Cơ sở tình báo Pine Gap gần Alice Springs đang thu hút sự chú ý trở lại sau các cuộc biểu tình. Căn cứ gián điệp này đã bị bao phủ bởi sự bí mật và tranh cãi trong gần sáu thập niên.
Đã gần 60 năm kể từ khi một căn cứ tình báo bí ẩn được mở tại một vùng đất linh thiêng ở vùng hẻo lánh của Úc. Ngay cả ngày nay, những gì diễn ra bên trong Pine Gap vẫn là một bí mật được giữ kín.
Tuần này, cơ sở tình báo chung giữa Mỹ và Úc lại được chú ý sau khi hàng trăm người biểu tình tập trung tại đó để phản đối sự tồn tại của nó.
Nằm cách Alice Springs 18km về phía tây nam, căn cứ tối mật này thường được mô tả là một trong những cơ sở an ninh và bí mật nhất của Úc.
Đặc điểm dễ nhận biết nhất của nó là cụm các mái vòm lớn màu trắng nằm rải rác khắp khu vực. Cơ sở này sử dụng thiết bị vệ tinh để thu thập thông tin tình báo và phát hiện các vụ phóng tên lửa.
Sự kiện kéo dài ba ngày vào cuối tuần qua đánh dấu 60 năm thỏa thuận giữa Mỹ và Úc, mở đường cho việc xây dựng cơ sở này trên vùng đất của người Arrernte. (A-run-ter)
Trong một tuyên bố với đài SBS News, Bộ Quốc phòng cho biết chính phủ không bình luận về các vấn đề tình báo hoặc hoạt động của các cơ sở chung.
Hàng thập niên bí mật
Cơ sở này đã là tâm điểm chú ý và gây tranh cãi kể từ khi được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) thành lập vào cuối những năm 1960 để thu thập thông tin tình báo về các vụ thử tên lửa của Liên Xô trong Chiến tranh Lạnh.
Ban đầu, người dân địa phương được cho biết đây sẽ là một căn cứ nghiên cứu vũ trụ.
Nó đã mở rộng về quy mô và năng lực qua nhiều thập niên, và đã thu hút nhiều cuộc biểu tình, bao gồm một cuộc biểu tình lớn vào năm 1987 với hơn 1.000 người biểu tình tuần hành đến cổng của nó. Các nhà tổ chức cho biết cuộc biểu tình hôm thứ Hai là cuộc biểu tình lớn nhất kể từ đó.
Năm 1983, hàng trăm phụ nữ đã cắm trại bên ngoài Pine Gap như một phần của cuộc biểu tình hòa bình kéo dài hai tuần, lập luận rằng nơi đây biến Úc thành mục tiêu hạt nhân và ràng buộc đất nước với cỗ máy quân sự của Mỹ.
Những gì diễn ra tại Pine Gap vẫn còn được giữ bí mật cho đến ngày nay.
Tại Alice Springs, nơi dữ liệu Điều tra Dân số cho thấy dân số khoảng 26,000 người, cơ sở này tuyển dụng khoảng 800 cư dân địa phương, theo ABC Backstory năm 2024. Theo báo cáo đó, người dân địa phương vẫn chia rẽ quan điểm về Pine Gap.
Một số người coi nó là rất quan trọng đối với nền kinh tế địa phương, trong khi một số người vẫn lo sợ nó biến Alice Springs thành mục tiêu hạt nhân.
Cảnh sát Liên bang Úc, trong một trang tuyển dụng cho các sĩ quan dịch vụ bảo vệ tại Pine Gap, mô tả nơi đây là một trong những "địa điểm bảo vệ độc đáo và quan trọng nhất" của họ.
Xung đột Trung Đông làm dấy lên sự giám sát chặt chẽ hơn
Các nhà hoạt động phản đối chiến tranh và phản đối AUKUS, cùng với các nhóm ủng hộ Palestine, đã tham gia cuộc họp cuối tuần qua, kêu gọi giám sát chặt chẽ hơn vai trò của cơ sở này trong cuộc chiến Hamas-Israel.
Năm ngoái, các nhà điều tra của Liên Hợp Quốc đã cáo buộc Israel phạm tội diệt chủng ở Gaza trong cuộc chiến, một cáo buộc mà Israel phủ nhận.
Richard Tanter, một cộng tác viên nghiên cứu cấp cao tại Viện Nautilus và là người phản đối Pine Gap lâu năm, cho biết thông tin tình báo tín hiệu thu thập được thông qua các vệ tinh do Pine Gap kiểm soát, trong lịch sử, đã được cung cấp cho Israel.
