Chuyến viếng thăm của Vua Charles III tới Hoa Kỳ, nhằm tôn vinh một liên minh lịch sử và 250 năm độc lập của Hoa Kỳ, khỏi chế độ quân chủ Anh.
Nhưng chuyến thăm viếng đầy rủi ro này, diễn ra trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương căng thẳng và sau một vụ ám sát hụt, nhằm vào Tổng thống Hoa Kỳ.
Trong bài phát biểu đầu tiên trước Quốc hội Hoa Kỳ, kể từ bài phát biểu của mẹ ông, Nữ hoàng Elizabeth năm 1991, Vua Charles đã có một bài phát biểu hiếm hoi, điểm xuyết bằng sự hài hước trong bối cảnh chiến tranh.
"Như Oscar Wilde đã nói, ngày nay chúng ta thực sự có mọi thứ chung với Mỹ, ngoại trừ, tất nhiên, ngôn ngữ”, Vua Charles III.
Quả thực, giọng điệu lịch sự và thông điệp tinh tế trong bài phát biểu của Nhà vua, là một sự khác biệt rõ rệt so với những lời lẽ thường thấy của Donald Trump.
Trong khi các vị vua Anh theo truyền thống tránh xa chính trị hàng ngày, thì mối quan hệ căng thẳng đã khiến chuyến viếng thăm trở thành một nhiệm vụ ngoại giao bất ngờ.
Đầu nhiệm kỳ thứ hai của mình, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã nỗ lực hết sức, để ca ngợi Tổng thống Hoa Kỳ.
Việc Anh từ chối tham gia chiến tranh ở Iran, đã khiến quan hệ giữa hai nước trở nên xấu đi, với việc ông Trump gọi ông Starmer là kẻ hèn nhát và thậm chí chế giễu Hải quân Anh.
Giáo sư kiêm Giám đốc điều hành tại Trung tâm Nghiên cứu Hoa Kỳ, Tiến sĩ Michael Green, đã nói với đài SBS News rằng, cuộc chiến đã làm dấy lên những nghi ngờ trong mối quan hệ giữa hai bên.
"Cuộc chiến chống Iran được khởi xướng bởi Tổng thống Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, mà không tham khảo ý kiến của Quốc hội, không tham khảo ý kiến của các đồng minh thân cận như Anh và Úc, hoặc thậm chí các đồng minh bị ảnh hưởng trực tiếp ở vùng Vịnh. Và điều đó gần như chưa từng có tiền lệ, và kết quả là, có rất nhiều sự thất vọng, tức giận, nghi ngờ ở Anh”, Michael Green.
Trong khi Donald Trump thể hiện sự khinh thường đối với Thủ tướng Anh, tình cảm sâu sắc của ông dành cho Hoàng gia, bắt nguồn từ thời thơ ấu.
Phát biểu trước bài phát biểu của Vua Charles, ông nhớ lại những kỷ niệm thời thơ ấu, về người mẹ Scotland của mình và sự ngưỡng mộ của bà dành cho Charles và người mẹ quá cố của ông, Nữ hoàng Elizabeth.
“Mẹ tôi, tôi nhớ rất rõ. Tôi đã nói với nhà vua điều này, bà ấy yêu gia đình hoàng gia và yêu Nữ hoàng. Và bất cứ khi nào Nữ hoàng tham gia vào một buổi lễ hay bất cứ điều gì, mẹ tôi đều dán mắt vào tivi và nói, 'Nhìn kìa, Donald, nhìn xem đẹp quá.' Bà ấy thực sự yêu gia đình hoàng gia. Nhưng tôi cũng nhớ bà ấy nói rất rõ ràng, 'Charles, nhìn kìa, Charles trẻ tuổi, cậu ấy dễ thương quá.' Mẹ tôi. Mẹ tôi đã có nhiều thiện cảm với Charles. Bạn có tin được không?”, Donald Trump.
Tại Vương quốc Anh, một cuộc thăm dò gần đây do YouGov thực hiện cho thấy, 48% số người được hỏi, ủng hộ việc hủy bỏ chuyến thăm cấp nhà nước.
Jake Atkinson là người phát ngôn của Liên minh Chống Trump.
"Người dân Anh không muốn chuyến thăm cấp nhà nước này diễn ra. Chúng ta không nên cử Nhà vua đến, dự tiệc chiêu đãi cấp nhà nước với Donald Trump, khi ông ta đang gây ra cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt do cuộc chiến ở Iran. Và việc cử Nhà vua ngay lúc này gửi đi một tín hiệu rằng, chúng ta thực sự chấp nhận bất cứ điều gì Donald Trump đang làm, trên trường quốc tế”, Jake Atkinson.
Vua Charles đã nói với Quốc hội rằng, mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương được hình thành từ sự bất đồng, nhưng bất chấp những căng thẳng lịch sử, mối quan hệ đối tác độc đáo này luôn bền vững.
"Liên minh đó là một phần, trong tầm nhìn cao cả của Kennedy, về một mối quan hệ đối tác Đại Tây Dương dựa trên hai trụ cột, Châu Âu và Châu Mỹ, tôi tin rằng, thưa Chủ tịch Hạ viện, mối quan hệ đối tác đó ngày nay quan trọng hơn bao giờ hết”, Vua Charles III.
Cũng như kêu gọi một mối quan hệ được đổi mới và củng cố bởi các cam kết an ninh, Vua Charles nói với Quốc hội rằng, mối quan hệ này được xây dựng trên nền tảng dân chủ vững mạnh.
