Chiến tranh ở Trung Đông đang leo thang nhanh chóng, với những lời đe dọa về một cuộc xung đột khu vực rộng hơn và cảnh báo rằng nền kinh tế toàn cầu có thể sớm chịu tác động.
Bộ chỉ huy quân sự Iran hiện cho biết giá dầu có thể tăng lên 200 USD một thùng nếu xung đột tiếp tục lan rộng.
Cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh Iran tiếp tục phóng tên lửa và máy bay không người lái vào Israel, các căn cứ quân sự của Mỹ và cơ sở hạ tầng khắp vùng Vịnh.
Phát ngôn viên quân đội Iran, Ebrahim Zolfaqari, cho biết tình trạng bất ổn trong khu vực sẽ đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh.
“Các bạn sẽ không thể giữ giá dầu và năng lượng ở mức thấp một cách nhân tạo. Như chúng tôi đã cảnh báo, nếu chiến tranh lan rộng khắp khu vực, hãy chuẩn bị cho giá dầu đạt 200 USD một thùng. Giá dầu phản ánh mức độ an ninh trong khu vực, và nguồn gốc của bất ổn đó là các bạn.”
Mối đe dọa tập trung vào eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển hẹp giữa Iran và Oman, nơi thường vận chuyển khoảng một phần năm nguồn cung dầu mỏ thế giới.
Bất kỳ gián đoạn kéo dài nào ở đây có thể gây ra cú sốc kinh tế toàn cầu, làm giá xăng tăng vọt và đẩy chi phí vận tải, điện năng và thực phẩm lên trên toàn thế giới.
Khi căng thẳng gia tăng, Mỹ cũng phát tín hiệu sẵn sàng leo thang thêm.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các cuộc tấn công của Mỹ đã làm tê liệt phần lớn năng lực quân sự thông thường của Iran.
Ông cảnh báo rằng Mỹ có thể gây ra sự phá hủy còn lớn hơn nếu muốn, có thể là một dấu hiệu đáng lo ngại về khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân.
“Hiện tại, họ đã mất Hải quân, mất Không quân. Họ không còn thiết bị phòng không, không còn radar, lãnh đạo đã biến mất. Chúng tôi có thể gây ra hậu quả tồi tệ hơn nhiều. Một số mục tiêu nếu bị loại bỏ – và chúng tôi có thể làm điều đó ngay hôm nay, trong vòng một giờ – họ sẽ không bao giờ có thể xây dựng lại đất nước đó.”
Tổng thống Mỹ cũng đang phải đối mặt với các câu hỏi về một trong những sự kiện gây tranh cãi nhất của chiến tranh – một cuộc tấn công vào trường học nữ sinh ở Iran, được cho là đã khiến hơn 100 người thiệt mạng, phần lớn là học sinh.
Khi được hỏi về một cuộc điều tra về vụ tấn công, ông Trump nói ông không biết về việc đó.
“Tôi không biết về việc đó.”
Trong khi các nhà lãnh đạo chính trị trao đổi cảnh báo, cuộc chiến vẫn tiếp diễn trên nhiều mặt trận.
Các cảnh báo không kích đã vang lên khắp Jerusalem và Haifa, buộc người dân chạy vào các hầm trú ẩn khi tên lửa Iran bị đánh chặn trên bầu trời.
Israel cho biết ít nhất 12 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công cho đến nay.
Xung đột cũng đang mở rộng khắp Trung Đông, kéo theo các nước láng giềng và các nỗ lực ngoại giao quốc tế.
Tại Liên Hợp Quốc, các quốc gia Ả Rập Vùng Vịnh kêu gọi Hội đồng Bảo an lên án những gì họ mô tả là sự xâm lược của Iran khắp khu vực.
Đại sứ Bahrain tại Liên Hợp Quốc, Jamal Fares Alrowaiei, cho biết các quốc gia vùng Vịnh đã đánh chặn hàng trăm tên lửa và máy bay không người lái kể từ khi xung đột bắt đầu.
