Trong khi nhiều người lo ngại việc Donald Trump tái đắc cử Tổng thống Hoa Kỳ, sẽ là một bước thụt lùi lớn đối với hành động ứng phó với biến đổi khí hậu, các chuyên gia cho biết vẫn còn hy vọng. Trước thềm Hội nghị thượng đỉnh COP29 tại Azerbaijan, người ta cho rằng cộng đồng quốc tế sẽ tiếp tục tiến lên, mà không cần sự lãnh đạo của Hoa Kỳ.
"Chúng ta đã vượt qua những trở ngại mà không ai nghĩ là có thể và giờ đây rõ ràng là chúng ta đã đạt được điều chính trị đáng kinh ngạc nhất".
"Hãy xem điều gì đã xảy ra, có quá sức tưởng tượng không?", Donald Trump.
Việc Donald Trump tái đắc cử Tổng thống Hoa Kỳ đang gây ra mối lo ngại, trong số các nhà môi trường và các nhà khoa học về khí hậu.
Cựu Tổng thống và hiện là Tổng thống đắc cử, đã gọi biến đổi khí hậu là một trò lừa bịp tốn kém, gọi các nhà khoa học về khí hậu là ‘những nhà tiên tri về ngày tận thế’ và lên tiếng, về các kế hoạch đảo ngược chính sách năng lượng sạch.
Trong 6 tháng đầu tiên của nhiệm kỳ đầu tiên tại nhiệm, ông đã công bố kế hoạch rút khỏi Thỏa thuận Paris năm 2015, vốn được hầu hết mọi quốc gia ký kết trong việc cam kết giảm phát thải.
"Hoa Kỳ sẽ rút khỏi thỏa thuận khí hậu Paris, cảm ơn quí vị, nhưng sẽ bắt đầu đàm phán để tái gia nhập thỏa thuận Paris, hoặc một giao dịch hoàn toàn mới, theo các điều khoản công bằng với Hoa Kỳ, các doanh nghiệp, người lao động, người dân và người nộp thuế của Mỹ".
"Vì vậy chúng ta sẽ rút lui, nhưng chúng ta sẽ bắt đầu đàm phán và sẽ xem liệu chúng ta có thể đạt được một thỏa thuận công bằng hay không và nếu có thể, thì thật tuyệt".
"Còn nếu không thể, thì cũng không sao”, Donald Trump.
Mặc dù chương trình nghị sự về khí hậu của Trump trong nhiệm kỳ thứ hai vẫn chưa được công bố chính thức, nhưng nó được dự kiến sẽ rất khác so với chính quyền của Tổng thống Joe Biden.
Ông Biden cho biết.
"Thưa các bạn, bằng chứng rất rõ ràng, biến đổi khí hậu gây ra mối đe dọa hiện hữu đối với cuộc sống của chúng ta, đối với nền kinh tế của chúng ta và mối đe dọa đã ở đây là nó sẽ không trở nên tốt hơn".
"Câu hỏi đặt ra là liệu nó có thể trở nên tồi tệ hơn không, chúng ta có thể ngăn chặn tình hình trở nên tồi tệ hơn hay không”, Joe Biden.
Được biết khi Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Liên Hiệp Quốc COP29 khai mạc tại Azerbaijan vào tuần này, các chuyên gia cho biết bất kỳ thỏa thuận nào do chính quyền Biden đưa ra, sẽ không ràng buộc đối với chính quyền Trump.
Các nhà khoa học và nhà hoạt động về khí hậu nói rằng, nhiệm kỳ Tổng Thống của Trump sẽ là một trở ngại lớn đối với các nỗ lực của Hoa Kỳ, nhằm giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu.
Đặc biệt những người trẻ tuổi lo sợ rằng, những lời lẽ hoa mỹ chung quanh vấn đề biến đổi khí hậu và những sự thật đằng sau nó, đủ sức làm chậm tiến độ đang đạt được.
Kayla Le là một nhà hoạt động về khí hậu và sinh viên 22 tuổi đến từ Arizona cho biết, không còn thời gian để tiếp tục biện minh cho những sự thật, trong bối cảnh khủng hoảng khí hậu.
"Khách quan mà nói dưới thời Trump, ông ấy đã tạo điều kiện cho một loạt thông tin sai lệch và khiến mọi người rất sợ hãi, thậm chí không sợ mà chỉ rất nghi ngờ, về những sự thật và các nhà nghiên cứu đang cống hiến toàn bộ cuộc đời mình, để thực sự cho chúng ta thấy những gì đang diễn ra ở quy mô lớn hơn, hoặc như quy mô nhỏ hơn”, Kayla Le.
Trong khi nhiều người lo sợ rằng Trump sẽ phá hủy những tiến bộ quan trọng, một số chuyên gia cho biết mặc dù quyền lực của ông rất rộng, ông ta không thể hủy bỏ mọi thứ.
Họ nói rằng, với việc đầu tư vào năng lượng sạch vượt qua nhiên liệu hóa thạch, xu hướng toàn cầu có thể tiếp tục mà không cần sự lãnh đạo của Hoa Kỳ.
Helen Clarkson là Tổng giám đốc điều hành của Climate Group cho biết, mọi thứ có thể sẽ khác lần này.
"Khi chúng ta tham gia COP và điều khiến COP trở nên quan trọng hơn trong năm nay, là trong quá khứ khi Hoa Kỳ đã rút lui, chúng ta đã thấy các quốc gia khác rút lui, nhưng hiện tại có rất nhiều động lực trong hệ thống khí hậu".
"Quá trình chuyển đổi năng lượng đang diễn ra và có những yếu tố khác thúc đẩy nó".
"Nhu cầu thị trường, giá cả, giá năng lượng tái tạo giảm, lưu trữ pin tăng".
