Cơ quan Tình báo An ninh Úc (ASIO) và Cảnh sát Liên bang Úc (AFP) đã đối mặt với các câu hỏi gay gắt tại phiên điều trần ước toán ngân sách Thượng viện, liên quan đến những hành động trước và sau vụ tấn công khủng bố tại Bondi, vụ được xem là nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước Úc.
ASIO bảo vệ quyết định nghiệp vụ của mình và khẳng định không thể “nhìn thấu mọi thứ”, AFP cảnh báo sẽ tăng cường các biện pháp cứng rắn nhằm đối phó với làn sóng thù hận và quá trình cực đoan hóa đang gia tăng.
ASIO: “Chúng tôi không thể ngăn chặn mọi kẻ khủng bố”
Đây là lần đầu tiên Tổng Giám đốc ASIO Mike Burgess ra điều trần kể từ sau vụ tấn công ngày 14/12/2025 tại bãi biển Bondi, khiến 15 người thiệt mạng và hơn 40 người bị thương. Hai nghi phạm – Naveed Akram (hiện đang hầu tòa) và cha của anh ta là Sajid Akram (đã chết tại hiện trường), bị cáo buộc nhắm mục tiêu vào một lễ hội Hanukkah của cộng đồng Do Thái.
Ông Burgess cho biết kể từ năm 2014, ASIO cùng các đối tác thực thi pháp luật đã phá vỡ 28 âm mưu khủng bố lớn. Tuy nhiên, ông thừa nhận cơ quan này không thể phát hiện và ngăn chặn tất cả các mối đe dọa.
Đây là điều khiến tôi và các nhân viên vô cùng day dứt. Nhưng thực tế nghiệt ngã là ASIO không phải là cơ quan nhìn thấu và biết hết mọi thứ. Chúng tôi không thể ngăn chặn mọi kẻ khủng bố, cũng như không thể bắt được mọi gián điệp.Tổng Giám đốc ASIO Mike Burgess
Theo ông, các nghi phạm trong vụ Bondi đã thể hiện “mức độ nhận thức an ninh rất cao” và chủ động tránh né giám sát.
“Nói một cách đơn giản, họ đã ‘biến mất’ để tránh bị phát hiện.”
ASIO cũng xác nhận đã tiến hành rà soát nội bộ ngay sau vụ tấn công, tập trung vào cuộc điều tra trước đây đối với Naveed Akram – người từng nằm trong diện theo dõi năm 2019.
“Chúng tôi vẫn giữ nguyên đánh giá năm 2019 rằng gia đình Akram khi đó không tuân theo, cũng không có ý định tham gia vào chủ nghĩa cực đoan bạo lực. Nhiều cáo buộc cho rằng ASIO xử lý sai vụ việc là không có cơ sở.”
Ông Burgess nhấn mạnh ASIO sẽ chờ kết luận từ Ủy ban Điều tra Hoàng gia và cam kết thừa nhận sai sót nếu có.
“Nếu ASIO bị kết luận là đã mắc sai lầm, chúng tôi sẽ thừa nhận và rút ra bài học.”
AFP: Siết chặt trấn áp thù hận và cực đoan hóa
Tư lệnh Cảnh sát Liên bang Úc Krissy Barrett cũng đối mặt với chất vấn tại Thượng viện, trong bối cảnh lo ngại gia tăng về quá trình cực đoan hóa – đặc biệt trong giới trẻ.
Bà cho biết phần lớn các vụ khủng bố gần đây xuất phát từ chủ nghĩa cực đoan tôn giáo hoặc ý thức hệ, đồng thời cảnh báo về vai trò của các “kẻ gây ảnh hưởng” trên không gian mạng.
“Có quá nhiều ảnh hưởng và những kẻ gây ảnh hưởng đang đầu độc tư tưởng của trẻ em và những người dễ bị tổn thương.”
Theo bà, kể từ năm 2020, các Đội Chống khủng bố Hỗn hợp (JCTT) gồm AFP và ASIO đã truy tố 26 thanh thiếu niên với các tội danh liên quan đến khủng bố.
Những người bị kết án theo luật khủng bố liên bang có thể phải chịu chế độ quản lý tội phạm khủng bố nguy cơ cao, đồng nghĩa với khả năng không được trả tự do sau khi mãn hạn tù hoặc bị giám sát chặt chẽ khi tái hòa nhập cộng đồng.
AFP cũng đã thành lập các “đội phá vỡ thù hận”, nhắm vào các cá nhân và tổ chức bị cho là làm xói mòn sự gắn kết xã hội.
Kể từ tháng 9, 21 người đã bị bắt giữ, phần lớn liên quan đến các lời đe dọa nhắm vào nghị sĩ, quan chức cấp cao và cộng đồng Do Thái.
“Giai đoạn thử nghiệm của đội điều tra an ninh quốc gia đã thành công và hiện đang được mở rộng trên toàn quốc.”
Ngoài các phần tử cực đoan tôn giáo, AFP cũng đang nhắm đến các nhóm thượng tôn da trắng và những nhân vật bị gọi là “giáo sĩ thù hận”.
Sau khi Quốc hội Liên bang thông qua các đạo luật mới nhằm vào hành vi bài Do Thái và phát ngôn thù hận, bà Barrett cho biết lực lượng sẽ áp dụng cách tiếp cận còn quyết liệt hơn.
“Lời khuyên của tôi dành cho các nhóm hoặc cá nhân như vậy là: cuộc sống của các bạn sẽ trở nên rất khó khăn.”
Bà cũng kêu gọi công chúng cung cấp thông tin nếu phát hiện dấu hiệu cực đoan hóa:
“Nếu bất kỳ ai có thông tin cho rằng một người đang nuôi dưỡng quan điểm cực đoan và có xu hướng sử dụng bạo lực, xin hãy liên hệ với cơ quan chức năng hoặc gọi đường dây nóng an ninh quốc gia theo số 1800 123 400.”
Phiên điều trần cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với các cơ quan an ninh Úc trong bối cảnh môi trường đe dọa ngày càng phức tạp, phân tán và khó nhận diện.
Trong khi ASIO bảo vệ giới hạn của năng lực tình báo, AFP phát tín hiệu rõ ràng rằng các biện pháp cưỡng chế sẽ được đẩy mạnh – đặc biệt với những biểu hiện thù hận và cực đoan đang âm ỉ trong xã hội.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
