"Tội phạm có tổ chức, hiện là mối đe dọa trực tiếp nhất đối với nền dân chủ, xã hội và sự phát triển kinh tế của chúng ta. Trọng tâm chính của chúng ta trong năm nay, là tăng cường cuộc chiến chống lại tội phạm có tổ chức và các băng đảng tội phạm”, Cyril Ramaphosa.
Đó là lời của Tổng thống Nam Phi là Cyril Ramaphosa, khi tuyên bố rằng tội phạm có tổ chức, là mối đe dọa trực tiếp nhất đối với nền dân chủ trong nước, ông hứa hẹn việc giải quyết vấn đề này, sẽ là ưu tiên hàng đầu của chính phủ.
"Tôi sẽ bố trí Lực lượng Quốc phòng Quốc gia Nam Phi để hỗ trợ cảnh sát, như chúng ta đã làm rất hiệu quả với nạn khai thác mỏ trái phép”, Cyril Ramaphosa.
Một tháng sau lời tuyên bố đó, binh sĩ bắt đầu xuất hiện trên đường phố Johannesburg, đánh dấu lần đầu tiên tăng phái quân đội, với số lượng lớn lao.
Johanesburg, thành phố lớn nhất Nam Phi với dân số khoảng 6 triệu người, đang bị hoành hành bởi tội phạm bạo lực và các băng đảng khai thác mỏ trái phép, liên tục nằm trong số những thành phố nguy hiểm nhất thế giới.
Trên khắp cả nước, cảnh sát đã báo cáo 6351 vụ giết người, từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2025, trung bình gần 70 vụ mỗi ngày.
Một cư dân của Westbury ở Johannesburg là Veronica Foster cho biết, cô hy vọng việc khai triển quân đội sẽ mang lại sự bình yên.
"Bây giờ thì mọi chuyện yên tĩnh hơn. Tôi nghĩ tội phạm nhận thức được sự hiện diện của binh sĩ. Vì vậy việc buôn bán ma túy sẽ giảm bớt, việc nổ súng cũng sẽ chấm dứt”, Veronica Foster .
Được biết quốc gia này đã nhiều lần tăng cường quân đội, để đối phó với tình trạng mất trật tự công cộng, trong những năm gần đây.
Năm 2020, binh sĩ cũng được bố trí để thực thi các quy định phong tỏa nghiêm ngặt, trong những tháng đầu tiên của đại dịch COVID-19.
Brittany Scott, một người dân địa phương ở Westbury, cho biết, cô hy vọng sự hiện diện của họ sẽ tạo ra sự khác biệt.
"Đó là một cảm nhận khác, bởi vì lần cuối chúng tôi nhìn thấy họ là trong thời kỳ COVID, vì vậy thật tuyệt khi được gặp lại họ, chúng tôi cảm thấy an toàn hơn. Tôi hy vọng sẽ có sự khác biệt. Tôi hy vọng họ sẽ tạo ra sự khác biệt”, Brittany Scott.
Nằm rải rác ở vùng ngoại ô Johannesburg, các hầm mỏ bỏ hoang đã trở thành điểm nóng, cho hoạt động khai thác vàng bất hợp pháp.
Giới chức trách Nam Phi ước tính, có khoảng 30.000 người khai thác mỏ trái phép, đang hoạt động tại một số trong 6.000 mỏ bỏ hoang của nước này.
Họ cho biết, các băng nhóm này thường do các tổ chức tội phạm có vũ trang hạng nặng điều hành, thường rất tàn bạo trong việc bảo vệ hoạt động của mình.
Trong khi nhiều người hoan nghênh sự hiện diện của quân đội, bà Moesha Booyse một người dân địa phương ở Westbury cho rằng, chính quyền cần phải tích cực triệt phá các băng nhóm này.
