Chính phủ Úc đang khẩn trương xác minh tình trạng của 11 công dân bị lực lượng Israel chặn giữ khi tham gia đoàn tàu viện trợ hướng đến Gaza. Gia đình họ bày tỏ lo ngại sâu sắc và cho biết chưa nhận được bất kỳ thông tin chính thức nào về nơi ở hay điều kiện giam giữ của người thân.
11 người Úc tham gia đoàn tàu viện trợ hướng đến Gaza bị lực lượng Israel chặn lại được cho là đã được đưa tới thành phố Ashdod của Israel, nơi họ dự kiến sẽ bị chuyển tới một nhà tù, trong khi gia đình tại Úc đang lo lắng chờ đợi thông tin.
Chính phủ Úc hôm thứ Hai cho biết đang khẩn trương tìm kiếm thông tin về tung tích và tình trạng của 11 nhà hoạt động người Úc bị phía Israel bắt giữ sau khi các tàu trong đoàn viện trợ tới Gaza bị chặn.
Các tàu thuộc đoàn Global Sumud Flotilla đã khởi hành lần thứ ba từ miền nam Thổ Nhĩ Kỳ hôm thứ Năm, sau khi những nỗ lực trước đó nhằm đưa viện trợ đến Gaza bị Israel chặn lại trên vùng biển quốc tế.
Ban tổ chức xác định các nhà hoạt động người Úc gồm: Anny Mokotow, Bianca Webb-Pullman, Neve O'Connor, Violet Coco, Gemma O'Toole, Sam Woripa Watson, Zack Schofield, Helen O'Sullivan, Juliet Lamont, Isla Lamont và Surya McEwen.
Hôm thứ Tư, đại diện truyền thông của đoàn tàu nói với SBS News rằng kể từ khi đoàn bị chặn, không ai còn liên lạc được với các nhà hoạt động, và gia đình họ cũng không biết họ đang ở đâu.
“Các gia đình đang rất căng thẳng, lo lắng và chỉ mong chính phủ làm nhiều hơn nữa,” người phát ngôn cho biết.
Trước khi bị bắt giữ, nhiều người Úc tham gia đoàn tàu — trong đó có Neve O'Connor, Gemma O’Toole và Zack Schofield — cho biết họ dự định tuyệt thực nếu tiếp tục bị Israel giam giữ lần nữa. Tuy nhiên hiện chưa có liên lạc để xác nhận liệu họ có đang tuyệt thực hay không.
“Có những lo ngại nghiêm trọng về sự an toàn của họ,” nhóm truyền thông của đoàn tàu cho biết thêm.
Bà Jacinta McEwen, mẹ của Surya McEwen, nói bà đang “trong trạng thái cảnh giác cao độ và luôn ngồi chờ điện thoại”.
“Tôi ghét khoảng thời gian này khi chúng tôi không biết họ bị đưa đi đâu, trong khi trước đây họ thường bị đánh đập, bị nhét vào các container trên tàu nhà tù rồi bị dội nước biển khiến lạnh cóng… và họ thường nhắm vào những người trông giống Surya.”
“Surya tin rằng im lặng trước nạn diệt chủng cũng là đồng lõa. Con tôi luôn đứng lên vì điều đúng đắn — giờ đây tôi cần thế giới đứng lên vì con trai tôi và những người đồng hành của cháu,” bà nói thêm.
Một Ủy ban Điều tra Quốc tế Độc lập của Liên Hiệp Quốc — không đại diện cho toàn bộ Liên Hiệp Quốc — từng kết luận vào tháng Chín rằng Israel đang thực hiện hành vi diệt chủng tại Gaza. Israel nhiều lần bác bỏ cáo buộc này.
Jessica Mamone, một học giả nghiên cứu quan hệ giữa Hồi giáo và phương Tây, đồng thời là người phát ngôn cho gia đình McEwen, cho biết có thông tin “những người thân của chúng tôi trên đoàn flotilla, bao gồm cả công dân Úc, đã đến Ashdod và sẽ bị chuyển tới nhà tù Ketziot”.
Nhóm này cũng chia sẻ hình ảnh binh sĩ Israel trên một con tàu mang biểu tượng của Global Sumud Flotilla đang tiến vào cảng.
Khoảng 40 người, bao gồm thân nhân của các nhà hoạt động, đã tổ chức một buổi canh thức lúc rạng sáng bên ngoài Kirribilli House ở Sydney hôm thứ Tư, trong sự hiện diện đông đảo của cảnh sát.
Họ kêu gọi chính phủ Úc yêu cầu trả tự do an toàn cho các công dân Úc và công khai lên án các vụ bắt giữ này.
Nhà hoạt động Ethan Floyd nói:
“Israel không thể tiếp tục hành động mà không bị trừng phạt trong khi vi phạm luật pháp quốc tế và thực hiện các hành vi bạo lực đối với công dân Úc.”
Floyd là một trong sáu nhà hoạt động người Úc từng bị quân đội Israel bắt giữ ngoài khơi hồi cuối tháng Tư khi tham gia một chuyến viện trợ Gaza trước đó của flotilla. Floyd, Schofield, O'Connor, McEwen và Webb-Pullman cũng nằm trong nhóm lần này.
