Chỉ trong hai ngày, hai người đàn ông được cho là không phải mục tiêu thực sự đã bị bắn chết tại Sydney. Cảnh sát cảnh báo một mô hình tội phạm mới, trong đó các hợp đồng bạo lực được chuyển qua nhiều tầng trung gian và ngày càng rơi vào tay những người trẻ, thiếu kinh nghiệm, đang khiến cuộc chiến giữa các băng nhóm trở nên khó lường hơn.
Rạng sáng ngày 1/9, những người đàn ông đeo mặt nạ xông vào một căn nhà ở Glen Alpine, phía tây nam Sydney.
Bên trong là Marco Tapia, 23 tuổi, đang ở nhà cùng gia đình.
Tapia bị bắn và tử vong tại hiện trường. Theo cảnh sát, ngoài một vi phạm giao thông, nam sinh viên đại học này không có tiền sử phạm tội đáng kể và dường như không có liên hệ với thế giới tội phạm.
Cảnh sát sau đó cho rằng Tapia có thể đã trở thành nạn nhân của một vụ tấn công nhầm người, nhầm nhà.
Chỉ hơn một ngày sau, một người đàn ông ngoài 40 tuổi lại bị bắn chết giữa ban ngày tại một căn nhà ở Merrylands West.
Cảnh sát NSW cho biết nạn nhân được cho là vừa trở về sau khi đón trẻ từ một trường học gần đó. Hai trẻ em có mặt trong căn nhà vào thời điểm xảy ra vụ nổ súng nhưng không bị thương.
Căn nhà được cho là có liên hệ với một nhân vật mà cảnh sát biết rõ và các nhà điều tra đang xem xét khả năng người đàn ông thiệt mạng một lần nữa không phải là mục tiêu mà các tay súng muốn nhắm tới.
“Đáng tiếc, [nhầm danh tính] là một khả năng, rằng những kẻ này đã bắn nhầm người,” Giám đốc Cảnh sát Simon Glasser nói.
Nếu được xác nhận, đây có thể là người vô tội thứ sáu trong vòng hơn một năm bị cuốn vào các cuộc thanh toán của thế giới ngầm Sydney, theo thống kê của ABC.
Nhưng đằng sau những trường hợp “nhầm người” liên tiếp có thể là một vấn đề lớn hơn: cách thức hoạt động của tội phạm có tổ chức tại Sydney đang thay đổi.
Khi “tội phạm có tổ chức” ngày càng… ít tổ chức
Trợ lý Cảnh sát trưởng NSW Scott Cook đã gọi hiện tượng mới này là một kỷ nguyên của “disorganised crime” – “tội phạm vô tổ chức”.
Trước đây, theo ông Cook, các tổ chức tội phạm thường dựa vào những thành viên hoặc cộng sự đáng tin cậy để thực hiện những vụ tấn công được lên kế hoạch kỹ lưỡng nhằm vào các đối thủ.
Các vụ giết người có thể xuất phát từ những khoản nợ, tranh chấp hoặc những phi vụ làm ăn bất thành, nhưng thường gắn với mục tiêu lớn hơn là bảo vệ thị phần trong thị trường ma túy bất hợp pháp.
Mô hình này đang thay đổi.
Theo cảnh sát, một số nhân vật tội phạm, trong đó có những người đang ở nước ngoài, hiện có thể giao nhiệm vụ cho những kẻ được gọi là “violence brokers” – những người môi giới bạo lực.
Những người này sau đó tìm kiếm người sẵn sàng nhận tiền để thực hiện các vụ giết người, bắt cóc, đốt phá hoặc những hành vi bạo lực khác.
Một vụ tấn công vì thế có thể được chia thành nhiều công đoạn, từ tìm súng, trộm xe, chuẩn bị phương tiện cho đến trực tiếp thực hiện vụ tấn công. Người thực hiện ở tầng cuối có thể không hề biết người đứng sau hợp đồng.
Điều khiến cảnh sát đặc biệt lo ngại là những công việc này ngày càng được giao cho những người trẻ, thiếu kinh nghiệm và đôi khi gần như chưa có tiền sử phạm tội.
Bộ trưởng Cảnh sát NSW Yasmin Catley cho rằng việc đưa vào mạng lưới những người sẵn sàng phạm tội nhưng không hiểu hết hậu quả có thể góp phần dẫn đến những sai sót chết người.
Hợp đồng $300.000 cuối cùng rơi vào tay một thiếu niên với giá $3.000
Một trường hợp được cảnh sát tiết lộ cho thấy quy mô của sự thay đổi này.
Trong cuộc phỏng vấn với ABC hồi tháng Sáu, ông Scott Cook cho biết các nhà điều tra từng phát hiện một hợp đồng giết người ban đầu được định giá 300.000 đô la.
Nhưng khi hợp đồng được chuyển qua thị trường ngầm và những người khác cạnh tranh để nhận việc, mức giá cuối cùng giảm xuống chỉ còn 3.000 đô la.
