Sau hơn ba năm kể từ báo cáo lịch sử của cố dân biểu Peta Murphy, chính phủ liên bang mới công bố phản hồi chính thức về cải cách cờ bạc, nhưng các nhà vận động cho rằng Canberra vẫn chưa đủ quyết liệt trước một cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng ngày càng nghiêm trọng.
Tuần này, chính phủ của Thủ tướng Anthony Albanese cuối cùng đã trình lên Quốc hội phản hồi chính thức đối với báo cáo điều tra về cờ bạc mang tên You Win Some, You Lose More, cuộc điều tra từng do cố dân biểu Lao động Peta Murphy chủ trì trước khi bà qua đời vì bệnh ung thư vào cuối năm 2023.
Tuy nhiên, thay vì nhận được sự hoan nghênh rộng rãi, phản hồi này lập tức vấp phải làn sóng chỉ trích từ các nhà vận động chống tác hại cờ bạc và nhiều nghị sĩ độc lập, những người cho rằng chính phủ đã hành động quá chậm và chưa đủ mạnh tay với ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ đô-la.
“Tôi không thể dừng lại được”
Đằng sau những tranh luận chính trị là câu chuyện của hàng trăm nghìn người Úc đang chịu tác động trực tiếp từ cờ bạc.
Năm 2025, một người đàn ông từng chia sẻ với SBS Arabic về cuộc chiến kéo dài với chứng nghiện cờ bạc của mình.
“Tôi không thể dừng lại được. Khi trong túi còn 10, 20 hay 30 đô-la, tôi lại đi đánh bạc. Tôi đi chơi rồi thua sạch và trở về trong tâm trạng rất buồn.”
Người đàn ông này cho biết mỗi lần rời câu lạc bộ, ông đều tự nhủ đó sẽ là lần cuối cùng. Nhưng rồi hy vọng “gỡ gạc” lại kéo ông quay trở lại.
“Tôi không muốn mất tiền nữa. Nhưng rồi tôi lại nghĩ, lần sau khi có nhiều tiền hơn thì sẽ đi tiếp.”
Các chuyên gia cho rằng đây là vòng xoáy quen thuộc của nghiện cờ bạc, nơi người chơi liên tục bị thôi thúc bởi cảm giác muốn lấy lại những khoản tiền đã mất.
Ông Martin Thomas, Giám đốc điều hành của Alliance for Gambling Reform, cho rằng những con số này mới chỉ phản ánh một phần của vấn đề.
“Có những vụ phá sản. Có doanh nghiệp sụp đổ. Gia đình tan vỡ,” ông nói.
Ngay cả lực lượng đặc trách về bạo lực gia đình của Thủ tướng cũng từng đề xuất cấm hoàn toàn quảng cáo cờ bạc vì nó góp phần thúc đẩy bạo lực gia đình.Martin Thomas, Alliance for Gambling Reform
Báo cáo lịch sử của Peta Murphy
Cuộc tranh luận về cải cách cờ bạc tại Úc bùng nổ mạnh mẽ sau cuộc điều tra liên bang do Peta Murphy dẫn đầu.
Báo cáo mang tên You Win Some, You Lose More được công bố năm 2023 đã đưa ra 31 khuyến nghị nhằm siết chặt ngành công nghiệp cá cược và giảm thiểu tác hại xã hội.
Trong bài phát biểu khi công bố báo cáo, bà Murphy nhận định Úc đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng quốc gia.
“Người Úc đang giữ kỷ lục thế giới về cờ bạc,” bà nói.
“Chúng ta đặt cược nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới. Người Úc mất khoảng 25 tỷ đô-la mỗi năm vì cờ bạc.”
Báo cáo đặc biệt tập trung vào vấn đề quảng cáo cá cược thể thao, vốn đã trở nên phổ biến dày đặc trên truyền hình, radio và các nền tảng số.
Nhiều nhà vận động cho rằng trẻ em Úc đang lớn lên trong môi trường mà bóng đá và cá cược bị gắn chặt với nhau như một phần “bình thường” của thể thao.
Chính phủ Albanese cam kết siết quảng cáo cờ bạc
Sau nhiều năm trì hoãn, chính phủ liên bang nay xác nhận sẽ đưa ra luật mới nhằm hạn chế quảng cáo cờ bạc trên nhiều nền tảng truyền thông.
Theo kế hoạch, các quảng cáo cá cược trực tuyến sẽ bị hạn chế đáng kể, đặc biệt đối với người dùng chưa được xác minh trên 18 tuổi.
Phát biểu tại National Press Club of Australia hồi tháng Tư, Thủ tướng Anthony Albanese cho biết chính phủ đang cố gắng “tìm điểm cân bằng phù hợp”.
“Người lớn vẫn có thể cá cược nếu họ muốn,” ông nói.
