Thủ tướng Anh, bà Theresa May cuối cùng đã đưa ra một số cho tiết, về kế hoạch ra khỏi Liên Âu, tức Brexit.
Trong bài diễn văn với nhiều chi tiết nhất từ trước đến nay, bà May cho biết Anh quốc sẽ rời khỏi thị trường duy nhất của Liên Âu, thế nhưng sẽ thương thuyết về một thỏa ước tự do mậu dịch với Âu châu, cũng như sẽ giữ nguyên việc kiểm soát biên giới.
Bà nhấn mạnh rằng, thỏa ước tự do mậu dịch sẽ có lợi cho mọi người.
Hơn 6 tháng kể từ khi Anh quốc bỏ phiếu rời khỏi Liên hiệp Âu châu, Thủ tướng Anh Theresa May tiết lộ về việc bà hy vọng ra sao trong việc hoàn thành kế hoạch Brexit nầy.
Trong kế hoạch gồm 12 điểm, bà xác nhận Anh quốc sẽ rời khỏi thị trường duy nhất của Liên Âu và thay vào đó sẽ thiết lập một thỏa ước tự do mậu dịch với khối nầy.
"Thỏa ước nầy sẽ cho phép sự trao đổi hàng hóa và dịch vụ tự do nhất, giữa Anh quốc và các quốc gia thành viên của Liên Âu".
"Nó cũng cho phép các công ty của Anh, được tự do tối đa trong việc giao dịch và hoạt động trên thị trường Âu châu, cũng như cho phép các doanh gia Âu châu làm tương tự tại Anh".
"Thế nhưng tôi muốn nói rõ là những gì tôi đề nghị, không có nghĩa là nước Anh có tư cách thành viên trong một thị trường duy nhất", Thủ tướng Anh quốc Theresa May nói.
Bà May cũng muốn có một thỏa ước mới về quan thuế vốn có thể mở đường cho các thỏa ước mậu dịch với các nước không phải thuộc Liên Âu.
Cũng như kế hoạch về kinh tế của nước Anh, bà May đề cập đến vấn đề di trú.
"Anh quốc sẽ là quốc gia cởi mở và khoan dung, chúng tôi luôn luôn muốn có các di dân, đặc biệt là những người có tay nghề cao".
"Chúng tôi luôn luôn mong muốn có di dân từ Âu châu và sẽ hoan nghênh các cá nhân đến đây như những người bạn".
"Thế nhưng thông điệp từ công chúng trước đây và trong chiến dịch trưng cầu dân ý rất rõ ràng là, Brexit có nghĩa là kiểm soát số người đến Anh quốc từ Âu châu và đó là điều chúng tôi sẽ thực hiện", Thủ tướng Anh quốc Theresa May cho biết.
Có khoảng 3,2 triệu công dân Âu châu làm việc và sinh sống tại nước Anh và có 1,2 triệu người Anh sống tại các nước Âu châu.
Ca ngợi bài diễn văn cuả bà, Ngoại trưởng Anh quốc là ông Boris Johnson cho biết ông tin tưởng Liên Âu sẽ chấp nhận thỏa ước.
"Chúng tôi tin tưởng mãnh liệt rằng, đây là thỏa ước phục vụ cho quyền lợi hổ tương của chúng ta".
"Chúng ta không rời khỏi Âu châu, không tự cách biệt khỏi các hiệp ước của Liên Âu, thế nhưng chúng ta có thể giữ vững các cam kết với Âu châu bằng một sự cộng tác mới, theo cách mà bà mô tả, trong khi cũng tiến tới với bản sắc là một quốc gia Anh quốc trên toàn cầu", Ngoại trưởng Anh quốc Boris Johnson nói.
Trong khi đó, lãnh tụ đối lập Lao động là ông Jeremy Corbyn, tỏ ra kém lạc quan.
"Bà ta nói rằng 'rời khỏi thị trường duy nhất', rồi cùng lúc lại cho biết bà ta muốn tiến vào một thị trường duy nhất, tôi không chắc chắn việc nầy sẽ như thế nào tại Âu châu".
"Tôi nghĩ chúng ta phải có một thỏa thuận bảo đảm rằng, chúng ta có thể xâm nhập vào thị trường đó".
