Đây là một trong những mùa leo núi nguy hiểm nhất trên đỉnh Everest trong lịch sử gần đây, với ít nhất 17 người chết như con số ghi nhận đến ngày 31/5. Mười hai người được xác nhận chết gồm 9 người nước ngoài trong đó có nhà leo núi người Úc Jason Kennison và 3 người Nepal. Năm người còn lại: 1 người nước ngoài và 4 người Nepal, trong tình trạng mất tích.
Jen Willis là một người đam mê leo núi.
Cô đặt mục tiêu chinh phục đỉnh Everest sau khi được chẩn đoán mắc bệnh multiple sclerosis vào năm 2018.
Multiple Sclerosis viết tắt là MS tiếng Việt gọi là Đa xơ cứng là chứng bệnh kinh niên, không chữa được, trong đó hệ miễn dịch cơ thể lại tấn công nhầm và gây tổn thương cho chất béo myelin – là chất bao bọc dây thần kinh, làm ảnh hưởng tới hệ thần kinh trung ương (Central Nervous System). Phần lớn bệnh này xảy ra ở độ tuổi từ 25-35 tuổi
Tháng trước, Jen Willis đã đến rất gần phần thưởng của mình, cô là người Úc đầu tiên có MS Multiple Sclerosis hay Đa xơ cứng leo lên được dến độ cao 8.000 mét.
"Câu thần chú trong đầu của tôi đối với bản thân mình là 'chỉ nghĩ đến phần thưởng, Jen'. Chỉ cần tập trung và tiếp tục tiến lên. Và tôi đoán rằng phần thưởng đó không nhất thiết phải là đỉnh cao; phần thưởng đó thể hiện lên mỗi ngày với một thái độ tích cực, lạc quan và hy vọng để tiếp tục đưa bản thân mình ngày càng lên cao hơn."
Nhưng càng lên cao thì càng nguy hiểm.
Hơn 6000 người đã lên đỉnh Everest và khoảng 300 người đã chết trên núi.
Tuyết lở, té ngã và choáng núi cấp tính do lượng oxy cơ thể không điều chỉnh kịp thời với độ cao, là ba nguyên nhân được liệt kê là gây tử vong hàng đầu.
Jen Willis nói rằng đó là một thực tế nghiêm trọng đối với những người leo núi.
"Khi chúng tôi đang đi từ Trại 3 đến Trại 4, có một người dẫn đường chuyên nghiệp, mà tiếng địa phương gọi họ là Sherpa, đã qua đời. Tôi đoán anh ấy đã qua đời vào buổi tối hôm trước. Tôi nghĩ anh ấy đi cùng đội dọn dẹp, nhưng anh ấy ở bên kia dây thừng và cơ thể của anh ta không cử động. Điều này thật vô cùng khó khăn, không chỉ khi chứng kiến cảnh Sherpa vật lộn mà còn chứng kiến một người đã mất mạng trên đó."
Bộ Du lịch Nepal cho rằng số người thiệt mạng gia tăng là do thời tiết xấu, khiến cơ hội lên tới đỉnh núi bị thu hẹp lại.
Alan Arnette là một vận động viên leo núi người Mỹ đã lên đỉnh Everest vào năm 2011 và viết blog về mùa leo núi.
Ông nói tình trạng quá tải ngày càng xảy ra thường xuyên và nguy hiểm.
"Có một hiện tượng được gọi là cơn sốt chinh phục đỉnh cao khi bạn bị ám ảnh bởi việc cố gắng lên đến đỉnh cao đến mức bạn phủ nhận thực tế. Bạn nghi ngờ những phán đoán đúng đắn. Và bạn đưa ra những quyết định tồi tệ. Bạn hết oxy ở độ cao 8000 mét, bạn sẽ chết; Chấm hết."
Du lịch là một trong những ngành công nghiệp lớn nhất của Nepal.
Mùa này, các quan chức đã cấp kỷ lục 479 giấy phép trèo lên đỉnh núi, nhưng chính phủ khẳng định họ không thương mại hóa ngọn núi.
Đây là Đại sứ Nepal tại Úc H.E. Kailash Raj Pokharel:
"Nhu cầu rất cao nhưng chắc chắn ý định của chúng tôi không phải là tập trung đông người lên đỉnh Everest. Việc leo núi là có thể kiểm soát được. Nó cần phải an toàn."
Đại sứ Nepal tại Úc cho biết chính phủ đang xem xét thực hiện các tiêu chí mới cho việc cấp giấy phép trèo lên đỉnh núi.
Cần phải có một mức độ kinh nghiệm leo núi nhất định để được cấp phép nhưng cũng như cần có những quy định kiểm tra nghiêm ngặt hơn.
Tshiring Jangbu Sherpa là hướng dẫn viên Everest từ năm 2003 và đã ba lần lên đỉnh Everest.
Ông là thư ký của Hiệp hội hướng dẫn leo núi quốc gia Nepal.
"Có hàng ngàn người muốn leo lên đỉnh núi. Tôi nghĩ đó không phải là một ý kiến hay. Chúng ta nên nghĩ về điều đó: kiểm tra kỹ năng của họ, kiểm tra kinh nghiệm của họ, xem họ có đủ giỏi, có kỹ thuật hay không - hoặc liệu họ đã từng một vài lần leo 8000 mét trước đó rồi hay không, họ đã có những kinh nghiệm tốt nào rồi để chúng ta có thể cấp phép họ."
Đề xuất này được hỗ trợ bởi Tim Macartney-Snape, người Úc đầu tiên, cùng với Greg Mortimer, lên tới đỉnh Everest vào năm 1984.
"Đó là một hệ thống không công bằng bởi vì bạn có thể - nếu bạn có nguồn lực dồi dào, tức là rất nhiều tiền, bạn hầu như có thể trả tiền để leo lên đỉnh. Ngoài những ngọn núi tuyệt vời trải dài và rộng khắp đất nước, phần lớn Nepal là không có khách du lịch đến. Và họ có những đỉnh núi tuyệt vời để khai thác. Vì vậy, chính phủ có thể nói không sao, nếu bạn muốn lên Everest thì bạn phải đủ điều kiện."
