Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra những cổ vật của người Thổ Dân trên một hòn đảo ngoài khơi Cape York, việc nầy thách thức quan niệm lâu nay cho rằng người Úc bản địa không làm đồ gốm. Việc phát hiện 82 mảnh gốm bản địa trên đảo Jiigurru, là phát hiện sớm nhất từng được xác định ở Úc và cung cấp cái nhìn thoáng qua về nghề thủ công và sự đổi mới của các chủ sở hữu truyền thống của Úc, thực sự trải dài đến mức nào.
Từ lâu người ta đã tin rằng, người Úc bản địa không làm đồ gốm.
Tuy nhiên, những khám phá khảo cổ gần đây trên một hòn đảo ngoài khơi Bán đảo Cape York, có khả năng đảo ngược những giả định này, nhiều giả định trong số đó có nguồn gốc từ việc đánh giá thấp, các nền văn hóa bản địa thuộc địa.
Một bài báo gần đây được xuất bản trên Tạp chí Khoa học xuất bản từng tam cá nguyệt, trình bày chi tiết về việc phát hiện 82 mảnh gốm, từ một địa điểm đào duy nhất và có niên đại từ 3000 đến 2000 năm tuổi.
Chủ tịch Tập đoàn thổ dân Walmbaar, là ông Kenneth McLean, vốn là thành viên gia tộc Dingaal và là chủ sở hữu truyền thống của nhóm đảo, nơi đồ gốm được khai quật.
Ông nói với SBS rằng, những phát hiện này sẽ mang đến cơ hội lớn hơn cho người bản địa hiểu được, tổ tiên của họ đã sống như thế nào.
"Điều này cho chúng tôi hiểu rõ ràng hơn về người xưa, những người tham gia làm đồ gốm, họ là một phần của các nhóm cổ xưa mà chúng tôi vẫn chưa khám phá".
"Loại nghiên cứu này đã mang lại cho người dân của tôi và nhiều hơn thế nữa, người Thổ dân có cơ hội khám phá những cổ vật này và làm việc cùng với các nhà khảo cổ, để nhìn đất nước này rõ hơn rất nhiều, hầu tất cả chúng ta có thể biết được đất nước mình thực sự bao nhiêu tuổi”, Kenneth McLean.
Được biết những khám phá này được thực hiện trên Jiigurru, còn được gọi là Đảo Lizzard hay đảo Bò sát và chúng là đồ gốm có niên đại an toàn lâu đời nhất, từng được phát hiện ở Úc.
Các nhà nghiên cứu nói rằng, việc khai quật đã đưa người Úc bản địa vào mạng lưới người dân đi biển ở Papua New Guinea, eo biển Torres và các đảo Thái Bình Dương.
Giáo sư nổi tiếng tại Đại học James Cook là ông Sean Ulm, đồng chủ trì cuộc khai quật nói với SBS rằng, những phát hiện này chứng minh là người Úc Thổ dân không chỉ biết đồ gốm là gì, mà còn tự mình tạo ra nó.
“Cuộc nghiên cứu này và các nghiên cứu khác diễn ra vào thời điểm hiện tại, đang ngày càng thách thức những quan điểm khuôn mẫu về những gì chúng ta nghĩ về chiều sâu quá khứ của Thổ dân, ý tôi là, một trong số đó là việc Thổ dân không có đồ gốm".
"Phát hiện này chứng minh rõ ràng rằng, họ không chỉ biết về đồ gốm, mà còn thực sự làm ra ngay trên đất nước của họ".
"Thực tế là chúng tôi đã tìm thấy nó ở địa điểm này cho thấy rằng, nghiên cứu sâu xa sẽ tìm thấy nhiều đồ gốm hơn ở những nơi khác ở Úc, đặc biệt là bờ biển phía đông của Cape York”, Sean Ulm.
Giáo sư Ulm cho biết, những phát hiện này cũng sẽ giúp các nhà nghiên cứu, mở ra một chương mới về khảo cổ học Úc, Melanesian và Thái Bình Dương, thách thức những quan niệm sai lầm về sự cô lập khỏi các nền văn hóa khác ở Thái Bình Dương.
"Bằng chứng như thế này thực sự chứng minh rằng, các quốc gia Thổ dân không chỉ có mối liên hệ mật thiết với nhau, mà còn có mối liên hệ mật thiết với người dân trên những khu vực rất rộng lớn".