"Chúng ta có các công việc tại Anh độc lập với thị trường Âu châu, đó là những gì chúng ta đẩy mạnh hiện nay, liệu đó có phải là hình thức đặc biệt về một thị trường duy nhất hay không, tôi cũng không rõ".
"Bà ta có vẻ như muốn có hai điều tốt đẹp xảy ra cùng lúc, vốn thực sự không thể nào xảy ra cùng một lúc được", Lãnh tụ đối lập Lao động Jemery Corbyn nói.
"Đó sẽ là một hành động tự gây thương tích cho các quốc gia Âu châu và sẽ không phải là hành động của một người bạn, nước Anh sẽ không, và thực sự chúng tôi cũng không thể chấp nhận một đường lối như vậy", Thủ tướng Anh quốc Theresa May nói.
Còn Thủ tướng Tô cách Lan là bà Nicola Sturgeon chỉ trích kế hoạch và đề nghị Tô cách Lan vốn bỏ phiếu ở lại Liên Âu, có thể tổ chức một cuộc bỏ phiếu độc lập khác.
"Nếu đó là con đường mà chính phủ bảo thủ Anh quốc đưa ra cho Scotland, tức là ra ngoài không chỉ Âu châu mà cả thị trường duy nhất nữa, với quyền lợi của công nhân và những sự bảo hộ, cùng với những thay đổi căn bản về loại quốc gia mà chúng ta sẽ tiến đến, tôi không nghĩ chuyện đó là đúng và nên diễn ra, mà người dân Tô cách Lan không có khả năng chọn lựa về những gì họ muốn, hay về một hình thức khác biệt cùng một tương lai độc lập".
Chủ tịch Ủy hội Âu châu Donald Tusk hồi đáp trên trang mạng Twitter, viết rằng đó là một tiến trình buồn thảm, những thời khắc không tưởng, thế nhưng ông nói rằng ít nhất cũng thực tế hơn lời tuyên bố Brexit.
Được biết hồi cuối tháng 5 năm rồi, diễn văn của bà May khiến cho trị giá đồng bảng Anh tăng gía, thế nhưng có nhiều quan ngại về các thị trường ở hải ngoại.
Nhà phân tích thị trường tại ngân hàng Baader ở Đức, ông Robert Halver hy vọng Anh quốc sẽ tìm cách làm cho nước Anh trở nên hấp dẫn hơn với các nhà đầu tư.
"Dù sao họ cũng muốn tồn tại, vì vậy những chọn lựa nào họ sẽ theo, nếu việc thâm nhập thị trường nội bộ của Liên Âu bị ngăn chận?".
"Họ cho biết sẽ hạ thấp nhiều đối với thuế công ty và hạ phí tổn lao động, điều đó dẫn đến một cuộc cạnh tranh với nước Đức".
"Chúng ta không quên rằng, bà ta nay có một đồng minh là ông Donald Trump, vốn muốn đạt đến một thỏa ước mậu dịch hết sức đặc biệt với bà, việc đó giúp cho nước Anh đạt được một vài thắng lợi", phân tích gia thị trường Robert Halver nói.
Thế nhưng thỏa ước đó còn lâu mới có thể hoàn tất.
Kể từ khi có cuộc trưng cầu dân ý, vài quốc gia hội viên của Liên Âu cảnh cáo rằng Anh quốc sẽ không thể chọn giải pháp có lợi mà không gánh trách nhiệm.
Một vài nước cũng cho rằng, tiến trình Brexit nên ngăn cản các nước khác trong Liên Âu rời khỏi khối nầy.
Để đáp lại, bà Theresa May lên tiếng cần nên thận trọng.
"Tôi vẫn chưa biết, về một số tiếng nói kêu gọi có một hình thức trừng phạt đối với Anh quốc và làm nản lòng các quốc gia khác, đi cùng một con đường".
"Đó sẽ là một hành động tự gây thương tích cho các quốc gia Âu châu và sẽ không phải là hành động của một người bạn, nước Anh sẽ không, và thực sự chúng tôi cũng không thể chấp nhận một đường lối như vậy", Thủ tướng Anh quốc Theresa May nói.
Bà May cho biết Quốc hội Anh có thể bỏ phiếu về thỏa ước sau cùng với Liên Âu, dường như sẽ có hiệu lực vào năm 2019.
