Sáu mươi năm trước, công nhân tại trang trại chăn nuôi Wave Hill ở Lãnh thổ Bắc Úc, đã đứng lên chống lại sự phân biệt đối xử và điều kiện làm việc tồi tệ, bằng cách đình công để phản đối. Đây là một khoảnh khắc mang tính bước ngoặt, đối với quyền sở hữu đất đai của người bản địa Úc, cuộc đình công tại Wave Hill đã mở đường cho ‘Đạo luật về Quyền sở hữu đất đai của người Thổ Dân’ năm 1976 và tầm quan trọng của nó, vẫn được tôn vinh cho đến ngày nay.
60 năm trước, 200 người Gurindji, Mudburra và Warlpiri, đã đình công tại một trang trại chăn nuôi gia súc hẻo lánh, ở Lãnh thổ Bắc Úc, để phản đối sự phân biệt đối xử và điều kiện làm việc tồi tệ.
Cuộc đình công, nay được biết đến với tên gọi cuộc đình công Wave Hill, đã trở thành một bước ngoặt quan trọng, đối với quyền sở hữu đất đai của người bản địa ở Úc.
Vào thời điểm đó, công nhân thổ dân ở Lãnh thổ Bắc Úc được trả lương thấp hơn nhiều, so với những người đồng nghiệp gốc châu Âu, đôi khi chỉ bằng một nửa, đôi khi không được trả lương gì cả.
Trang trại Wave Hill thuộc quyền sở hữu của sở hữu chủ người Anh, Lord Samuel Vestey.
"Các bạn phải nhớ rằng, chúng tôi là người thuê đất và chính phủ sở hữu đất, đó là đất của Khối thịnh vượng chung", Lord Samuel Vestey.
Trong khi đó Vincent Lingiari, người lãnh đạo cuộc đình công của công nhân, là một người chăn nuôi gia súc tại trang trại.
"Họ nói như thế này, anh đang cướp đất của người khác. Và tôi nói, vậy trước khi Lord Vestey và tôi ra đời, thì nó là gì? Tất cả đều là đất của người da đen”, Vincent Lingiari.
Bắt đầu cuộc đình công vào năm 1966, công nhân đã dựng một trại mới cách đó 20 kí lô mét, tại Daguragu vào năm 1967.
Với đơn xin thuê đất bị Toàn quyền bác bỏ, hy vọng về hành động đòi quyền đất đai, lại được nhen nhóm vào năm 1972, khi cựu Thủ tướng Lao động Gough Whitlam lên nắm quyền.
Năm sau, hợp đồng thuê đất Wave Hill được chia làm hai, người Gurindji được một phần.
Khi cuộc đình công cuối cùng kết thúc vào năm 1975, Gough Whitlam nổi tiếng với hành động đổ một nắm cát, qua tay Vincent Lingiari.
"Tôi long trọng trao cho quý vị những giấy tờ này, như bằng chứng theo luật pháp Úc rằng, những vùng đất này thuộc về người Gurindji”, Gough Whitlam.
Trong khi đó Mervyn Bishop, nhiếp ảnh gia báo chí bản địa tiên phong của Úc, đã chụp một trong những bức ảnh nổi tiếng nhất trong lịch sử Úc.
Ông đã chia sẻ với NITV, về quá trình chụp bức ảnh đó.
"Và cả hai chúng tôi đều kiểu như, trông không được tốt lắm. Vậy thì khi họ nói xong, chúng ta đưa họ ra ngoài trời nắng chói chang và chụp lại nhé? Các viên chức dừng lại và tôi nói, "Thưa ông Whitlam, chúng ta có thể chụp lại ngoài trời nắng chói chang được không? Trông sẽ đẹp hơn đấy." 'Ồ, ồ, ồ! Được rồi.' Tôi nói, đợi một chút. Ông có phiền đứng đó chờ không? Tôi sẽ đi gọi chú Vincent Lingiari. Đợi một chút. Đợi một chút. Lấy nét. Lấy nét nhé. Nghe thấy tiếng đèn flash, tôi bật đèn flash trên máy ảnh, để làm sáng các vùng tối và chụp khoảng bốn bức ảnh”, Mervyn Bishop.
Cuộc biểu tình ở Wave Hill, đã góp phần dẫn đến Đạo luật Quyền Đất đai của Người bản địa năm 1976, mang tính bước ngoặt ở Lãnh thổ Bắc Úc, đạo luật về quyền đất đai đầu tiên của Úc.
Ông Bishop nói rằng, ông rất vinh dự khi được ghi lại khoảnh khắc lịch sử này.
"Cái đẹp nằm trong mắt người nhìn. Có những bức ảnh nổi tiếng khác trên thế giới được chụp trước tôi, nhưng mọi người vẫn nhìn vào chúng và chúng cung cấp một chút bối cảnh lịch sử của hình ảnh cụ thể đó, cho dù đó là ảnh chiến tranh, hay những điều đã xảy ra trong những năm qua. Chắc chắn, nó đã trở thành một biểu tượng hình ảnh. Tôi cảm thấy vinh dự và khiêm nhường nhất, vì những gì tôi đã làm lại được họ đón nhận như vậy”, Mervyn Bishop.
Nhân kỷ niệm 60 năm cuộc biểu tình, hàng trăm người đã đến Kalkarindji để tưởng niệm cột mốc này, với ba ngày lễ hội âm nhạc, thể thao và văn hóa.
Chia sẻ với NITV, những người tham dự cuộc tuần hành cho biết, đây là thời điểm quan trọng để kết nối lại và tưởng nhớ những người, đã từng tham gia cuộc tuần hành trước đó.
"Điều đó có nghĩa là trở về và gặp gỡ gia đình, vốn là điều luôn luôn rất quan trọng, chỉ cần nghĩ về tất cả những người đã tham gia cuộc tuần hành đó và những gì họ đã làm cho chúng ta. Vì vậy, đối với tôi, nó giống như trở về nhà vì tôi đang sống ở nơi khác, nhưng tôi rất thích gặp gỡ gia đình ở đây, nên điều đó thực sự rất tuyệt”, người tham dự cuộc tuần hành.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
