Các tài liệu mật của nội các cho thấy, nước Úc đã tỏ ra quan ngại về việc cấp chiếu khán ngoại giao cho Iran vào đầu thập niên 1990, nhiều tháng sau khi xảy ra vụ tấn công vào Tòa Đại sứ Iran tại Canberra.
Vị Thủ tướng vào thời bấy giờ là ông Paul Keating và các tài liệu được công bố vào ngày đầu năm nay, cho thấy nội các của ông đã đồng ý từ chối visa ngoại giao, nếu các cơ quan tình báo đề nghị như vậy.
Vào tháng 4 năm 1992, Tòa Đại sứ Iran tại Canberra đã bị tấn công bạo động.
Những người biểu tình đốt cháy các phòng ốc trong Tòa Đại sứ, đập vỡ kính của một chiếc xe hơi bên trong cổng trước, rồi tấn công một nhân viên của Tòa Đại sứ bằng một cây vặn vít.
Những người thọ thuế Úc đã phải trả gần nửa triệu đô la, để bồì thường cho những hư hại về bàn ghế, các vật dụng bị đánh cắp và thương tích đối với các nhân viên sứ quán.
Các tài liệu của nội các nay được Nha Văn Khố công bố cho thấy, trong khi chính phủ tuân theo thủ tục được áp dụng trên toàn cầu là trả tiền cho các hóa đơn, chính phủ cũng trả các khoản tiền cần thiết, để dập tắt những chỉ trích về sự thất bại qua việc bảo vệ ngoại giao.
Chẳng bao lâu sau vụ tấn công, một viên chức Tòa Đại sứ tên là Ali Bourgeh, đã la to trước Tòa Đại sứ rằng chính phủ liên bang đã làm ngơ trước những lời cảnh cáo của họ.
"Cảnh sát liên bang Úc chịu trách nhiệm về bất cứ vấn đề gì xảy ra tại đây, bởi vì họ đã được thông báo ít nhất 7 tiếng đồng hồ, trước khi chúng tôi có thể bị tấn công".
Văn khố quốc gia cũng thảo luận về những quan ngại liên quan đến cố gắng của Tòa Đại sứ Iran, trong việc đòi hơn 1,7 triệu đô la tiền bồì thường, về các thương tích và tổn hại về chấn thương tâm lý của nhân viên.
Người ta ghi nhận rằng, Tòa Đại sứ chỉ cộng tác rất ít, trong việc cung cấp các chi tiết chính xác.
Sáu tháng sau, các Tổng trưởng đồng ý từ chối các visa ngoại giao cho nhân viên ngoại giao Iran, nếu họ bị nghi ngờ đã vi phạm an ninh quốc gia.
Người quay phim cảnh tượng Tòa Đại sứ bị tấn công, là một nhiếp ảnh gia SBS Mick O'Brien, mà ông nầy còn nhớ rất rõ.
"Tôi chạy vào bên trong mọi thứ đều bị vỡ bể cả, thật là một cảnh huyên náo, hỗn độn và thật căng thẳng thần kinh, mọi trái tim đều đập mạnh, tôi có thể nói như vậy".
Đầu thập niên 1990, đánh dấu việc bắt đầu của Thủ tướng Paul Keating, sau vụ tranh giành quyền lãnh đạo với ông Bob Hawke.
Ông đưa ra các nhận xét trước đó, với những ngôn từ hoa mỹ trong phòng họp Quốc hội.
"Trật tự, giữ trật tự, xin lưu ý dân biểu đơn vị Higgins".
"Thưa quí vị, câu trả lời là tôi muốn quí vị hãy từ tốn, thong thả".
"Nếu quí vị muốn thực sự đẩy mạnh việc thay đổi, để tôi nói cho quí vị biết rằng, sẽ không có vị Tổng trưởng phụ trách Thổ dân sự vụ, dù đó là Mẹ Theresa, ông Nelson Mandela hay là tôi, không ai có thể thay đổi các qui luật cả, nó phải được đẩy mạnh như một vấn đề lãnh đạo toàn quốc, như là một ưu tiên của quốc gia",Tổng trưởng Thổ dân sự vụ thời Thủ tướng Paul Keating, ông Robert Tickner nói.