Những người tham gia flotilla đã được trả tự do tại đảo Crete của Hy Lạp vào đầu tháng Năm sau khi bị quân đội Israel chặn ngoài khơi hòn đảo này.
Khi đó, ban tổ chức cho biết ba người Úc — Floyd, Schofield và O'Connor — đã phải nhập viện sau khi được thả vì bị thương, đồng thời nói rằng họ đã bị bạo lực và đối xử tệ bạc khi ở trên tàu Israel.
Bảy công dân Úc khác cũng từng bị Lực lượng Phòng vệ Israel bắt giữ trong một chuyến flotilla Sumud khác hồi tháng Mười năm ngoái.
Ông Floyd nói hôm thứ Tư:
“Chúng tôi kêu gọi chính phủ Úc trục xuất đại sứ Israel, chấm dứt hoạt động buôn bán vũ khí hai chiều với Israel và áp đặt các biện pháp trừng phạt chính trị và kinh tế thực sự đối với quốc gia ngoài vòng pháp luật này.”
Người phát ngôn của Ngoại trưởng Penny Wong cho biết hôm thứ Tư rằng chính phủ Úc đang làm việc với giới chức Israel về phúc lợi của các công dân Úc bị bắt giữ và chuẩn bị thăm lãnh sự trong thời gian sớm nhất.
“Chúng tôi muốn tất cả công dân Úc bị giam giữ được trả tự do càng sớm càng tốt,” người phát ngôn nói trong một tuyên bố.
“Các quan chức Úc tiếp tục nhấn mạnh với Israel rằng chúng tôi mong đợi mọi người bị giam giữ phải được đối xử nhân đạo phù hợp với các chuẩn mực quốc tế.”
Hôm thứ Ba, 10 quốc gia đã ra tuyên bố chung lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công liên tiếp của Israel vào đoàn flotilla và những gì họ gọi là “sự vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế”.
Tuyên bố được Bộ Ngoại giao Pakistan đăng trên mạng xã hội X và được đồng ký bởi ngoại trưởng của Thổ Nhĩ Kỳ, Bangladesh, Brazil, Indonesia, Tây Ban Nha, Colombia, Libya, Maldives và Jordan.
Tuyên bố mô tả flotilla là “một sáng kiến nhân đạo dân sự ôn hòa”, bày tỏ lo ngại nghiêm trọng về sự an toàn của những người tham gia dân sự và kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho họ.
Trong vụ chặn mới nhất, lực lượng Israel đã nổ súng vào ít nhất hai tàu thuộc đoàn Global Sumud Flotilla, theo video và lời kể của ban tổ chức. Israel khẳng định không sử dụng đạn thật và không có thương vong.
Bộ Ngoại giao Israel tuyên bố:
“Không có thời điểm nào sử dụng đạn thật.”
“Sau nhiều lần cảnh báo, các biện pháp không gây chết người đã được sử dụng đối với các tàu — chứ không nhằm vào người biểu tình — như một biện pháp cảnh báo. Không có người biểu tình nào bị thương trong các sự việc này.”
Global Sumud Flotilla sau đó cho biết toàn bộ 50 tàu trong đoàn đã bị chặn tại đông Địa Trung Hải, với 428 người từ hơn 40 quốc gia bị bắt giữ, bao gồm 78 công dân Thổ Nhĩ Kỳ.
Israel nói tất cả 430 nhà hoạt động đã được chuyển sang tàu Israel và đang trên đường tới Israel. Họ cũng cho biết các nhà hoạt động sẽ được gặp đại diện lãnh sự của nước mình.
Hiện chưa rõ vì sao số người mà Israel và flotilla công bố có sự khác biệt.
Bộ Ngoại giao Israel trước đó viết trên mạng xã hội X hôm thứ Hai rằng nước này “sẽ không cho phép bất kỳ hành động phá vỡ nào đối với lệnh phong tỏa hải quân hợp pháp ở Gaza”.
SBS News cho biết đã liên hệ Lực lượng Phòng vệ Israel để yêu cầu bình luận.
Bộ Tài chính Hoa Kỳ hôm thứ Ba thông báo áp đặt lệnh trừng phạt đối với bốn cá nhân liên quan đến flotilla mà họ gọi là “ủng hộ Hamas”.
Các nhà hoạt động ủng hộ Palestine cho rằng Israel và Mỹ đang đánh đồng việc lên tiếng bảo vệ quyền của người Palestine với việc ủng hộ lực lượng Hamas.
Người Palestine và các tổ chức cứu trợ quốc tế cho biết nguồn cung viện trợ đến Gaza vẫn chưa đủ, dù lệnh ngừng bắn đạt được vào tháng Mười có bao gồm cam kết tăng viện trợ.
Phần lớn trong hơn hai triệu người dân Gaza đã phải di dời, nhiều người hiện sống trong những ngôi nhà bị bom phá hủy hoặc các lều tạm dựng trên bãi đất trống, ven đường hay trên đống đổ nát của các tòa nhà bị phá hủy.
Israel, quốc gia kiểm soát mọi lối vào Dải Gaza, phủ nhận việc ngăn cản nguồn cung cho người dân tại đây.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