Trong bối cảnh Quốc hội Hoa Kỳ đã nhường phần lớn quyền lực cho Donald Trump, và những lo ngại về ảnh hưởng chính trị, đối với tòa án ngày càng gia tăng, Vua Charles đã nhấn mạnh tầm quan trọng của công lý và công bằng.
"Những lý tưởng chung của chúng ta, không chỉ quan trọng đối với tự do và bình đẳng, mà còn là nền tảng cho sự thịnh vượng chung của chúng ta. Pháp quyền, sự chắc chắn về các quy tắc ổn định và dễ tiếp cận, một nền tư pháp độc lập giải quyết tranh chấp và mang lại công lý công bằng. Những đặc điểm này đã tạo điều kiện, cho hàng thế kỷ tăng trưởng kinh tế chưa từng có, ở hai quốc gia chúng ta”, Vua Charles III.
Nhiệm kỳ thứ hai của Donald Trump cũng chứng kiến Tổng thống Hoa Kỳ, đặt ra nghi ngờ về liên minh NATO và rút lui khỏi các cam kết bảo vệ châu Âu khỏi Nga.
Tiến sĩ Charles Miller là Giảng viên cao cấp tại Trường Chính trị và Quan hệ Quốc tế ANU.
Ông đã nói với SBS News rằng, chính quyền Hoa Kỳ hiện tại có những ưu tiên khác nhau, đối với mối quan hệ với châu Âu.
"Vì vậy, trong các ấn phẩm gần đây của Mỹ xuất phát từ chính quyền Trump, họ đã nói về vấn đề nhập cư quy mô lớn, đặc biệt là nhập cư của người Hồi giáo vào châu Âu, và điều mà họ gọi là, sự mất mát bản sắc dân tộc châu Âu, là thách thức lớn mà người châu Âu phải đối mặt, nhưng chính người châu Âu lại không nhìn nhận vấn đề theo cách đó. Họ sẽ thấy rằng, thách thức an ninh lớn nhất mà họ phải đối mặt, là mối đe dọa ngày càng tăng từ Nga, và ở mức độ đó, Hoa Kỳ, dưới thời Donald Trump, thực sự không cùng quan điểm với họ”, Charles Miller.
Trước những hành động của Trump, nhằm hủy bỏ các chính sách khí hậu quan trọng và rút Mỹ khỏi các thỏa thuận khí hậu toàn cầu, Vua Charles cũng đã lên tiếng về sự cần thiết, phải bảo vệ môi trường tự nhiên.
Là người ủng hộ bảo vệ môi trường suốt đời, nhà vua đã khéo léo kêu gọi những giá trị, có lẽ thiên về lợi nhuận hơn, của ông Trump.
"Ngay cả khi chúng ta đang ăn mừng vẻ đẹp xung quanh mình, thế hệ chúng ta vẫn phải quyết định cách giải quyết sự sụp đổ, của các hệ thống tự nhiên quan trọng, điều đe dọa không chỉ sự hài hòa và đa dạng thiết yếu của thiên nhiên, mà chúng ta đang phớt lờ một cách nguy hiểm, mà còn cả thực tế rằng các hệ thống tự nhiên này, nói cách khác, nền kinh tế của chính thiên nhiên, cung cấp nền tảng cho sự thịnh vượng và an ninh quốc gia của chúng ta”, Charles Miller.
Trong một bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước sau bài phát biểu, Donald Trump đã mô tả mối quan hệ này là vĩnh cửu.
"Cùng nhau, chúng ta đã mở rộng phạm vi tri thức của nhân loại và luôn nỗ lực, để làm cho thế giới này an toàn hơn, thịnh vượng hơn, công bằng hơn và tự do hơn. Tình bạn của chúng ta là một tình bạn quý giá, một mối liên kết vĩnh cửu, và là một câu chuyện có thật về chủ nghĩa anh hùng và kỹ năng phi thường. Rất nhiều kỹ năng tuyệt vời”, Donald Trump.
Mặc dù có một số khác biệt rõ ràng về quan điểm, Tiến sĩ Green cho rằng chuyến thăm cho thấy, chế độ quân chủ có thể có giá trị như thế nào, đối với Vương quốc Anh.
Với những căng thẳng trong mối quan hệ gần như đã được giải quyết, ông nói rằng tình cảm của ông Trump dành cho Nhà vua, có thể là một bước tốt để hàn gắn mối quan hệ.
"Chuyến viếng thăm Washington của Vua Charles, chứng minh giá trị của chế độ quân chủ đối với Vương quốc Anh, bởi vì ở cấp độ chính trị, với Thủ tướng Starmer, hiện đang có nhiều điểm bất đồng, nhưng Nhà vua có một sức hút đặc biệt, mà 250 năm sau cuộc nổi dậy chống lại Vua George III, người Mỹ vẫn yêu mến, kể cả Tổng thống Trump. Vì vậy, điều này sẽ không giải quyết được các vấn đề, trong mối quan hệ đặc biệt giữa Mỹ và Anh, nhưng nó sẽ làm giảm bớt sự căng thẳng. Nó sẽ bổ sung thêm bối cảnh, sự long trọng và nghi lễ, thiện chí, và chúng ta hy vọng, và vì lý do đó, bởi vì đây là một trong những mối quan hệ quan trọng nhất trên thế giới, nó có ý nghĩa rất lớn”, Michael Green.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
