Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy kêu gọi có các biện pháp trừng phạt đối với ngành công nghiệp hạt nhân của Nga sau khi quân đội nước này nã pháo vào nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia của Ukraine, nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu.
"Chúng tôi đang tích cực thông báo cho thế giới về vụ dằn mặt hạt nhân của Nga, qua việc họ pháo kích và khai thác nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia. Cộng đồng quốc tế đã có những phản ứng phù hợp, nhưng cần phải tăng tốc hành động đáp trả. Nga sẽ không bận tâm tới các lời nói và sự lo ngại. Các biện pháp trừng phạt mới là cần thiết đối với nhà nước khủng bố và toàn bộ ngành công nghiệp hạt nhân của Nga do tạo ra mối đe dọa một thảm họa hạt nhân. Thế giới không quên Chernobyl và nên nhớ rằng Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia là nhà máy điện hạt nhân lớn nhất ở Châu Âu. Thảm họa Chernobyl là một vụ nổ ở một lò phản ứng, nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia có sáu tổ máy."
Còn cựu tổng thống Ukraine, Petro Poroshenko kêu gọi lực lượng gìn giữ hòa bình UN bảo đảm an toàn cho nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia nhằm ngăn chặn điều mà ông nói có thể là một "thảm họa".
"Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia lớn gấp 10 lần nhà máy Chernobyn. Và chắc chắn là nó có thể làm ảnh hưởng đến toàn bộ Châu Âu và cả thế giới. Và trong tình hình đó, chúng tôi đề nghị cần đưa ngay vấn đề này vào chương trình nghị sự của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và ngay lập tức đưa ra một quyết định rất đặc biệt để khai triển hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc tại nhà máy điện Zaporizhzhia, bởi vì nếu nó là một thảm họa thì cả châu Âu sẽ phải gánh chịu, toàn thế giới sẽ bị ảnh hưởng."
Vụ việc khiến quốc tế báo động rằng cuộc chiến giành quyền kiểm soát nhà máy có thể gây ra thảm họa.
Tổng thống Ukraine nói rằng ông đã gọi điện nói chuyện với Chủ tịch Hội đồng Châu Âu, Charles Michel, cảnh báo về mối đe dọa do các cuộc tấn công vào nhà máy hạt nhân, rằng "sẽ không có nước nào cảm thấy an toàn khi mà một quốc gia khủng bố tấn công vào một nhà máy hạt nhân."
Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cũng đưa ra những lo ngại nghiêm trọng, cho rằng hành động này cho thấy nguy cơ xảy ra thảm họa hạt nhân.
Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Nga nói rằng chính Ukraine đã bắn pháo vào nhà máy điện hạt nhân. Cùng lúc đó thì phía Nga công bố họ đã giết được 200 lính Ukraine ở khu vực nhà máy.
Tướng về hưu Sir Richard Barrons của Anh nói với tờ Sunday Times rằng ông Putin có nhiều khả năng sẽ dùng đến vũ khí hủy diệt nếu nhận thấy mình đang bị thua trận ở Ukraine.
"Nếu Ukraine thành công, như chúng ta mong muốn, họ sẽ giành lại đất đai lãnh thổ bắt mình. Nếu Putin vẫn còn nắm quyền và cảm thấy rằng có nguy cơ sẽ bị lật đổ, cảm thấy rằng cuộc chiến này là một thất bại về chiến lược đối với Nga thì việc ông ta còn nắm giữ quyền lực thật là thảm họa. Lúc đó, chúng ta nhất thiết phải nghĩ tới cái việc là theo học thuyết chính trị và quân sự của Nga, họ sẽ bị cám dỗ để sử dụng những vũ khí hạt nhân nhỏ hòng mong chấm dứt việc kháng cự của Ukraine."
Về phía Mỹ, chính quyền Biden đã cam kết viện trợ quân sự mới trị giá một tỷ đô la Mỹ cho Ukraine.
Cam kết này được đưa ra khi Nga chuyển quân và thiết bị về hướng các thành phố cảng phía nam để ngăn chặn một cuộc phản công của Ukraine.
Trưởng ban Chính sách thuộc Bộ Quốc phòng Colin Kahl đưa ra thông báo.