Bất chấp những lời đàm tiếu, chính phủ Keating phải đối phó với cơn suy thoái, mà ông Keating đã nổi tiếng khi nói rằng, nước Úc phải làm như vậy.
Mức thiếu hụt ngân sách vượt quá 15 tỷ đô la và nạn thất nghiệp lên hơn 11 phần trăm, vốn là mức cao nhất kể từ sau thời kỳ Đại Giảm Phát.
Sử gia Nicholas Brown thuộc đại học quốc gia Úc châu nói rằng, mối quan ngại về kinh tế đã ảnh hưởng đến nhiều quyết định vào thời bấy giờ.
"Nội các được thông báo nhiều lần là sẽ không hoạt động, thế nhưng chính việc nầy gây nên khó khăn hơn cho chúng tôi, vì phải tài trợ cho các hứa hẹn đã đưa ra, đó là vấn đề đình hoãn cắt giảm thuế, rồi tăng thuế đánh trên thuốc lá, xăng không pha chì vân vân...".
"Tất cả mọi chuyện trở thành một phần trong một thông điệp lúng túng vụng về, mà chính phủ Keating phải thuyết phục về việc, chúng ta sẽ không đi theo con đường của Tự do khi áp đặt thuế GST lên mọi mặt hàng, mà chỉ áp dụng cho hàng hóa tiêu thụ mà thôi", sử gia Nicholas Brown thuộc đại học quốc gia Úc châu nói.
Tại Âu châu, liên bang Nam Tư đã tan rả và nước Úc mở cửa đón nhận những người tỵ nạn từ bán đảo Balkans đến, để trở thành nhóm sắc tộc lớn hàng thứ tư tại Úc.
Nội các đã cảnh cáo về tầm mức của cộng đồng nói trên qua tình hình dễ gây xáo trộn, với khả năng nhiều người mang theo hậu quả chiến tranh với họ đến Úc.
Thế nhưng đó là chuyện của người Thổ dân, theo một cựu Tổng trưởng cao cấp trong chính phủ cho biết, điều nầy khiến ông Paul Keating có một chỗ đứng vững chắc trong lịch sử, đặc biệt là việc đối phó của ông trước phán quyết Mabo của tòa án tối cao.
Ông Keating đọc bài diễn văn toàn quốc, vào ngày 15 tháng 11 năm 1993.
"Phán quyết của tòa án là không thể tranh cãi, nó bác bỏ một lời nói dối và đưa ra một hiểu biết sự thực, chuyện nói dối là một vùng đất vô chủ, đó là một ảo tưởng thuận lợi cho rằng nước Úc là một được nước không có người ở, thế nhưng sự thực đó là Thổ quyền của người bản địa".
Vị Tổng trưởng Thổ dân sự vụ thời bấy giờ là, ông Robert Tickner.
Ông nầy cho biết, vai trò lãnh đạo của Thủ tướng không bao giờ bị lay chuyển.
"Thực sự chỉ có một chỉ trích về chuyện nầy, lịch sử đã lên án chúng ta nếu chúng ta đi đến một kết quả nửa vời. Như ông Paul Keating đã nói nội các đã làm trong 18 tháng, những việc mà đôi khi các quốc gia khác phải mất cả chục năm, mới thực hiện được".
Vào tháng 5, nước Úc đánh dấu 50 năm kể từ khi có cuộc trưng cầu dân ý năm 1967, vốn cho phép người Thổ dân Úc, được bao gồm trong các cuộc điều tra dân số.
Ông nầy kêu gọi chính phủ Turnbull, hãy dùng năm 2017 để làm cột mốc cho những thay đổi hơn nữa.
Ông cho biết, đó là công việc mà chỉ có Thủ tướng mới có thể làm được.
"Nếu quí vị muốn thực sự đẩy mạnh việc thay đổi, để tôi nói cho quí vị biết rằng, sẽ không có vị Tổng trưởng phụ trách Thổ dân sự vụ, dù đó là Mẹ Theresa, ông Nelson Mandela hay là tôi, không ai có thể thay đổi các qui luật cả, nó phải được đẩy mạnh như một vấn đề lãnh đạo toàn quốc, như là một ưu tiên của quốc gia".
