ ngoại ngữ như thế nào?
Để tham gia một khóa học Thông dịch và Phiên dịch chính thức, bạn cần chứng minh khả năng thành thạo cả tiếng Anh và một ngôn ngữ khác.
Bạn cũng có thể đủ điều kiện, nếu hoàn thành chương trình học đại học, tại một quốc gia nói tiếng Anh.
NAATI cũng yêu cầu bằng chứng về trình độ ngoại ngữ, trước khi cấp chứng chỉ.
Marina Morgan là Giảng viên cao cấp tại TAFE SA [[Taif Es-A]], nơi cung cấp các khóa học được NAATI chứng nhận.
“NAATI đang hướng đến trình độ tiếng Anh IELTS cấp độ 6. Người học cần phải am hiểu các vấn đề thời sự hiện tại và biết ít nhất lượng từ vựng và thuật ngữ, mà công chúng nói chung biết, về bất kỳ chủ đề cụ thể nào”, Marina Morgan.
Những khóa học nào được cung cấp?
Để tham gia một khóa học Thông dịch và Phiên dịch chính thức, bạn cần chứng minh khả năng thành thạo cả tiếng Anh và một ngôn ngữ khác.
Bạn cũng có thể đủ điều kiện, nếu hoàn thành chương trình học đại học, tại một quốc gia nói tiếng Anh.
NAATI cũng yêu cầu bằng chứng về trình độ ngoại ngữ, trước khi cấp chứng chỉ.
Marina Morgan là Giảng viên cao cấp tại TAFE SA [[Taif Es-A]], nơi cung cấp các khóa học được NAATI chứng nhận.
“NAATI đang hướng đến trình độ tiếng Anh IELTS cấp độ 6. Người học cần phải am hiểu các vấn đề thời sự hiện tại và biết ít nhất lượng từ vựng và thuật ngữ, mà công chúng nói chung biết, về bất kỳ chủ đề cụ thể nào”, Marina Morgan.
Sau khi đáp ứng các yêu cầu về ngôn ngữ, bạn cần ghi danh vào một khóa học được NAATI chứng nhận, phù hợp với mục tiêu của mình.
Bà Morgan cho biết, yêu cầu tối thiểu là bộ kỹ năng ‘Giới thiệu về Thông dịch’, hoặc ‘Giới thiệu về Phiên dịch’. Đây là khóa học kéo dài 12 tuần, được thiết kế để chuẩn bị cho các ứng viên tham dự kỳ thi NAATI.
“Đây là phần giới thiệu về đạo đức nghề nghiệp, các kỹ thuật được sử dụng trong thông dịch hoặc phiên dịch, và các nghiên cứu cần thiết để thực hiện công việc. Vì vậy, bộ kỹ năng này thực sự, dành cho những người đã có trình độ tốt về ngôn ngữ, nắm vững các kỹ thuật thông phiên dịch và giao tiếp, và gần như sẵn sàng cho kỳ thi NAATI. Cũng có những người muốn tham gia bộ kỹ năng này, như một phần giới thiệu để xem, liệu nghề này có phù hợp với họ hay không”, Marina Morgan.
Trong khi đó một số trường cao đẳng, cung cấp các khóa học 'bộ kỹ năng' này.
Để học chuyên sâu hơn, Chứng chỉ Thông dịch là khóa học bán thời gian kéo dài một năm, được cung cấp bởi một số ít viện và trường đại học.
TAFE SA cung cấp Chứng chỉ này trực tuyến, thông qua lớp học ảo.
Bà Morgan lưu ý rằng, khóa học bộ kỹ năng này không chuyên về một ngôn ngữ cụ thể nào cả.
“Họ sẽ học về đạo đức và kỹ thuật phiên dịch, nhưng trong một lớp học với những người nói nhiều ngôn ngữ khác nhau, và các bài kiểm tra được thực hiện bằng tiếng Anh và việc giảng dạy cũng bằng tiếng Anh. Mặt khác, Chứng chỉ chuyên ngành lại tập trung vào một ngôn ngữ cụ thể, vì vậy sinh viên sẽ có một gia sư, là phiên dịch viên được chứng nhận bởi NAATI, có kỹ năng giảng dạy và sẽ dạy họ suốt cả năm, bằng ngôn ngữ của họ”, Marina Morgan.
Hoàn thành một chứng chỉ cũng cho NAATI thấy rằng, bạn đáp ứng các tiêu chuẩn đạo đức và liên văn hóa cần thiết.
Những kỹ năng này rất cần thiết, khi các thách thức về đạo đức phát sinh trong công việc.
Tee nhớ lại, những tình huống mà bà ấy đã nhận ra từ một khách hàng.
“Bạn có thể không phải lúc nào cũng được cho biết, bạn sẽ thông dịch cho ai, khi bạn tham gia một buổi thông dịch và đột nhiên có người quen bước vào. Việc bạn ở lại trong phòng đó để thông dịch cho họ, có làm ảnh hưởng đến tính chuyên nghiệp của bạn không? Nếu sau đó bạn quyết định rời khỏi buổi thông dịch, người đó có thể không nhận được sự giúp đỡ, mà họ cần ngay lập tức”, Tee.