"Tổng thống Biden đã chỉ đạo rút từ kho vũ khí và thiết bị của Bộ Quốc phòng để viện trợ cho Ukraine một khối lượng trị giá 1 tỷ đô la. Đây là đợt xuất kho viện trợ lần thứ 18 và là đợt xuất kho một lần với số lượng lớn nhất từ mệnh lệnh thế này từ trước đến nay. Số hàng viện trợ cung cấp một lượng đáng kể đạn dược, vũ khí và thiết bị bổ sung nằm trong những loại mà người dân Ukraine đang sử dụng rất hiệu quả để bảo vệ đất nước của họ."
Lô hàng vũ khí trong đó có hỏa tiễn đất đối không và hệ thống chống thiết giáp là một lô hàng lớn.
"Trong lô hàng viện trợ lần này bao gồm các loại đạn dược tiếp tế thêm cho pháo cơ động cao, hệ thống hỏa tiễn HIMARS, 75.000 viên đạn pháo 155 mm, 20 hệ thống súng cối 120 mm và 20.000 viên đạn cối liên hợp, các vũ khí mặt đất tân tiến của quốc gia hệ thống hỏa tiễn đất đối không NASAMS, 1000 hệ thống súng chống tăng cá nhân và hàng trăm hệ thống chống thiết giáp AT-4."
Cùng lúc đó các quan chức Liên hợp quốc kêu gọi tăng cường hỗ trợ nhân đạo cho Ukraine.
LHQ đang đưa ra lời kêu gọi nhân đạo vừa được cập nhật với các yêu cầu tài chính được tăng từ 2,25 tỷ USD lên 4,3 tỷ USD.
Phát ngôn nhân của Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres, Stéphane Dujarric, cho biết lời kêu gọi này sẽ được kéo dài đến tháng 12 do bởi tình hình ngày càng tồi tệ.
"Các đồng nghiệp cứu trợ nhân đạo của chúng tôi cảnh báo rằng trong mùa đông sắp tới, tình hình có thể xấu đi vì nhiều người sẽ phải di dời khỏi các khu vực hạn chế tiếp cận với khí đốt, nhiên liệu hoặc điện. Việc hỗ trợ họ là ưu tiên hàng đầu. Trong năm tháng đầu tiên của cuộc chiến, ít nhất 2,3 triệu người Ukraine đã nhận được hỗ trợ tiền mặt. Chúng tôi cũng đang có kế hoạch mở rộng quy mô mục tiêu là sẽ có đến 6,3 triệu người cần sự hỗ trợ vào cuối năm nay."
Ước tính có khoảng 17,7 triệu người Ukraine cả người lớn và trẻ em sẽ cần hỗ trợ nhân đạo trong những tháng tới - tăng khoảng hai triệu người so với ước tính vào tháng Tư.
Trong đó thì Razoni, con tàu đầu tiên rời Ukraine phải đi tìm một cảng khác để dỡ lô hàng ngũ cốc của mình do người mua Li-băng từ chối chuyển nhận hàng, với lý do là nó bị chậm mất hơn 5 tháng.
Để có thể xuất khẩu ngũ cốc ra khỏi Ukraine thì LHQ đã phải vất vã để làm trung gian để đưa Nga và Ukraine đạt được thỏa thuận cho hàng ra khỏi các cảng ở Hắc Hải.
Razoni là con tàu đầu tiên rời Odesa vào tuần trước chở 26.527 tấn bắp.
Hai tàu nữa, chở bắp và đậu nành đã khởi hành từ các cảng ở Hắc Hải của Ukraine, nâng tổng số lên mười chiếc tàu kể từ khi tàu Razoni khởi hành vào tuần trước.
Đây là nỗ lực của LHQ và các nước trong việc làm giảm sự căng thẳng về khủng hoảng lượng lực do thiếu hụt một lượng lớn ngũ cốc xuất khẩu từ Ukraine từ khi cuộc chiến xảy ra.
Tình hình khủng hoảng nhân đạo do thiếu lương thực trên thế giới vẫn chưa có dấu hiệu giảm.
Mời vào phần audio để nghe toàn bộ nội dung
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Tải SBS Radio app để nghe SBS Tiếng Việt bất cứ lúc nào