"Họ sẽ cố gắng đến và bảo vệ cộng đồng của chúng ta đến bao giờ? Bởi vì ngay khi họ rời đi, mọi thứ lại trở về bình thường. Họ lại lái xe đến đây. Tôi hy vọng họ có thể đi bộ, đến từng nhà, chứ không phải lái xe, đứng đó với súng ống lớn mà không có lý do gì. Họ cần phải đứng lên và đi cùng cộng đồng, vì chúng tôi đã quá mệt mỏi rồi. Như các bạn thấy đấy, họ chỉ đứng xung quanh. Họ không đi đến từng nhà như trước đây. Ở Westbury, lúc nào cũng xảy ra những vụ xả súng quy mô lớn”, Moesha Booyse.
Được biết các băng đảng đường phố, cũng là một vấn đề lớn ở nước này, với các nhóm đối thủ tranh giành quyền kiểm soát buôn bán ma túy bất hợp pháp và tham gia vào các hoạt động tống tiền và giết người theo hợp đồng.
Những người ngoài cuộc, bao gồm cả trẻ em, thường bị mắc kẹt giữa làn đạn, mất mạng như những nạn nhân ngoài ý muốn, trong các vụ xả súng liên quan đến băng đảng.
Tại Cape Town, một trong những thành phố du lịch nổi tiếng nhất Nam Phi, nhà chức trách cho biết tỉnh Western Cape, là nơi xảy ra khoảng 90% các vụ giết người, liên quan đến băng đảng của cả nước.
Craven Engel là người sáng lập Ceasefire, một tổ chức phi lợi nhuận, tập trung vào sức khỏe cộng đồng ở Cape Town, được thiết kế để ngăn chặn bạo lực băng đảng.
Ông nói rằng sự hiện diện của các băng đảng này, cản trở sự phát triển của cộng đồng.
"Sẽ chẳng có gì xảy ra trong cộng đồng nếu có bạo lực băng đảng, vì mọi người đều đổ lỗi cho 5% nhóm gây ra bạo lực. Và 95% còn lại phải chịu đựng, vì 5% nhóm đó. Vì vậy những gì chúng làm, tác động là không có bất kỳ sự phát triển nào, xảy ra trong cộng đồng”, Craven Engel .
Hiểu rõ quá khứ của Nam Phi và việc bố trí quân đội để đàn áp các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ dưới chế độ apartheid, Tổng thống Ramaphosa nói rằng, điều quan trọng là quân đội không được tăng phái, mà không có lý do chính đáng.
Thế nhưng với tỷ lệ giết người tăng 25% từ năm 2019 đến năm 2024, ông nói rằng điều đó giờ đây đã trở nên cần thiết.
Tại vùng ngoại ô Riverlea, cư dân Yasin Botha nói rằng anh cảm thấy an toàn hơn nhiều, khi biết quân đội ở gần đó.
"Tôi cảm thấy không an toàn, vì chúng ta không biết khi nào vụ xả súng tiếp theo sẽ xảy ra và chúng ta không biết ai là mục tiêu. Vì vậy với sự hiện diện của quân đội và cảnh sát, tôi có thể bảo đảm với bạn rằng, tôi sẽ cảm thấy an toàn 100%, vì tôi biết rằng trong trường hợp xảy ra vụ xả súng, chưa đầy 1 phút hoặc 2 phút, sẽ có cảnh sát hiện diện”, Yasin Botha.
Còn Craven Engel nói rằng, trong khi mọi người có nhiều cảm xúc lẫn lộn về việc triển khai quân đội, họ sẽ hoan nghênh khi cả một ngày không có vụ nổ súng nào.
“Tôi nghĩ từ quan điểm của tôi, có một số cảm xúc lẫn lộn khi nói đến quân đội. Nhiều người muốn quân đội ở đây, vì họ đã quá mệt mỏi với bạo lực. Đối với họ, dường như không có gì mang lại giải pháp. Vì vậy theo quan điểm của tôi, có một tỷ lệ đáng kể người dân muốn quân đội ở đây. Họ hy vọng rằng, quân đội sẽ mang lại một chút hòa bình. Trên thực tế, ngay cả khi chúng ta đến và tạo ra các giải pháp, ngay cả khi chỉ trong một ngày, cộng đồng sẽ bắt đầu vỗ tay vì đó là một ngày không có tiếng súng”, Craven Engel.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