"Trong trường hợp này, các chủ sở hữu truyền thống của đảo Jiigurru, đã kết nối với các cộng đồng ở bờ biển phía đông Bán đảo Cape York qua eo biển Torres, vào Nam New Guinea và xa hơn nữa, nơi mà chúng tôi nghĩ rằng cuối cùng có kiến thức và công nghệ để làm đồ gốm, có lẽ bắt nguồn từ đó và nó được chuyển qua các mạng lưới trao đổi đó".
"Đây là một ví dụ thực sự mạnh mẽ về việc chuyển giao, không chỉ hàng hóa vật chất, mà còn cả những ý tưởng đằng sau chúng”, Sean Ulm.
Và bạn biết đấy, có một ví dụ về dự án tuyệt vời được thúc đẩy bởi lợi ích truyền thống của chủ sở hữu và làm việc cùng nhau một cách tôn trọng, sẽ dẫn đến những kết quả phi thường này, Sean Ulm.
Được biết các kết quả nghiên cứu cho biết, việc sử dụng phân tích địa chất cho thấy, những chiếc bình rất có thể được làm bằng vật liệu có nguồn gốc địa phương.
Ông Kenneth McLean nói rằng, tổ tiên của ông có thể đã sử dụng những chiếc bình đất sét để chứa nước và hải sản thuộc loài giáp xác như tôm cua, trong những chuyến đi dài bằng thuyền độc mộc.
Ông cho biết, Jiigurru có mối liên hệ sâu sắc với dòng nhạc cổ xưa và những phát hiện này chứng minh rằng, còn rất nhiều cổ vật vẫn chưa được tìm thấy.
"Đó là điều mà tất cả những người Bản địa chúng ta có thể nhìn thấy và nhìn ngắm đất nước của mình nhiều hơn, không chỉ trong vài thế kỷ qua mà trong vài ngàn năm qua và bằng cách đó, chúng ta có thể thực sự hiểu được môi trường của chúng ta như thế nào và cuộc sống ra sao".
"Những người già săn bắn và hái lượm, cũng như các công cụ họ sử dụng để mưu sinh cùng với việc buôn bán, đó là một phần trong dòng nhạc của chúng tôi và dòng âm nhạc này chạy khắp đất nước Úc".
"Đó là điều quan trọng nhất đối với người dân của tôi và trong những dòng nhạc này, có rất nhiều cổ vật vẫn chưa được tìm thấy", Kenneth McLean.
Trong bài nghiên cứu, các tác giả nói rằng những phát hiện này rất quan trọng trong việc giải mã những huyền thoại về thuộc địa.
Sự vắng mặt rõ ràng của đồ gốm, theo ghi nhận của các nhà quan sát châu Âu, đã được sử dụng để ủng hộ hệ thống phân biệt chủng tộc và định kiến cho rằng, cộng đồng bản địa thiếu sự phức tạp và đổi mới.
Ông McLean cho biết, vì người châu Âu đã phá hủy rất nhiều thứ của người bản địa, nên khám phá thú vị này mang đến cho thế hệ trẻ, cơ hội hiểu được những lối sống cổ xưa của đất nước.
"Đối với bản thân tôi, việc nâng niu những cổ vật đó, những đồ gốm được tìm thấy trên đất nước, cho chúng tôi một suy nghĩ khác về cách những tiền nhân của chúng tôi ở quê hương, đó là một cảm xúc tuyệt vời khi cầm trên tay một thứ gì đó, do các tổ tiên của đất nước làm ra”, Kenneth McLean.
Ông McLean nói rằng, ông và các chủ sở hữu truyền thống khác đã giáo dục các nhà nghiên cứu, về tầm quan trọng của các địa điểm linh thiêng trên quần đảo và cho phép khai quật địa điểm linh thiêng này.
Còn Giáo sư Ulm cho rằng, sự cho phép và giáo dục là rất quan trọng, cho sự thành công của loại nghiên cứu này.
"Những nghiên cứu như thế này chỉ có thể thực hiện được, thông qua quan hệ đối tác tôn trọng đích thực, giữa các nhà nghiên cứu và cộng đồng chủ sở hữu truyền thống".
"Và bạn biết đấy, có một ví dụ về dự án tuyệt vời được thúc đẩy bởi lợi ích truyền thống của chủ sở hữu và làm việc cùng nhau một cách tôn trọng, sẽ dẫn đến những kết quả phi thường này”, Sean Ulm.
