Trong bối cảnh chiến tranh ở Trung Đông tiếp diễn, chính phủ liên bang đã ban hành lệnh cấm tạm thời đối với công dân Iran có thị thực du lịch nhập cảnh vào Úc trong vòng sáu tháng, bắt đầu từ ngày 26 tháng 3.
Bộ Nội vụ cho biết, cuộc xung đột đã làm tăng nguy cơ một số người giữ thị thực tạm thời, có thể không thể rời khỏi Úc, khi thị thực của họ hết hạn.
Trong một tuyên bố, Bộ trưởng Nội vụ Tony Burke cho biết lệnh cấm sẽ cho chính phủ thời gian, để đánh giá tình hình một cách thấu đáo.
“Có nhiều thị thực du lịch được cấp, trước khi xung đột ở Iran xảy ra, mà có thể đã không được cấp, nếu họ nộp đơn vào thời điểm này. Các quyết định về việc cư trú lâu dài tại Úc, nên là những quyết định có chủ đích của Chính phủ, chứ không phải là kết quả ngẫu nhiên của việc ai đó đã đặt kỳ nghỉ. Chính phủ Úc đang theo dõi chặt chẽ các diễn biến toàn cầu và sẽ điều chỉnh các thiết lập khi cần thiết, để bảo đảm hệ thống di trú của Úc, vẫn có trật tự, công bằng và bền vững”, Tony Burke.
Lệnh cấm được thực thi bởi một đạo luật mới, mà quốc hội đã thông qua vào đầu tháng 3. Luật mới, do chính phủ Albanese đề xuất, cho phép Bộ trưởng Nội vụ ban hành lệnh cấm tạm thời, đối với một số loại người giữ visa tạm thời nhập cảnh vào Úc, trong trường hợp có các sự kiện bên ngoài Úc, có thể làm tăng nguy cơ những người giữ visa này không rời khỏi Úc, khi visa hết hạn.
Jana Favero, Phó Giám đốc điều hành tại Trung tâm Nguồn lực Người tìm kiếm Tị nạn, vừa dành hai ngày cùng nhóm của mình ở Canberra để kêu gọi chính phủ liên bang cấp visa tị nạn cho những người xin tị nạn Iran đã chờ đợi từ lâu, sau khi chính phủ nhanh chóng cấp visa tị nạn cho đội bóng đá nữ Iran vào tháng Ba. e7
"Thay vì chọn lòng thương cảm và nhân đạo, Tony Burke và Anthony Albanese, lại quyết định chọn sự tàn nhẫn và cách tiếp cận vô cảm này, đối với những người đang chạy trốn khỏi Iran. Chúng ta đã tuyên bố, ủng hộ cuộc chiến ở Iran để giải phóng người dân, những người đang phải chịu đựng một chế độ áp bức. Nhưng trong khi chúng ta nói rằng, chúng ta đang ủng hộ tự do của người dân ở Iran, thì giờ đây chúng ta lại đóng cửa, đối với những người từ Iran đến Úc và tìm kiếm tị nạn. Điều này thật sốc và đau lòng”, Jana Favero.
Bà Favero nói rằng, Úc đã ứng phó với các cuộc khủng hoảng nhân đạo và xung đột toàn cầu trước đâ,y bằng các sáng kiến cho phép mọi người, tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn ở Úc.
"Ví dụ, trong quá khứ, khi Nga xâm lược Ukraine, chính phủ Úc đã khuyên mọi người hãy rời khỏi đó càng sớm càng tốt, và chúng ta đã sử dụng các loại visa như visa diện 600, để giúp người dân rời đi, và giờ đây chính loại visa đó lại đang bị hạn chế. Vì vậy, đây là một cách tiếp cận hoàn toàn khác, so với các cuộc xung đột khác, và nó sẽ gây ra hậu quả thảm khốc, cho những người đang chạy trốn khỏi Iran”, Jana Favero.
Còn có những khía cạnh khác của luật này, khiến một số chuyên gia pháp lý lo ngại.
Giáo sư Daniel Ghezelbash, Giám đốc Trung tâm Luật Quốc tế về Người tị nạn Kaldor, tại Đại học New South Wales, cho rằng luật này không công bằng.
"Tôi nghĩ điều quan trọng cần chỉ ra là, chính phủ đã có quyền hủy bỏ thị thực trong trường hợp họ cho rằng, người dân không thực sự nhập cảnh tạm thời và không có ý định ở lại đây. Nhưng điều quan trọng là, việc đó phải được thực hiện trên cơ sở từng trường hợp cụ thể, với đánh giá riêng từng trường hợp. Và điều luật mới này, cho phép chính phủ tuyên bố các nhóm lớn, và nó rất, rất mơ hồ về các mã đó có thể là gì, là bao quát toàn bộ một quốc tịch và đình chỉ thị thực của họ, mà không cần đánh giá riêng từng trường hợp. Tôi không nghĩ, điều đó là công bằng”, Daniel Ghezelbash.
Giáo sư Ghezelbash nói rằng, luật này và lệnh cấm mới đối với người giữ thị thực du lịch Iran, có thể tạo tiền lệ trong hệ thống di trú của Úc.
"Điều này chỉ mang lại sự tùy tiện, trong việc ra quyết định của chúng ta. Và khi ai đó trải qua quá trình xin visa, họ trả phí. Họ đáp ứng tất cả các yêu cầu của visa đó. Thường thì, họ đặt vé máy bay, trả tiền chỗ ở, trả tiền vé. Và giờ đây, điều này gửi đi một tín hiệu rằng, không có điều nào trong số đó quan trọng cả. Bất cứ lúc nào, Chính phủ Úc cũng có thể tuyên bố rằng bạn không thể đến đây, và tôi nghĩ điều đó tạo ra tiền lệ về sự tùy tiện và bất công tiềm tàng, trong hệ thống của chúng ta”, Daniel Ghezelbash.
Anna Boucher, phó giáo sư về di cư toàn cầu tại Đại học Sydney, cho biết chính phủ Úc có thể áp đặt lệnh cấm tạm thời, nếu có sự thay đổi đáng kể trong các sự kiện toàn cầu.
"Điều đó có nghĩa là, nếu có những thách thức toàn cầu như cuộc chiến ở Iran đang đề xuất, ngay cả người đã được cấp visa cũng có thể bị thu hồi visa, hoặc bị trì hoãn nhập cảnh trong một khoảng thời gian. Đó là một sự thay đổi đáng kể”, Anna Boucher.
Và điều đó có thể xảy ra trong bất kỳ cuộc xung đột nào, bao gồm cả một cuộc chiến tiềm tàng giữa Trung Quốc và Đài Loan, mà thế giới đã cảnh giác trong một thời gian.
"Khi vụ thảm sát Thiên An Môn xảy ra, có một nhóm lớn sinh viên Trung Quốc ở Úc, và Thủ tướng lúc bấy giờ đã cấp quyền cư trú vĩnh viễn cho những sinh viên này, dựa trên vụ thảm sát Thiên An Môn, và đó là một sự thay đổi đáng kể đối với chương trình nhập cư của Úc. Vì vậy tôi biết rằng, luật này cũng ảnh hưởng đến sinh viên. Có thể chúng ta chưa biết điều gì, bằng cách nào, nó sẽ diễn ra như thế nào, nhưng quyền hạn trong sửa đổi này rất rộng. Có lẽ nó sẽ nằm trong phạm vi của luật này”, Anna Boucher.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