Người nhận thực hiện là một thiếu niên 15 tuổi không có tiền sử phạm tội.
Theo ông Cook, những người thiếu kinh nghiệm, bị thúc đẩy bởi tiền bạc, cái tôi hoặc mong muốn thể hiện bản thân thường là những người dễ đẩy tình hình đến bạo lực.
Điều đó cũng tạo ra nguy cơ một người có thể bị nhắm tới chỉ vì trùng tên, có ngoại hình tương tự, sống nhầm địa chỉ hoặc đơn giản là đang có mặt bên cạnh một người có liên quan đến thế giới tội phạm.
Những “kill cars” được chuẩn bị sẵn
NSW Police đã thành lập Strike Force Flodine từ tháng 9/2025 để điều tra chính loại hình tội phạm này.
Theo cảnh sát, chuyên án tập trung vào những “contract criminals”, tức những người được các mạng lưới tội phạm thuê để thực hiện các hành vi bạo lực như giết người và bắt cóc.
Các nhà điều tra cũng phát hiện một mạng lưới phương tiện được chuẩn bị sẵn để phục vụ những vụ tấn công. Cảnh sát gọi chúng là “kill cars”.
Đến giữa tháng 8/2026, cảnh sát cho biết đã thực hiện 12 lệnh khám xét và truy tố 10 người trong khuôn khổ Strike Force Flodine.
Một người đàn ông 23 tuổi bị bắt tại sân bay Sydney ngày 14/8 và bị cáo buộc hai tội danh âm mưu và thỏa thuận giết người, cùng một tội tham gia nhóm tội phạm và đóng góp vào hoạt động phạm pháp.
Các cáo buộc vẫn đang được tòa án xem xét.
Người đàn ông 85 tuổi bị bắt cóc vì nhầm danh tính
Nguy cơ đối với những người hoàn toàn không liên quan đến thế giới tội phạm đã thể hiện rõ trong một vụ án khác hồi đầu năm.
Khoảng 5 giờ sáng ngày 13/2, ông Chris Baghsarian, 85 tuổi, bị bắt cóc khỏi nhà riêng ở North Ryde.
Các cuộc điều tra ban đầu của NSW Police xác định ông Baghsarian không phải người mà nhóm bắt cóc muốn nhắm tới và đã bị bắt nhầm danh tính.
Thi thể của ông được tìm thấy 11 ngày sau đó, gần một sân golf tại Pitt Town.
Đến tháng Tám, 12 người đã bị truy tố liên quan đến vụ bắt cóc và sát hại ông Baghsarian. Các vụ án vẫn đang được xét xử.
Đây là một trong những trường hợp rõ ràng nhất cho thấy hậu quả của những sai sót trong các hoạt động tội phạm thuê ngoài có thể đổ xuống những người không liên quan.
Những trường hợp khác trong hơn một năm qua cũng khiến cảnh sát phải xem xét những nguyên nhân như nhầm địa chỉ, nhầm tên, nhầm ngoại hình hoặc một người đơn giản bị tấn công vì mối quan hệ với mục tiêu thực sự.
Khi khoảng cách giữa người ra lệnh và người bóp cò ngày càng xa
Các vụ án gần đây cho thấy nghịch lý trong thế giới ngầm Sydney: mạng lưới đứng sau các hoạt động phạm pháp có thể vươn ra nước ngoài và sử dụng những phương thức liên lạc ngày càng tinh vi, nhưng người được thuê trực tiếp thực hiện bạo lực lại có thể trẻ hơn và ít kinh nghiệm hơn.
Càng có nhiều tầng trung gian giữa người ra lệnh và người trực tiếp thực hiện, nguy cơ thông tin bị sai lệch và mục tiêu bị xác định nhầm càng trở nên đáng lo ngại.
Sau cái chết của Marco Tapia, Cảnh sát trưởng NSW Mal Lanyon nói việc lấy đi sinh mạng của một người vô tội là “hoàn toàn không thể chấp nhận”.
Và chỉ vài giờ sau phát biểu đó, Sydney lại xảy ra thêm một vụ nổ súng chết người mà cảnh sát phải điều tra khả năng hung thủ đã nhắm nhầm mục tiêu.
Hai cái chết trong hai ngày vì thế không chỉ đặt ra câu hỏi ai đứng sau các vụ tấn công, mà còn cho thấy một thực tế đáng lo ngại hơn: khi bạo lực trở thành một dịch vụ có thể được thuê qua nhiều tầng trung gian, hậu quả có thể vượt ra khỏi chính thế giới tội phạm và rơi xuống bất kỳ người nào không may bị nhận nhầm là mục tiêu.
Truy cập sbs.com.au/vietnamese để cập nhật tin tức, các câu chuyện cộng đồng, và podcast mới nhất.
Nghe SBS Tiếng Việt mọi lúc trên ứng dụng SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play.
Theo dõi SBS Vietnamese trên Facebook, Instagram và YouTube để khám phá thêm.