“Nhưng chúng tôi phải bảo đảm trẻ em không nhìn thấy quảng cáo cá cược ở khắp mọi nơi, bởi chúng tôi không muốn trẻ lớn lên với suy nghĩ rằng bóng đá và cờ bạc là hai thứ không thể tách rời.”
Ngoài các biện pháp về quảng cáo, ngân sách liên bang năm nay cũng dành thêm kinh phí cho các chương trình hỗ trợ liên quan đến tác hại cờ bạc.
Bộ trưởng Ngân khố Jim Chalmers cho biết chính phủ sẽ chi 39 triệu đô-la trong bốn năm tới để mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ tư vấn tài chính.
Khoảng 28,7 triệu đô-la khác sẽ được phân bổ cho chương trình tự loại trừ quốc gia BetStop nhằm nâng cấp hệ thống đối chiếu dữ liệu và hỗ trợ người chơi muốn chặn bản thân khỏi các nền tảng cá cược.
Ngoài ra, chính phủ cũng cam kết chi 22,4 triệu đô-la cho một chiến dịch nâng cao nhận thức toàn quốc trên môi trường trực tuyến, nhằm khuyến khích những người bị ảnh hưởng bởi cờ bạc tìm kiếm hỗ trợ.
“Đây là hành động hèn nhát”
Dù vậy, phản ứng từ giới vận động cải cách vẫn rất gay gắt.
Thượng nghị sĩ độc lập David Pocock cáo buộc chính phủ cố tình công bố phản hồi đúng ngày ngân sách liên bang để giảm mức độ chú ý của truyền thông.
“Đó là hành động hèn nhát,” ông nói.
“Họ không sẵn sàng đối mặt với báo chí vào một ngày mà các nhà báo đều bị nhốt trong phòng ngân sách.”
Theo ông Pocock, việc công bố tài liệu vào thời điểm giới truyền thông tập trung gần như hoàn toàn vào ngân sách cho thấy chính phủ không muốn cuộc tranh luận về cờ bạc trở thành tâm điểm chính trị.
Ông cũng cho rằng phản hồi hiện tại chưa phản ánh đúng mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng sức khỏe cộng đồng mà báo cáo Murphy đã chỉ ra.
“Họ có 31 khuyến nghị xác định cờ bạc là một vấn đề sức khỏe cộng đồng,” ông nói.
“Nhưng phản ứng của chính phủ chưa tương xứng với quy mô vấn đề.”
Ngành công nghiệp lo ngại “cú đánh mạnh”
Trong khi đó, ngành công nghiệp cờ bạc cảnh báo rằng các quy định quá nghiêm ngặt có thể tạo ra những hậu quả ngoài mong muốn.
Responsible Wagering Australia, tổ chức đại diện cho nhiều công ty cá cược lớn cho biết họ hy vọng sẽ được tham vấn thêm trước khi các thay đổi có hiệu lực từ tháng Một năm tới.
Giám đốc điều hành Kai Cantwell mô tả kế hoạch cải cách là một “cú đánh mạnh” đối với ngành công nghiệp trị giá khoảng 6 tỷ đô-la.
Theo ông Cantwell, nếu siết chặt quá mức các nền tảng hợp pháp trong nước, người chơi có thể chuyển sang các trang cá cược bất hợp pháp ở nước ngoài.
Ông lập luận rằng các nền tảng này không cung cấp cơ chế bảo vệ người tiêu dùng, không có biện pháp an toàn và cũng không đóng góp thuế cho nước Úc.
Tuy nhiên, các nhà vận động phản bác rằng ngành công nghiệp từ lâu đã tận dụng các kẽ hở pháp lý để giữ chân người chơi.
“Họ muốn bạn tiếp tục thua”
Ông Martin Thomas cho rằng các quy định hiện hành vẫn còn quá yếu, đặc biệt trong lĩnh vực cá cược trực tuyến.
Ông dẫn chứng một cuộc điều tra của Australian Communications and Media Authority cho thấy công ty mẹ Entain đã vi phạm hơn 500 lần các quy định tự loại trừ cờ bạc trên toàn quốc.
Theo ông Thomas, hiện Úc vẫn chưa có lệnh cấm đối với các chương trình khuyến dụ như tiền cược miễn phí hay ưu đãi thưởng thêm.
“Ngay cả khi bạn muốn dừng lại, họ vẫn sẽ gửi hàng ngàn đô-la tiền cược miễn phí để giữ chân bạn tiếp tục chơi,” ông nói.
“Đặc biệt nếu bạn đang thua, họ sẽ làm mọi cách để bạn tiếp tục thua nữa.”
Ông cũng chỉ trích việc Úc chưa có một cơ quan quản lý cờ bạc cấp quốc gia đủ mạnh.
Hiện nay, phần lớn các công ty cá cược trực tuyến lớn được quản lý thông qua Northern Territory, điều mà các nhà vận động cho là không đủ nghiêm khắc.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
