Các tay súng tấn công nhà thờ và giáo đường Do Thái ở Cộng hòa Dagestan thuộc Nga

Tại một lễ hội của Cơ đốc giáo Chính thống, các tay súng đã tấn công – cũng như phát động các cuộc tấn công phối hợp vào các thành phố Derbent và Makhachkala ở vùng Dagestan chủ yếu theo đạo Hồi của Nga.

Hai nhà thờ Chính thống giáo, hai giáo đường Do Thái và một đồn cảnh sát đã bị tấn công.

Hội đồng Do Thái Nga cho biết những tay súng tấn công chưa đầy một giờ trước buổi cầu nguyện buổi tối.

Ít nhất 20 người chết - bao gồm dân thường, một linh mục, cảnh sát và ít nhất 46 người khác bị thương.

Thống đốc Dagestan, Sergei Melikov, cho biết thời gian để tang chính thức đã được công bố, bắt đầu từ ngày 24/6.

Ông Melikov đã đến thăm những gì còn sót lại của nhà thờ và giáo đường Do Thái ở Derbent sau những gì ông mô tả là các cuộc tấn công khủng bố.

"Đó là một bi kịch đối với Dagestan. Và không chỉ đối với Dagestan, mà đối với cả đất nước. Chưa từng có sự tàn ác nào gây ra giống vậy, các cuộc tấn công khủng bố đã được thực hiện nhằm vào các địa điểm tôn giáo ở thủ đô Dagestan, Makhachkala , và thành phố cổ Derbent của chúng ta."

Đến nay vẫn chưa có nhóm nào nhận trách nhiệm về các vụ tấn công.

Cơ quan an ninh Nga cáo buộc cơ quan tình báo của Ukraine và các quốc gia NATO có thể đã dàn dựng các cuộc tấn công.

Ông Melikov cho biết một cuộc điều tra đang được tiến hành để tìm ra thủ phạm, đồng thời nói thêm rằng ông không nghi ngờ gì các nhóm Hồi giáo đứng đằng sau những gì đã xảy ra.

"Các biện pháp điều tra và hoạt động truy tìm tiếp theo sẽ được thực hiện cho đến khi xác định được tất cả những người tham gia trong các tổ chức bí mật này, và tất nhiên, họ đã chuẩn bị (cho việc này), kể cả từ ở nước ngoài. Tôi xin yêu cầu tất cả các bạn, những người dân Dagestan thân mến, những vị khách thân yêu của nước cộng hòa, hãy giữ bình tĩnh. Tình hình hiện đang nằm trong tầm kiểm soát của các cơ quan chính phủ và cơ quan thực thi pháp luật."

Ủy ban chống khủng bố của Nga cho biết 5 tay súng đã bị "hạ gục" và tin tức địa phương đưa tin một quan chức Dagestan đã bị bắt giữ vì liên quan đến các con trai ông ta, trong các vụ tấn công.

Chuỗi vụ tấn công này xảy ra gần ba tháng sau khi chi nhánh của nhóm Nhà nước Hồi giáo, ISK, tuyên bố chịu trách nhiệm về vụ xả súng hàng loạt tại một nhà hát ở Moscow.

Vụ tấn công đẫm máu nhất trên đất Nga trong nhiều năm, các nghi phạm bị bắt vì vụ xả súng ở Moscow là thành viên của tổ chức ISK đến từ Dagestan.

Những người chỉ trích Điện Kremlin nói rằng các cuộc tấn công mới nhất cho thấy cái giá phải trả của sự mất tập trung vào quốc gia sự vụ - khi Tổng thống Vladimir Putin đặt hết trọng tâm vào việc xâm chiếm Ukraine.

Phát ngôn nhân Điện Kremlin Dmitry Peskov bác bỏ ý kiến cho rằng Nga đã mất quyền kiểm soát những gì đang diễn ra ở Dagestan.

Ông nói Tổng thống Putin đang nghĩ đến những người bị ảnh hưởng bởi vụ xả súng.

