Dịch vụ hữu ích: Cẩn thận với người lạ gõ cửa tự xưng nhân viên chính phủ, từ thiện hoặc thợ sửa chữa

Người đến tận nhà không phải lúc nào cũng là kẻ lừa đảo. Tuy nhiên, nếu một người lạ yêu cầu bạn quyết định ngay, trả tiền trước hoặc cung cấp giấy tờ cá nhân, đừng để họ gây áp lực.

Những hình thức lừa đảo trực tiếp thường gặp

Theo Scamwatch, kẻ lừa đảo có thể:

• Yêu cầu trả trước tiền hàng hóa hoặc dịch vụ.
• Mời tham gia khảo sát để lấy thông tin cá nhân.
• Xin tiền quyên góp cho một “tổ chức từ thiện”.
• Chào bán hàng hóa với giá thấp bất thường.
• Mời đầu tư với lời hứa sinh lời nhanh và ít rủi ro.

Một số người có thể tự xưng là nhân viên chính phủ, hội đồng địa phương, cảnh sát, công ty điện, viễn thông hoặc tổ chức từ thiện. Họ có thể mặc đồng phục, mang thẻ tên hoặc sử dụng logo của một tổ chức có thật để tạo lòng tin.

Tuy nhiên, giấy tờ và đồng phục đều có thể bị làm giả. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào vẻ bề ngoài để xác định danh tính.

Những dấu hiệu cần cảnh giác

Hãy dừng lại và suy nghĩ nếu người trước cửa:

• Yêu cầu bạn quyết định hoặc thanh toán ngay.
• Chỉ nhận tiền mặt, thẻ quà tặng hoặc phương thức thanh toán khó thu hồi.
• Từ chối cấp biên lai.
• Đưa ra mức giá thấp bất thường hoặc hứa hẹn kiếm tiền nhanh, ít rủi ro.
• Muốn vào nhà dù bạn chưa đồng ý.
• Hỏi ngày sinh, số Medicare, bằng lái xe, thông tin ngân hàng hoặc mật khẩu.
• Không cho bạn thời gian xác minh.
• Trở nên khó chịu hoặc đe dọa khi bạn từ chối.

Một cơ quan hoặc doanh nghiệp hợp pháp sẽ không phản đối việc bạn kiểm tra danh tính. Nếu người đó nói bạn sẽ bị phạt, mất quyền lợi hoặc bỏ lỡ cơ hội nếu không hành động ngay, đây là dấu hiệu đáng ngờ.

Bạn không bắt buộc phải mở cửa

Nếu không biết người đang gõ cửa là ai, bạn không cần mở cửa. Có thể nói chuyện qua cửa hoặc chuông cửa có camera và yêu cầu họ cho biết họ tên, cơ quan đại diện, mục đích chuyến thăm và mã số nhân viên.

Nếu người đó tự xưng là nhân viên chính phủ, cảnh sát hoặc tổ chức từ thiện, hãy yêu cầu xem giấy tờ tùy thân. Tuy nhiên, đừng gọi vào số điện thoại do họ cung cấp. Hãy tự tìm số chính thức trên trang mạng của cơ quan hoặc doanh nghiệp để kiểm tra.

Trong lúc xác minh, yêu cầu người đó chờ bên ngoài. Không để người lạ vào nhà chỉ vì họ nói cần kiểm tra đồng hồ điện, hệ thống nước hoặc thiết bị viễn thông.

Không cung cấp tiền hoặc thông tin tại chỗ

Scamwatch khuyến cáo không trả trước cho người bán hàng tận cửa, đặc biệt khi họ chỉ nhận tiền mặt. Bạn cũng không nên cung cấp:

• Thông tin tài khoản hoặc thẻ ngân hàng.
• Mật khẩu và mã xác nhận một lần.
• Số Medicare, Centrelink hoặc hồ sơ thuế.
• Hộ chiếu, bằng lái xe hoặc hình chụp giấy tờ tùy thân.
• Hóa đơn điện, nước hoặc viễn thông có thông tin khách hàng.

