Đối với nhiều người Việt khi mới đến Úc, Medicare thường được xem là “tấm vé” giúp tiếp cận hệ thống y tế miễn phí. Tuy nhiên, không ít người bất ngờ khi lần đầu đi khám bác sĩ gia đình đã phải trả thêm tiền, hoặc nhận hóa đơn hàng trăm đô la sau một lần gặp bác sĩ chuyên khoa. Vậy Medicare chi trả cho những gì, khi nào người bệnh phải trả tiền túi, và có những cách nào giúp tiết kiệm chi phí y tế?
Medicare hoạt động như thế nào?
Medicare là hệ thống bảo hiểm y tế công cộng của Úc, giúp người dân được tiếp cận các dịch vụ y tế thiết yếu với chi phí thấp hoặc miễn phí.
Tuy nhiên, Medicare không đồng nghĩa với việc mọi dịch vụ y tế đều hoàn toàn miễn phí.
Medicare quy định một mức chi trả cố định cho từng loại dịch vụ y tế. Ví dụ, với một lần khám bác sĩ gia đình, Medicare có thể hoàn trả một khoản nhất định. Nếu phòng khám chấp nhận mức chi trả đó và không thu thêm tiền từ bệnh nhân thì được gọi là bulk billing.
Ngược lại, nếu phòng khám cho rằng khoản chi trả từ Medicare không đủ bù đắp chi phí vận hành như tiền thuê mặt bằng, nhân viên hay thiết bị y tế, họ có thể thu thêm một khoản phí phụ thu (gap fee).
Đây là lý do vì sao hai bệnh nhân cùng có Medicare nhưng có thể trả số tiền khác nhau khi đi khám ở hai phòng khám khác nhau.
Làm sao biết phòng khám có bulk bill hay không?
Người bệnh hoàn toàn có thể hỏi trước khi đặt lịch khám.
- Hỏi trực tiếp nhân viên lễ tân về mức phí khám.
- Hỏi phòng khám có bulk bill hoàn toàn hay không.
- Kiểm tra bảng giá niêm yết tại phòng khám hoặc trên website.
- Tìm hiểu xem có ưu đãi dành cho người có thẻ hưu trí (Pension Card) hoặc thẻ trợ cấp (Concession Card) hay không.
Medicare không chi trả cho những gì?
Medicare chủ yếu chi trả cho các dịch vụ liên quan đến chăm sóc sức khỏe và điều trị bệnh. Ngược lại, những dịch vụ mang tính thẩm mỹ hoặc không cần thiết về mặt y khoa thường không được Medicare chi trả.
Ví dụ:
- Hút mỡ bụng vì mục đích thẩm mỹ.
- Các thủ thuật làm đẹp không liên quan đến điều trị bệnh.
Trong những trường hợp này, người bệnh phải tự thanh toán toàn bộ chi phí.
Vì sao gặp bác sĩ chuyên khoa lại tốn nhiều tiền?
Đây là một trong những thắc mắc phổ biến nhất của người Việt tại Úc.
Medicare vẫn hỗ trợ một phần chi phí khám chuyên khoa. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa được quyền thu thêm phí ngoài phần Medicare hoàn trả.
Thông thường:
- Medicare hoàn trả một phần chi phí.
- Bệnh nhân tự thanh toán phần chênh lệch còn lại.
Mức phí này có thể dao động rất lớn tùy bác sĩ và chuyên khoa. Do đó bệnh nhân nên hỏi kỹ trước khi đặt lịch:
- Chi phí khám lần đầu.
- Chi phí tái khám.
- Khoản Medicare sẽ hoàn trả.
- Các chương trình giảm phí nếu có thẻ hưu trí hoặc trợ cấp.
Trong một số trường hợp đặc biệt, có thể xin bác sĩ chuyên khoa bulkbill, nếu bệnh nhân thực sự gặp khó khăn tài chính, bác sĩ gia đình có thể gửi thư hoặc trao đổi với bác sĩ chuyên khoa để đề nghị xem xét bulk bill.
Tuy nhiên, đây không phải là quyền đương nhiên của bệnh nhân mà phụ thuộc vào quyết định của bác sĩ chuyên khoa.
Có nên thay bác sĩ chuyên khoa tư bằng bệnh viện công?
Nhiều người cho rằng chỉ cần xin chuyển sang bệnh viện công là có thể tránh hoàn toàn chi phí khám chuyên khoa.
Tuy nhiên các phòng khám chuyên khoa trong bệnh viện công thường:
- Có tiêu chí tiếp nhận riêng.
- Ưu tiên các trường hợp phù hợp với chuyên khoa của bệnh viện.
- Có số lượng bệnh nhân rất lớn nên không thể tiếp nhận tất cả các ca từ bác sĩ gia đình.
Vì vậy, không phải trường hợp nào cũng có thể chuyển sang khám miễn phí tại bệnh viện công.
Những hiểu lầm phổ biến về Medicare
Có Medicare thì không cần mua bảo hiểm tư nhân?
Sai.
Bảo hiểm tư nhân vẫn mang lại những lợi ích mà Medicare không có, chẳng hạn quyền lựa chọn bác sĩ phẫu thuật hoặc thời gian điều trị linh hoạt hơn trong một số trường hợp.
Đi cấp cứu luôn miễn phí?
Đúng.
Người có Medicare khi đến khoa cấp cứu của bệnh viện công sẽ được điều trị mà không phải trả phí.
Thuốc kê toa đều miễn phí?
Sai.
Thuốc chỉ được trợ giá nếu nằm trong chương trình PBS (Pharmaceutical Benefits Scheme).
Người bệnh vẫn phải trả một khoản đồng chi trả nhất định. Với các thuốc không nằm trong PBS, bệnh nhân phải trả toàn bộ giá thuốc.
Đi bệnh viện công không tốn chi phí?
Phần lớn là đúng.
Người có Medicare khi nhập viện tại bệnh viện công thường được điều trị miễn phí.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt như sử dụng thuốc mới chưa nằm trong danh mục PBS, bệnh nhân có thể phải trả thêm chi phí.
Không có bảo hiểm tư nhân thì vẫn được điều trị như nhau?
Đúng.
Hệ thống y tế công của Úc được xây dựng trên nguyên tắc công bằng.
Khi điều trị tại bệnh viện công, mọi bệnh nhân đều được chăm sóc dựa trên nhu cầu y tế chứ không phụ thuộc vào nghề nghiệp, thu nhập hay địa vị xã hội.
Mời quý vị nhấn vào audio để nghe toàn bộ bài phỏng vấn.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
