Giữa bối cảnh áp lực chi phí sinh hoạt ngày càng đè nặng lên các hộ gia đình, Bộ trưởng Tài chính Jim Chalmers vừa phát đi những tín hiệu quan trọng về lộ trình ngân sách liên bang năm 2026. Trọng tâm của chương trình nghị sự lần này không chỉ dừng lại ở việc giảm bớt gánh nặng tài chính tức thời, mà còn hướng tới mục tiêu xa hơn: thiết lập sự công bằng giữa các thế hệ và tái cấu trúc hệ thống thuế để đối phó với lạm phát.
Từ ngày 1 tháng 7 tới, hàng triệu người dân Úc sẽ bắt đầu cảm nhận được những thay đổi trực tiếp trong túi tiền của mình khi các cải cách về thuế thu nhập và quỹ hưu trí chính thức có hiệu lực.
Bước ngoặt giảm thuế thu nhập từ tháng 7
Thay đổi đáng chú ý nhất trong gói chính sách lần này là việc điều chỉnh khung thuế suất biên, một nỗ lực nhằm đẩy lùi hiện tượng "lạm phát thuế" (bracket creep) vốn khiến thu nhập thực tế của người lao động bị xói mòn.
Cụ thể, từ ngày 1 tháng 7, thuế suất đối với khung thu nhập thấp nhất sẽ giảm từ 16% xuống còn 15%. Theo tính toán, những người có thu nhập từ 18.201 USD đến 45.000 USD sẽ bắt đầu thấy số tiền thuế phải nộp trên mỗi đô la kiếm được giảm bớt. Đối với những người nộp thuế có thu nhập từ 45.000 USD trở lên, mức hưởng lợi dự kiến đạt khoảng 268 USD mỗi năm.
Chính phủ Lao động cũng đã vạch sẵn lộ trình dài hơi hơn khi kế hoạch giảm thuế suất xuống còn 14% đã được luật hóa cho năm tài chính tiếp theo. Số liệu từ Văn phòng Thủ tướng và Cục Thuế Úc (ATO) cho thấy, khoảng 14 triệu người nộp thuế sẽ được hưởng lợi, giúp tăng thu nhập khả dụng trong bối cảnh giá cả leo thang.
Siết chặt và hiện đại hóa quỹ hưu trí
Song song với việc giảm thuế, hệ thống quỹ hưu trí cũng đối mặt với những thay đổi mang tính bước ngoặt. Một trong những cải cách quan trọng nhất là yêu cầu các chủ lao động phải đóng góp hưu trí cùng lúc với việc chi trả tiền lương, thay vì chỉ đóng tối thiểu bốn lần một năm như hiện nay. Biện pháp này được kỳ vọng sẽ ngăn chặn tình trạng trốn đóng bảo hiểm và bảo vệ quyền lợi sát sườn của người lao động.
Tuy nhiên, đối với những người có số dư tài khoản hưu trí lớn, gánh nặng thuế sẽ tăng lên đáng kể:
Số dư từ 3 triệu đến 10 triệu USD: Phải trả thêm 15% thuế, nâng mức thuế suất hiệu quả lên 30%.
Số dư trên 10 triệu USD: Phải chịu thêm 25% thuế, đưa tổng mức thuế thực tế lên tới 40%.
Một điểm sáng nhân văn trong chính sách mới là việc hỗ trợ những người đang nghỉ phép chăm con hưởng lương. Từ tháng 7, ATO sẽ tự động bổ sung khoản đóng góp vào quỹ hưu trí cho nhóm đối tượng này, giúp đảm bảo an sinh xã hội lâu dài cho phụ nữ và các gia đình trẻ.
Bài toán lạm phát và áp lực từ kinh tế toàn cầu
Mặc dù đưa ra nhiều biện pháp hỗ trợ, Bộ trưởng Jim Chalmers vẫn giữ thái độ thận trọng. Ông cảnh báo rằng ngân sách đang là "con tin" của những biến động địa chính trị, đặc biệt là cuộc xung đột tại Trung Đông. "Sự kiềm chế" là từ khóa được Bộ trưởng nhấn mạnh để đảm bảo các gói cứu trợ không vô tình kích ních lạm phát.
Thực tế cho thấy, lạm phát tại Úc đã tăng từ 3,7% lên 4,6% hàng năm tính đến tháng 3. Để kiềm chế chi tiêu, Ngân hàng Dự trữ Úc (RBA) đã phải tăng lãi suất tiền mặt lên mức 4,35%. Các chuyên gia kinh tế, điển hình là ông Paul Bloxham từ HSBC Australia, nhận định rằng nếu chỉ dựa vào giảm thuế là chưa đủ, chính phủ cần những cải cách toàn diện hơn để giải quyết gốc rễ vấn đề.
Tái cấu trúc NDIS và triển vọng cải cách nhà ở
Để có nguồn lực tài chính thực hiện các thay đổi, chính phủ đã lên kế hoạch thắt lưng buộc bụng tại một số lĩnh vực, trong đó có Chương trình Bảo hiểm Người khuyết tật Quốc gia (NDIS). Mục tiêu là đưa chương trình trở lại "mục đích ban đầu" và đảm bảo tính bền vững, dự kiến tiết kiệm hơn 35 tỷ USD bằng cách loại bỏ khoảng 160.000 người khỏi hệ thống vào năm 2030.
Vấn đề nhà ở cũng nằm trong tầm ngắm của đợt cải cách này. Các chính sách như giảm thuế thu nhập từ vốn (CGT) và khấu trừ thuế đối với khoản vay mua nhà (negative gearing) đang bị xem xét lại. Nhiều ý kiến cho rằng các ưu đãi này đã đẩy giá nhà lên cao quá mức so với thu nhập.
Dù các chi tiết cụ thể sẽ chỉ được tiết lộ vào tối thứ Ba tuần tới, nhưng những đồn đoán về việc cắt giảm ưu đãi thuế cho các nhà đầu tư bất động sản đã vấp phải sự phản đối gay gắt từ phe đối lập. Ông Tim Wilson, phát ngôn viên tài chính phe đối lập, cho rằng đây là một "cuộc tấn công vào các gia đình bình thường" và có thể khiến người dân phụ thuộc hơn vào chính phủ.
Chỉnh đốn các quỹ tín thác để đảm bảo công bằng
Cuối cùng, chính phủ đang xem xét áp đặt mức thuế tối thiểu 30% đối với các khoản phân phối từ quỹ tín thác tùy quyền. Đây là biện pháp nhằm ngăn chặn việc các cá nhân thu nhập cao lợi dụng việc chia nhỏ thu nhập cho người thụ hưởng để tránh thuế.
Bộ trưởng Chalmers khẳng định: "Cách tốt nhất để xây dựng lòng tin là đưa ra những quyết định đúng đắn vì những lý do đúng đắn". Với lộ trình đã định, tháng 7 tới sẽ là thời điểm quan trọng để kiểm chứng hiệu quả của những nỗ lực mà chính phủ đang thực hiện nhằm cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội.
Xin lưu ý: Những thông tin trên chỉ mang tính tổng quát, tham khảo, không thể thay thế tư vấn chuyên môn, không có mục đích quảng cáo cho bất cứ tổ chức, các nhân nào. Mọi chi tiết về trường hợp của quý vị, xin liên hệ với cơ quan hữu trách hoặc chuyên gia trong lĩnh vực liên quan.
READ MORE
Dịch vụ hữu ích
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
