Chuỗi siêu thị Vương quốc Anh Tesco đã ngừng sản xuất tại một nhà máy Trung Quốc bị nghi ngờ sử dụng lao động cưỡng bức để sản xuất bưu thiếp Giáng sinh từ thiện.
Cô bé sáu tuổi người Anh Florence Widdicombe đang ở nhà viết thiệp Giáng sinh cho bạn bè, thì cô bé phát hiện ra một trong những tấm bưu thiếp trong hộp có một thông điệpđược viết tay nguệch ngoạc bên trong.
"Điều này thật sự lạ lùng. Tôi bắt đầu cười thầm và nghĩ rằng có lẽ đó là một trò chơi khăm của ai đó.”
Cô bé đã đưa tấm thiệp cho ba mẹ, và họ nhanh chóng nhận ra rằng tin nhắn này không phải là trò đùa.
Trong tấm thiệp có những dòng nhắn: "Chúng tôi là tù nhân nước ngoài tại nhà tù Thanh Phố, Thượng Hải ở Trung Quốc buộc phải làm việc trái với ý muốn của mình. Xin hãy giúp chúng tôi và thông báo cho tổ chức nhân quyền".
Cha của Florence, ông Ben, cho biết bức thư cũng khẩn khoản người đọc tin liên hệ với một người đàn ông tên Peter Humphrey.
Ông Ben nói rằng vợ ông đã mua hộp bưu thiếp này với giá 1,5 bảng Anh tại một cửa hàng Tesco ở London khoảng một tuần trước.
"Tôi cảm thấy rất sốc, nhưng tôi cũng cảm thấy có trách nhiệm phải chuyển tin này cho Peter Humphrey khi những người viết tin nhắn yêu cầu tôi làm như thế.”
Peter Humphrey là một nhà điều tra về các vụ gian lận, ông cũng là một cựu nhà báo đã từng bị giam cầm trong nhà tù Thanh Phố chín tháng, sau khi bị buộc tội 'lấy thông tin cá nhân bất hợp pháp' của các công dân Trung Quốc.
Ông này được trả tự do dưới áp lực ngoại giao trong khi có những báo cáo về tình trạng sức khỏe kém, và sau đó ông và vợ đã rời khỏi đất nước này.
Sau khi biết tin nhắn trong tấm thiệp Giáng sinh, ông Humphrey đã liên lạc với các cựu tù nhân khác, họ xác nhận rằng các tù nhân đã đóng gói thiệp cho Tesco.
“Tôi đã trải qua hai năm bị giam cầm tại Thượng Hải trong khoảng thời gian 2013-2015, và chín tháng cuối cùng của tôi bị giam cầm trong chính nhà tù này, trong chính khu vực nơi thông điệp này xuất phát. Vì vậy, điều này đã được viết bởi một số bạn cùng phòng của tôi từ thời kỳ đó hiện vẫn còn chịu án tù ở đó.”
Ông Humphrey cho hay ông tin rằng đó là một tin nhắn tập thể. Ông nghĩ rằng ông biết ai đã viết thông điệp trong tấm bưu thiếp, nhưng từ chối xác định danh tính vì e ngại bị trả thù.
"Thông điệp mà họ muốn tôi gửi đi là một thông điệp gửi đến thế giới, nói với thế giới rằng các tù nhân ở Trung Quốc đang bị ngược đãi và bị buộc phải lao động trong tù vì xét cho cùng thì các công ty không biết rõ ràng nguồn gốc sản phẩm của họ trong chuỗi cung ứng. "
Trong một tuyên bố, Tesco cho biết họ đã "ngừng ngay việc sản xuất ở nhà máy nơi các bưu thiếp này được làm" và rút các bưu thiếp khỏi hệ thống bán hàng trong lúc chờ đợi cuộc điều tra.
Tuyên bố cho biết nếu họ tìm thấy các bằng chứng về lao động cưỡng bức, họ sẽ ngừng hoàn toàn việc hợp tác với nhà cung cấp.
Bà Isabel Hilton, Viện Nhân quyền và Thương mại, cho biết những ghi chú tương tự từ các tù nhân nước ngoài cũng đã được tìm thấy trong các sản phẩm khác được bán tại các nhà bán lẻ khác nhau trên khắp Vương quốc Anh trong những năm gần đây.
"Trên thực tế, việc bắt buộc các tù nhân làm việc không phải là điều bất hợp pháp ở Trung Quốc. Và nếu họ không làm việc, thì án tù của họ có thể kéo dài hơn. Tuy nhiên, chuyện này lại liên quan đến chuỗi cung ứng xuất khẩu gây nên những điều đáng xấu hổ cho Trung Quốc. Nhưng nó đã xảy ra liên tục.”
Theo Tesco, doanh thu từ thiệp Giáng sinh tại các siêu thị trong chuỗi Tesco gây được chừng 300.000 bảng/năm cho Quỹ Tim mạch Anh (British Heart Foundation), Quỹ Nghiên cứu Ung thư Anh (Cancer Research UK) và Hội Tiểu đường Anh (Diabetes UK).
Đây không phải là lần đầu tiên có tin các tù nhân ở Trung Quốc gửi thông điệp qua các sản phẩm họ bị ép phải làm cho thị trường phương Tây.
Năm 2012, bà Julie Keith từ thành phố Portland, tiểu bang Oregon, phát hiện một câu chuyện tù nhân bị tra tấn và ngược đãi. Tù nhân này nói ông bị ép làm những món đồ trang trí Halloween mà bà Keith mua khi đó.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook
Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