Cảm nhậ̣n như thế nào khi dự̣ kỳ thi NAATI ?
Sau khi hoàn thành chương trình học, bạn đã sẵn sàng tham dự kỳ thi NAATI.
Paula Aparicio là trưởng nhóm kiểm tra chứng chỉ của NAATI và là một người hành nghề được chứng nhận.
Bà cho biết, NAATI cung cấp nhiều loại chứng chỉ khác nhau.
“Chúng bao gồm từ các chủ đề chung, đến các chuyên gia cấp cao. Vì vậy, chúng tôi có chứng chỉ Hội nghị và tất nhiên, cả chứng chỉ chuyên gia về Y tế và Pháp luật. Các bài kiểm tra mà chúng tôi cung cấp có sẵn, bằng khoảng 70 ngôn ngữ. Đối với bất kỳ ngôn ngữ nào không có bài kiểm tra, chúng tôi có một chứng chỉ được gọi là Chứng chỉ Hành nghề Được Công nhận. Chứng chỉ này không có bài kiểm tra chính thức, nhưng nó xác nhận rằng, người đó đã được đào tạo và có kinh nghiệm, đồng thời đáp ứng một số điều kiện tiên quyết”, Paula Aparicio.
Mọi người đều phải tham dự kỳ thi NAATI, bất kể trình độ học vấn.
Chứng chỉ cấp độ đầu vào, là Thông dịch viên Dự bị được Chứng nhận, Certified Provisional Interpreter.
Cấp độ tiếp theo, là Thông dịch viên được Chứng nhận, Certified Interpreter.
Các chứng chỉ chuyên ngành cao hơn, cũng có sẵn.
Bà Aparicio cho biết bài kiểm tra được thiết kế, để phản ánh điều kiện làm việc thực tế.
“Vì vậy, nếu chúng ta đang nói về thông dịch viên, điều bạn có thể mong đợi là một cuộc hội thoại, mà bạn phải dịch ngay tại chỗ giữa hai người nói, hoặc có thể là dịch đọc văn bản. Bạn phải nhanh chóng đọc lướt qua và nói lại nội dung của tài liệu bằng ngôn ngữ khác. Còn đối với dịch thuật, nó cũng rất giống với các tình huống thực tế, vì vậy bạn sẽ phải dịch một văn bản, mô phỏng những gì bạn thường gặp, khi trở thành một phiên dịch viên”, Paula Aparicio.
Các bài đánh giá rất nghiêm ngặt.
Vượt qua bài kiểm tra, chứng tỏ bạn đã đáp ứng được tiêu chuẩn nghề nghiệp, được công nhận trên toàn quốc.
Vì dịch thuật và phiên dịch đòi hỏi những kỹ năng khác nhau, bạn phải tham gia các bài kiểm tra riêng biệt, cho từng lãnh vực.
“Thêm vào đó đối với dịch thuật, bài kiểm tra và chứng chỉ được cấp riêng cho từng hướng. Ví dụ, bạn sẽ cần làm một bài kiểm tra, nếu muốn dịch từ tiếng Anh sang ngôn ngữ của mình, trong trường hợp của tôi là tiếng Tây Ban Nha. Nếu bạn muốn làm theo chiều ngược lại, để lấy chứng chỉ dịch từ tiếng Tây Ban Nha sang tiếng Anh, bạn sẽ cần làm một bài kiểm tra khác và đó được coi là một chứng chỉ khác”,Paula Aparicio, NAATI
Tại sao cần tái chứng nhận?
Chứng chỉ của bạn phải được gia hạn, ba năm một lần.
Bà Aparicio cho biết, các chuyên gia phải chứng minh với NAATI rằng, họ hiện đang hành nghề và tham gia phát triển chuyên môn.
“Điều đó sẽ mang lại cho cộng đồng sự tin tưởng rằng, tất cả các dịch giả và phiên dịch viên, có chứng chỉ NAATI đều có kỹ năng, đạo đức và đang tích cực làm việc trong nghề. Vì vậy, đó là sự bảo đảm mà chúng tôi dành cho cộng đồng sau khi vượt qua kỳ thi, họ vẫn luôn cập nhật kiến thức và đào tạo cần thiết”, Paula Aparicio.
Thông tin thêm
Trang web của NAATI, cung cấp tất cả những thông tin bạn cần biết về lộ trình, điều kiện tiên quyết và kỳ thi.
Thông dịch viên thường làm việc theo hợp đồng, thông qua các công ty môi giới.
Việc liên hệ với các công ty này và hỏi xem ngôn ngữ nào hiện đang có nhu cầu cao nhất, có thể giúp bạn lên kế hoạch cho các bước tiếp theo.
Subscribe to or follow the Australia Explained podcast for more valuable information and tips about settling into your new life in Australia.
Do you have any questions or topic ideas? Email australiaexplained@sbs.com.au
