Người sắp bước sang tuổi 67 không cần đợi đến đúng ngày sinh nhật mới bắt đầu làm hồ sơ Age Pension. Theo quy định hiện hành, hồ sơ có thể được nộp trước đến 13 tuần. Tuy nhiên, đủ tuổi chưa có nghĩa là tự động được nhận tiền già, bởi Centrelink còn xem xét điều kiện cư trú, thu nhập và tài sản của người nộp đơn.
Age Pension, hay trợ cấp hỗ trợ người già mà nhiều người Việt thường gọi ngắn gọn là tiền già, hiện có độ tuổi đủ điều kiện là 67 tuổi.
Đây mới chỉ là điều kiện đầu tiên. Để xác định một người có được nhận Age Pension hay không và mức tiền được nhận, Services Australia còn áp dụng các quy định về cư trú, income test và assets test.
Không cần đợi đến đúng 67 tuổi mới nộp hồ sơ
Một trong những điều quan trọng đối với người sắp đến tuổi Age Pension là hồ sơ có thể được nộp trước đến 13 tuần, tức khoảng ba tháng trước khi đủ 67 tuổi.
Nộp hồ sơ sớm không có nghĩa là Age Pension sẽ được trả trước khi đủ tuổi. Việc này chủ yếu giúp người nộp đơn có thêm thời gian chuẩn bị thông tin và giấy tờ cần thiết, cũng như xử lý những vấn đề phát sinh trong quá trình xét hồ sơ.
Nếu đang nhận một khoản Centrelink đủ điều kiện để chuyển sang Age Pension, người nhận có thể được Centrelink gửi thông báo khoảng 13 tuần trước khi đến Age Pension age, hướng dẫn cách đăng ký chuyển sang khoản trợ cấp này.
Tuy nhiên, nhận được thông báo không đồng nghĩa với việc Centrelink đã xác nhận người đó chắc chắn đủ điều kiện. Hồ sơ vẫn phải được hoàn tất và các điều kiện liên quan vẫn được xem xét.
Điều kiện cư trú thường là ít nhất 10 năm
Theo quy định chung, để nhận Age Pension, người nộp đơn thường phải là cư dân Úc và đã sống tại Úc tổng cộng ít nhất 10 năm, trong đó có ít nhất 5 năm liên tục.
Khi nộp hồ sơ, thông thường người đó cũng phải đang sống và có mặt tại Úc.
Tuy nhiên, quy định cư trú 10 năm không áp dụng giống nhau cho tất cả mọi trường hợp. Một số ngoại lệ có thể áp dụng, chẳng hạn đối với người tị nạn hoặc cựu tị nạn.
Ngoài ra, những người từng sống hoặc làm việc tại một quốc gia có Social Security Agreement, tức thỏa thuận an sinh xã hội với Úc, có thể được xem xét theo các quy định riêng của thỏa thuận đó.
Vì vậy, người từng sống lâu năm ở nước ngoài, di chuyển qua nhiều quốc gia hoặc có lịch sử cư trú phức tạp nên kiểm tra trực tiếp với Centrelink thay vì tự kết luận mình có đủ điều kiện hay không.
Centrelink sẽ xét cả thu nhập và tài sản
Ngoài tuổi và cư trú, Centrelink còn áp dụng income test và assets test để xác định một người có được nhận Age Pension hay không và mức tiền được nhận.
Nếu có vợ hoặc chồng, Centrelink thường xem xét thu nhập và tài sản của cả hai người, chứ không chỉ riêng người đứng tên nộp hồ sơ.
Các tài sản có thể được tính bao gồm tiền tiết kiệm, các khoản đầu tư, cổ phiếu, bất động sản đầu tư và một số tài sản khác tại Úc hoặc ở nước ngoài.
Riêng căn nhà chính mà người nộp đơn đang sinh sống thông thường không được tính vào assets test.
Do hoàn cảnh tài chính của mỗi cá nhân hoặc mỗi cặp vợ chồng khác nhau, kết quả xét Age Pension cũng có thể khác nhau.
Đến 67 tuổi không có nghĩa là phải nghỉ làm
Một hiểu lầm khá phổ biến là người đến tuổi Age Pension phải nghỉ việc mới được nhận tiền già.
Trên thực tế, một người vẫn có thể tiếp tục đi làm sau 67 tuổi và nhận Age Pension nếu đáp ứng các điều kiện liên quan.
Người vẫn có thu nhập từ công việc cũng có thể được áp dụng Work Bonus. Đây không phải là một khoản tiền Centrelink trả thêm, mà là cơ chế giúp một phần thu nhập từ công việc không bị tính vào income test.
Điều này có thể giúp khoản Age Pension ít bị giảm hơn đối với những người vẫn muốn tiếp tục làm việc toàn thời gian hoặc vài ngày mỗi tuần sau tuổi 67.
Ba tháng trước tuổi 67 nên chuẩn bị gì?
Người còn khoảng ba tháng nữa sẽ đến tuổi Age Pension có thể bắt đầu chuẩn bị một số việc quan trọng.
Trước hết, nên kiểm tra lại lịch sử cư trú, đặc biệt nếu từng sống hoặc làm việc ở nước ngoài.
Tiếp theo là tập hợp thông tin về thu nhập và tài sản của bản thân, cũng như của vợ hoặc chồng nếu có.
Người nộp đơn cũng nên kiểm tra Centrelink account đã được liên kết đầy đủ với myGov hay chưa và bắt đầu chuẩn bị những giấy tờ có thể cần thiết, thay vì chờ đến khi Centrelink yêu cầu mới đi tìm.
Hiện nay, cách thuận tiện nhất để nộp hồ sơ là claim online thông qua Centrelink account liên kết với myGov. Người không thể thực hiện online có thể liên hệ Centrelink để tìm hiểu những hình thức hỗ trợ khác.
Không nhận được Age Pension vẫn có thể có hỗ trợ khác
Nếu hồ sơ Age Pension được chấp thuận, người nhận sẽ tự động được cấp Pensioner Concession Card mà không cần làm thêm một hồ sơ riêng.
Thẻ này có thể giúp giảm một số chi phí y tế, thuốc men và tiếp cận một số concession khác. Tùy nơi sinh sống, người có thẻ cũng có thể được hưởng thêm các hỗ trợ của tiểu bang hoặc địa phương.
Trong trường hợp đã đủ 67 tuổi nhưng không đáp ứng điều kiện để nhận Age Pension, điều đó không có nghĩa là không còn hỗ trợ nào khác.
Một số người có thể đủ điều kiện xin Commonwealth Seniors Health Card, tùy vào hoàn cảnh và các điều kiện áp dụng.
(*Thông tin trên mang tính tổng quát. Người có hoàn cảnh cư trú hoặc tài chính phức tạp nên kiểm tra trường hợp cụ thể với Services Australia hoặc Centrelink. Dịch vụ Centrelink đa ngôn ngữ có thể được liên hệ qua số 131 202.)
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instagram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