Không điền khảo sát để nhận quà hoặc ưu đãi nếu chưa biết rõ ai thu thập dữ liệu và sử dụng vào mục đích gì. Nếu được thông báo trúng thưởng nhưng phải nộp phí trước, hãy từ chối.

Nếu người gõ cửa xin tiền từ thiện, hãy lấy tên tổ chức và tự kiểm tra trên trang mạng của Ủy ban Từ thiện và Tổ chức Phi lợi nhuận Úc, gọi tắt là ACNC.

Biết quyền của mình khi người bán hàng đến tận nhà

Không phải mọi người bán hàng tận cửa đều là kẻ lừa đảo. Tuy nhiên, người tiêu dùng vẫn được pháp luật bảo vệ khi người bán tự tìm đến mà không được mời.

Theo ACCC, người bán hàng tận cửa thông thường chỉ được phép đến:

• Từ 9 giờ sáng đến 6 giờ chiều, từ thứ Hai đến thứ Sáu.
• Từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều vào thứ Bảy.

Họ không được đến bán hàng vào Chủ nhật hoặc ngày lễ. Quy định này áp dụng cho việc bán hàng hóa và dịch vụ, nhưng không áp dụng theo cùng cách đối với một số nhóm như người gây quỹ từ thiện hoặc tổ chức tôn giáo.

Người bán phải cho biết tên, doanh nghiệp đại diện và lý do đến gặp bạn. Bạn có thể yêu cầu họ rời đi bất cứ lúc nào và họ phải thực hiện ngay. Sau đó, doanh nghiệp không được liên hệ lại với bạn trong 30 ngày.

Nếu ký một hợp đồng bán hàng không được yêu cầu trước, bạn thường có 10 ngày làm việc để đổi ý và hủy hợp đồng. Tuy nhiên, quyền này có một số điều kiện và ngoại lệ, trong đó có những giao dịch dưới 100 đô la. Bạn có thể kiểm tra chi tiết trên trang mạng của ACCC.

Nếu cảm thấy không an toàn, hãy yêu cầu họ rời đi

Bạn có quyền nói “không” bất cứ lúc nào và không cần tiếp tục trò chuyện chỉ vì sợ bất lịch sự.

Có thể nói: “Tôi không đồng ý. Xin vui lòng rời khỏi nhà tôi.” Nếu người đó không chịu rời đi, đe dọa hoặc tìm cách xông vào nhà, hãy gọi cảnh sát. Nếu có nguy hiểm trước mắt, gọi số 000.

Nếu còn phân vân, hãy gọi cho người thân hoặc một người bạn đáng tin cậy trước khi quyết định.

Làm gì nếu đã đưa tiền hoặc thông tin?

Nếu nghi ngờ mình đã bị lừa, hãy hành động ngay:

1. Liên hệ ngân hàng hoặc đơn vị phát hành thẻ và yêu cầu chặn giao dịch nếu còn có thể.
2. Đổi mật khẩu email, ngân hàng, tài khoản chính phủ và mua sắm trực tuyến.
3. Liên hệ IDCARE qua số 1800 595 160 để được hỗ trợ hạn chế nguy cơ bị đánh cắp danh tính.
4. Trình báo vụ việc với Scamwatch.
5. Nếu có hành vi trộm cắp, đe dọa hoặc giả danh cảnh sát, hãy trình báo với cảnh sát.

Khi một người lạ xuất hiện trước cửa, bạn không cần xác định ngay họ có phải kẻ lừa đảo hay không. Chỉ cần không mở cửa, không trả tiền, không cung cấp thông tin và tự liên hệ với tổ chức mà họ tuyên bố đại diện. Người làm việc hợp pháp sẽ cho bạn thời gian kiểm tra; kẻ lừa đảo thường không muốn bạn làm điều đó.

Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese

Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube

Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play