“Trừ khi mối quan hệ quân sự trực tiếp và gián tiếp của Úc với các hoạt động của Israel ở Dải Gaza được xem xét kỹ lưỡng… chính phủ Úc không thể đảm bảo với quốc hội và công chúng Úc rằng Úc không đồng lõa trong các hành vi diệt chủng”, ông nói.
Nhà hoạt động người Palestine Remah Naji, thuộc liên minh Justice for Palestine Magan-djin, cho biết bà tin rằng “tội ác diệt chủng ở Gaza chống lại người dân của bà được thực hiện nhờ thông tin tình báo chảy từ trung tâm thuộc địa này ở Alice Springs trực tiếp đến lực lượng chiếm đóng của Israel”.
Israel đã nhiều lần phủ nhận các cáo buộc diệt chủng.
Một địa điểm linh thiêng
Những người biểu tình tại địa điểm này trong tuần này đã tìm cách gửi một thông điệp về vai trò của Úc trong các cuộc chiến mà Mỹ tham gia, và kêu gọi trả lại vùng đất tại Pine Gap cho những người chủ sở hữu truyền thống Arrernte.
Những người giám hộ truyền thống Felicity, Wyonna và Jacquita Hayes cho biết cơ sở này nằm trên một địa điểm linh thiêng và khiến họ cảm thấy họ đồng lõa trong chiến tranh và diệt chủng, trong khi bản thân họ vẫn sống thiếu thốn các dịch vụ căn bản..
"Chúng tôi muốn mọi người ủng hộ chúng tôi đóng cửa Pine Gap. Chúng tôi muốn họ biết đó là một địa điểm linh thiêng," họ nói trong một tuyên bố chung.
"Chúng tôi không muốn lúc nào cũng cảm thấy tội lỗi khi những điều tồi tệ đang xảy ra ở nước ngoài với những đứa trẻ. Chúng tôi không phải là người kiểm soát cơ sở đó, nhưng chúng tôi cảm thấy tội lỗi vì nó đến từ vùng đất của chúng tôi."
Nhiều người trông coi vùng đất nơi Pine Gap tọa lạc đang sống tại Irrkerlantye, còn được gọi là White Gate, một khu vực cách trung tâm Alice Springs khoảng 5km.
Nơi đây thiếu các dịch vụ căn bản mà phần lớn người dân Úc coi là điều hiển nhiên. Cư dân phụ thuộc vào nước được vận chuyển bằng xe bồn, và điện được cung cấp bởi một hệ thống pin mặt trời nhỏ. Không có hệ thống xử lý nước thải.
“Chúng tôi muốn thấy cơ sở Pine Gap bị đóng cửa để thế hệ kế tiếp được an toàn. Chúng tôi muốn được bồi thường để có thể có nhà ở tại khu dân cư White Gate,” những người giám hộ truyền thống cho biết trong tuyên bố chung của họ.
Thượng nghị sĩ đảng Xanh Lidia Thorpe cho biết bà đã gặp gia đình Hayes vào cuối tuần qua, khi bà kêu gọi trả lại Kuyunba, vùng đất tổ tiên thiêng liêng của họ.
“Căn cứ quân sự và tình báo này, đang tiếp tay cho tội ác diệt chủng ở Gaza, được hưởng quyền sở hữu đất đai bất hợp pháp trên vùng đất bị đánh cắp, trong khi gia đình Hayes vẫn đang đấu tranh để có nhà ở an toàn, nước sạch và các dịch vụ thiết yếu tại nơi họ đang sống ở Irrkerlantye,” bà nói trong một bài đăng trên Facebook.
Felicity Hayes, người đã sống ở Irrkerlantye phần lớn cuộc đời, cho biết cộng đồng của bà đã yêu cầu các tiện nghi căn bản trong nhiều năm.
“Tổ tiên của chúng tôi đã đi trên vùng đất này, săn bắn và sinh sống ở đây trước khi người da trắng đến, chúng tôi có văn hóa và ngôn ngữ, chúng tôi đã sống sót qua thời kỳ thuộc địa,” bà nói.
"Chúng tôi đã liên tục yêu cầu chính phủ cung cấp nhà ở và các dịch vụ thiết yếu trong suốt thời gian qua, nhưng cho đến nay vẫn chưa có động thái nào để cung cấp những dịch vụ căn bản nhất mà mọi người đều có quyền được hưởng."
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