"Vì vậy, có rất nhiều động lực trong hệ thống và tôi nghĩ rằn,g điều chúng ta không biết là các quốc gia khác sẽ phản ứng như thế nào".
"Vì vậy điều lớn lao sẽ xảy ra tại COP, khi chúng ta bắt đầu thấy các quốc gia khác tham gia, họ có thời gian để suy nghĩ về những gì họ sẽ làm và chúng ta sẽ xem và có được nhiệt độ tại thời điểm đó”, Helen Clarkson.
Trong khi đó Linda Kalcher là nhà phân tích chính sách khí hậu tại Strategic Perspective cho biết, lời lẽ hùng biện và chủ nghĩa phủ nhận khí hậu của Trump, có khả năng sẽ bị phản đối mạnh mẽ hơn lần này.
"Chúng ta nhìn lại thời điểm Trump đắc cử lần trước, chúng ta đã có COP ở Marrakesh ngay sau đó".
"Chúng ta đã thấy rất nhiều sự bất ổn và lo ngại, trong những giờ đầu tiên và điều đó là bình thường".
"Bây giờ chúng ta lại thấy điều đó, nhưng các bạn thấy các quốc gia lại đoàn kết với nhau và thực sự mong muốn đàm phán về kết quả".
"Vì vậy ngay cả năm nay, khi chúng ta đã có kết quả, tôi hy vọng nhiều nhà lãnh đạo thực sự sẽ đứng lên và nói là, họ cảm thấy cần phải tách mình ra khỏi chủ nghĩa phủ nhận khí hậu, mà ông ấy nói và dự đoán”, .
Được biết Hoa Kỳ là một trong những quốc gia phát thải carbon dioxide lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 13,5 phần trăm lượng khí thải toàn cầu.
Tính đến cuối tháng 8, hồ sơ quyên góp bầu cử cho thấy, Trump đã nhận được số tiền kỷ lục hơn 21 triệu đô la Úc, cho chiến dịch của mình từ ngành dầu khí.
Đến lượt mình, Tổng thống đắc cử đã hứa sẽ, như ông ấy đã nói, ‘khoan, khoan, khoan’, hãy nâng cấp hoạt động khai thác khí đá phiến và khai thác ngày càng nhiều tài nguyên thiên nhiên.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, Donald Trump đã nói với các phóng viên rằng, Hoa Kỳ có không khí và nước sạch nhất thế giới.
"Bạn biết đấy, chúng ta có không khí trong lành nhất thế giới tại Hoa Kỳ và nó đã trở nên tốt hơn kể từ khi tôi làm Tổng thống".
"Chúng ta có nguồn nước sạch nhất trong vắt như pha lê và tôi luôn nói rằng, tôi muốn có nước và không khí trong vắt, sạch sẽ nên tôi chưa nghe thấy các bình luận nhưng chúng ta có, chúng ta đang lập kỷ lục về mặt môi trường”, Donald Trump.
Trong khi đó Rob Jackson, một nhà khoa học về khí hậu tại Đại học Stanford lo ngại rằng, chính quyền Trump sẽ cắt giảm tài trợ cho các cơ quan môi trường liên bang.
“Là một nhà khoa học về khí hậu, tôi nghĩ rằng có thể sử dụng thuật ngữ thảm họa trong chính quyền đầu tiên, ít nhất là theo một số cách".
"Chúng ta đã rút khỏi Hiệp định Paris với tư cách là một quốc gia, là quốc gia duy nhất làm như vậy".
"Chính quyền đã đảo ngược hàng chục quy tắc, giúp không khí và nước của chúng ta trong lành hơn, bãi bỏ các biện pháp bảo vệ hạn chế phát thải thủy ngân từ các nhà máy điện".
"Vì vậy, tôi lo lắng nhất về chất lượng không khí và nước của chúng ta trong tương lai gần và tôi lo lắng, về các cơ quan theo dõi sức khỏe của hành tinh, đối với bầu khí quyển và đại dương đặc biệt là Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia, hay NOAA”, Rob Jackson.
Mặc dù vậy, các chuyên gia khác lập luận rằng nhiệm kỳ Tổng thống của Trump sẽ có nghĩa là, phong trào khí hậu ở Hoa Kỳ có thể trở nên năng động hơn.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông, phong trào đã đưa ra các đề nghị về chính sách cho Thỏa thuận Xanh Mới, một số trong số đó sau đó đã được thực hiện dưới thời Joe Biden.
Người ta cũng lập luận rằng, trong khi chính sách ở cấp liên bang rất quan trọng đối với hành động vì khí hậu, thì chính quyền địa phương và tiểu bang, vẫn sẽ thúc đẩy chương trình nghị sự về khí hậu của riêng họ.
California là nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới và có kế hoạch đạt được mức trung hòa carbon, vào năm 2045.
Nhà phân tích chính sách tại Carbon Direct là Zara Ahmed cho biết, hành động vì khí hậu vẫn chưa kết thúc ở Hoa Kỳ.
"Tổng thống có quyền rộng rãi để bãi bỏ thông qua quy trình quản lý được đề xuất và các quy định hiện hành, bao gồm cả đối với những thứ như khí thải mê-tan của nhà máy điện, hoặc khí thải của xe cộ".
"Tuy nhiên, đồng thời, người tiêu dùng có thể chọn mua một chiếc xe có lượng khí thải thấp".
"Các tiểu bang có thể chọn ban hành các quy định riêng của họ về khí thải, như chúng ta thấy California đã làm".
"Vì vậy một lần nữa tôi nghĩ rằng, mặc dù chính quyền liên bang là một công cụ cực kỳ mạnh mẽ, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta đã kết thúc hành động vì khí hậu ở Hoa Kỳ”, Zara Ahmed.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