“Chúng tôi hy vọng Hội đồng Bảo an hôm nay sẽ nói lên một tiếng nói thống nhất, ủng hộ quyền tự vệ vốn có của chúng tôi trước các hành vi xâm lược không cần lý do, như đã được ghi trong Hiến chương LHQ. Chúng tôi đã nhiều lần kêu gọi đối thoại và ngoại giao, nhưng điều đó không thể đạt được dưới mưa tên lửa và máy bay không người lái.”
Đại diện Qatar tại LHQ, Alya Ahmed Saif Al-Thani, nhấn mạnh Hội đồng Bảo an phải hành động.
“Thông điệp của chúng tôi hôm nay đơn giản và rõ ràng: Hội đồng Bảo an phải hành động, thực hiện trách nhiệm của mình. Nếu không phản ứng, sẽ gửi tín hiệu nguy hiểm rằng các cuộc tấn công vào những nước láng giềng không liên quan sẽ không phải chịu hậu quả.”
Một mặt trận quan trọng khác của xung đột là Lebanon.
Các cuộc không kích của Israel ở đây đã tăng cường khi Hezbollah phóng rocket và máy bay không người lái vào miền bắc Israel.
Bộ trưởng Y tế Lebanon, Rakan Nassereddine, cho biết hiện đã có hơn 600 người thiệt mạng, trong đó có nhiều trẻ em và phụ nữ.
“Số người chết cho đến nay đã đạt 634 người, bao gồm 91 trẻ em và 47 phụ nữ. Số người bị thương là 1.586, trong đó có 275 trẻ em và 300 phụ nữ.”
Hàng trăm ngàn người đã rời bỏ nhà cửa ở miền nam Lebanon và các vùng ngoại ô phía nam Beirut khi xung đột gia tăng.
Liên Hợp Quốc cho biết bạo lực dọc biên giới giữa Lebanon và Israel tiếp tục leo thang.
Người phát ngôn LHQ, Stéphane Dujarric, cho biết lực lượng gìn giữ hòa bình đang ghi nhận số vụ tấn công tăng lên ở cả hai phía.
“Tôi có thể nói rằng hôm nay, họ vẫn tiếp tục ghi nhận số vụ tấn công tăng dọc theo Đường Xanh, bao gồm rocket và đạn từ Lebanon bắn sang Israel, cũng như các cuộc không kích của Lực lượng Phòng vệ Israel ảnh hưởng đến miền nam Lebanon... UNIFIL cũng quan sát các hoạt động trên mặt đất từ phía lực lượng Israel.”
Chính phủ Lebanon cho biết họ đang bị cuốn vào một cuộc chiến mà họ không lựa chọn.
Đại sứ Lebanon tại Liên Hợp Quốc, Ahmad Arafa, nói ưu tiên của Beirut là chấm dứt chiến đấu và bảo vệ dân thường.
“Người dân Lebanon không muốn chiến tranh, và chính phủ Lebanon đang tiến hành các quyết định của mình, không lùi bước. Tuy nhiên, ưu tiên của chúng tôi hôm nay là chấm dứt chiến tranh, bảo vệ đất nước và bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân. Chúng tôi có quyền sống trong hòa bình và an toàn trên quê hương và khu vực của mình.”
Israel cho biết nước này mong đợi Lebanon hành động quyết liệt chống lại Hezbollah.
Phát biểu tại Liên Hợp Quốc, đại sứ Israel Danny Danon nói Lebanon hiện phải đối mặt với một lựa chọn rõ ràng.
“Tôi muốn nói thẳng với chính phủ Lebanon: Chỉ có hai lựa chọn – hoặc nhà nước Lebanon hành động để vô hiệu hóa quân sự Hezbollah ở miền nam Lebanon, hoặc Israel sẽ làm. Chính phủ Lebanon phải huy động quân đội và đối mặt với mối đe dọa khủng bố mà Hezbollah gây ra không chỉ với Israel, mà còn với người dân Lebanon.”
Với xung đột hiện nay kéo dài từ Israel và Lebanon đến vùng Vịnh và xa hơn nữa, nguy cơ một cuộc chiến khu vực rộng lớn hơn đang gia tăng.
Và với những mối đe dọa đối với nguồn cung dầu toàn cầu đang làm chao đảo thị trường năng lượng, hậu quả kinh tế của xung đột này đã lan rộng vượt ra ngoài Trung Đông.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