"Tổng thống Vladimir Putin bày tỏ lời chia buồn sâu sắc nhất tới tất cả những người đã mất, những người thân ở Crimea trong một cuộc tấn công hỏa tiễn, cũng như tới người thân của những người đã chết ở Dagestan. Sự giúp đỡ thích hợp sẽ được cung cấp cho mọi người và tất nhiên, dịch vụ y tế hiện đang cung cấp trợ giúp cho tất cả những người bị ảnh hưởng."

Gregory Shvedov là biên tập viên của tờ Caucasian Knot, chuyên đưa tin về khu vực này.

Ông nói với SBS tiếng Nga, các cuộc tấn công giống với các cuộc tấn công trước đây, nhằm vào các nhà thờ và giáo đường Do Thái ở Dagestan.

"Tôi tin rằng điều đó trông giống như một cuộc tấn công (bởi) những kẻ khủng bố, chúng đã tổ chức các cuộc tấn công kiểu đó ở Dagestan nhiều lần trong nhiều năm. Trong hơn 20 năm, Caucasian Knot đã ghi lại những cuộc tấn công đó, và rất nhiều trong số đó trông khá giống nhau, chẳng hạn như các cuộc tấn công vào nhà thờ, nhà thờ Chính thống giáo, đã xảy ra ở Dagestan trước đó."

Dagestan từ lâu đã bị bao vây bởi bạo lực từ quân nổi dậy có vũ trang, với sự leo thang vào đầu những năm 2000.

Vị trí của vùng này nằm giữa Biển Đen và Biển Caspian có nghĩa là nó đóng vai trò là biên giới giữa Châu Âu và Châu Á.

Theo thống kê của chính phủ Nga, khoảng 95% dân số ở Dagestan được xác định là người Hồi giáo, khu vực này cũng là nơi sinh sống của hơn 30 nhóm sắc tộc được công nhận.

Riccardo Valle, là Giám đốc Nghiên cứu tại The Khorasan Diary, một trung tâm phi đảng phái chuyên theo dõi hoạt động của các chiến binh và những kẻ cực đoan trong khu vực.

Ông tuyên bố nhóm IS và các nhóm vũ trang khác đang thảo luận về cơ hội mà cuộc chiến của Nga ở Ukraine mang lại cho họ.

“Nhà nước Hồi giáo, và đặc biệt là chi nhánh Khorasan, một chi nhánh có trụ sở tại Palestine và Pakistan - trên các tạp chí bằng tiếng Anh và tiếng Pashto, nhưng gần đây cũng bằng tiếng Tajik, họ đã viết các bài báo, tất cả các bài báo về cái gọi là Ukraine, như họ gọi nó là "hố đen", đối với phương Tây và Nga. Có nghĩa là trong khi phương Tây và Nga đang tập trung sự chú ý vào Ukraine thì các chiến binh thánh chiến có thể lợi dụng tình hình này và tấn công."

Vào đầu những năm 2000, Dagestan chứng kiến các cuộc tấn công gần như hàng ngày, nhằm vào cảnh sát và các cơ quan chức năng khác được cho là do các chiến binh cực đoan thực hiện.

Bạo lực ở Dagestan đã giảm bớt trong những năm gần đây, nhưng trong một dấu hiệu cho thấy tinh thần cực đoan vẫn dâng cao trong khu vực, đám đông đã gây bạo loạn tại một sân bay vào tháng 10/2023, nhắm vào một chuyến bay đến từ Israel.

Sự kiện đó đã thách thức câu chuyện của Điện Kremlin, rằng các nhóm sắc tộc và tôn giáo cùng tồn tại hòa hợp ở Nga.

Harold Chambers là nhà phân tích chính trị và an ninh ở Bắc Kavkaz.

"Phản ứng của chính quyền ban đầu có vẻ nhiều hơn so với những gì chúng ta từng thấy trong quá khứ, nhưng vẫn còn thiếu, đặc biệt là về thời gian phản hồi sự kiện. Họ chắc chắn đã mất cảnh giác trước cuộc tấn công này, cả chính quyền ở Dagestan lẫn liên bang Nga. Vì vậy, những gì bạn đang thấy ở đây vẫn là sự mất tương xứng giữa khả năng chống khủng bố của Nga, và năng lực của những kẻ khủng bố bên trong nước Nga."