Một cuộc cách mạng y tế công cộng mang tính lịch sử đang mở ra tại Úc, hứa hẹn thay đổi hoàn toàn cục diện chăm sóc sức khỏe răng miệng cho hàng triệu người dân. Lần đầu tiên sau nửa thế kỷ, mục tiêu đưa dịch vụ nha khoa vào hệ thống Medicare đã có bước tiến chính trị đột phá, biến khát vọng kéo dài 50 năm trở thành một lộ trình pháp lý đầy tiềm năng. Trong lúc này, cùng SBS Tiếng Việt tìm hiểu điều kiện và các bước căn bản để được chăm sóc nha khoa công, giá ưu đãi tại Victoria.
Bước chuyển mình lớn nhất trong nửa thế kỷ qua của hệ thống y tế công cộng Úc đang dần định hình. Các thông tin mới nhất cho thấy quốc gia này đang tiến gần hơn tới mục tiêu đưa dịch vụ chăm sóc nha khoa vào chương trình bảo hiểm y tế công cộng (Medicare). Dù hiện tại đây mới dừng lại ở ý tưởng cho một dự luật và hướng đến quy trình pháp lý để chính thức thành luật, đề xuất này vẫn được giới chuyên môn và dư luận đánh giá là “bước tiến lớn nhất trong 50 năm qua của hệ thống Medicare”.
Đột phá chính trị từ đại hội quốc gia
Tại hội nghị quốc gia diễn ra vào ngày 23/7/2026, Đảng Lao động (Labor) đã chính thức thông qua một sửa đổi quan trọng trong cương lĩnh hoạt động, cam kết xây dựng lộ trình tiến tới phổ cập dịch vụ nha khoa thông qua Medicare.
Đây là một thay đổi trong văn bản định hướng giá trị của Đảng Lao động. Nó không đồng nghĩa với việc chính phủ bắt buộc phải hành động ngay lập tức mà cần phải soạn thảo dự luật và thông qua tại Quốc hội mới có hiệu lực pháp lý.
Nếu được triển khai chính thức, chương trình sẽ ưu tiên những nhóm đối tượng có nhu cầu chăm sóc sức khỏe răng miệng cấp thiết nhất, bao gồm trẻ em và người cao tuổi.
Hành trình nửa thế kỷ và bài toán tài chính
Việc đưa nha khoa vào hệ thống Medicare là vấn đề đã được thảo luận tại Úc trong hơn nửa thế kỷ qua, và nó cần được nghiêm túc hiện thực hóa khi có đủ điều kiện.
Nỗ lực đầu tiên diễn ra từ năm 1974 dưới thời chính phủ Whitlam trong chương trình Medibank (tiền thân của Medicare), nhưng sau đó bị hủy bỏ do những khó khăn về ngân sách và đàm phán. Hiện nay, việc tiếp cận nha khoa công tại Úc vẫn không đồng nhất và phụ thuộc vào quy định riêng của từng bang hoặc vùng lãnh thổ. Thông thường, chỉ trẻ em và người sở hữu thẻ ưu đãi (concession card) mới được tiếp cận các dịch vụ cơ bản miễn phí như kiểm tra định kỳ và trám răng.
Tuy nhiên, đề xuất mới đang nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ các bên liên quan, giúp khả năng thông qua tại Quốc hội trở nên khả thi hơn bao giờ hết. Đảng Xanh đã khẳng định sẽ ủng hộ, cùng với nhiều dân biểu nội bộ Đảng Lao động cũng đã lên tiếng tán thành.
Để giải quyết bài toán tài chính, Viện Úc (The Australia Institute) đã đưa ra giải pháp ước tính rằng chính phủ có thể cấp vốn cho dịch vụ nha khoa thông qua nguồn thu từ thuế xuất khẩu khí đốt. Đây cũng là một phần trong xu hướng kêu gọi chính phủ yêu cầu các tập đoàn đa quốc gia đóng góp nhiều hơn vào ngân sách quốc gia. Dù chưa có lịch trình cụ thể, đây vẫn là bước tiến chính trị quan trọng nhất sau 50 năm vận động, phản ánh cam kết của chính phủ trong việc coi sức khỏe răng miệng là một phần thiết yếu của quyền lợi y tế công cộng.
Quyền lợi nha khoa công hiện hành tại bang Victoria
Trong khi chờ đợi Medicare bao phủ toàn bộ dịch vụ nha khoa, hệ thống y tế công cộng tại các tiểu bang vẫn đang phục vụ những đối tượng đủ điều kiện. Riêng tại bang Victoria, người lớn (từ 18 tuổi trở lên) được hưởng dịch vụ nha khoa công nếu cư trú tại bang và sở hữu một trong các giấy tờ: Thẻ Pensioner Concession Card (cho người cao niên), Thẻ Health Care Card, Thẻ Veteran Gold Card (do DVA cấp), hoặc là người phụ thuộc (dependants) được ghi trên các thẻ ưu đãi này.
Để được phục vụ chăm sóc nha khoa công tại tiểu bang Victoria, người dân cần kiểm tra điều kiện và đặt lịch hẹn theo quy trình cụ thể:
Bước 1: Kiểm tra điều kiện: Truy cập trang web chính thức ohv.org.au hoặc dhsv.org.au, chọn mục "Are you eligible?" và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm ngắn về độ tuổi, loại thẻ concession đang sở hữu để hệ thống xác nhận ngay lập tức.
Bước 2: Tìm phòng khám: Tra cứu phòng khám cộng đồng (Community Dental Clinic) gần nhất trong số hơn 50 trung tâm y tế cộng đồng của bang Victoria theo mã bưu điện (Postcode) trên trang web hoặc qua điện thoại.
Bước 3: Liên lạc đặt lịch:
Khu vực nội thành Melbourne: Gọi trực tiếp cho Royal Dental Hospital of Melbourne qua số (03) 9341 1000.
Khu vực ngoại thành / Vùng sâu vùng xa Victoria: Gọi số điện thoại miễn cước 1800 833 039 để được điều phối đến phòng khám cộng đồng gần nhất.
Mức chi phí đồng chi trả áp dụng hiện nay
Theo thông tin từ tổ chức Cohealth, dù là dịch vụ công lập, hầu hết người lớn đủ điều kiện vẫn phải thanh toán một khoản chi phí nhỏ (co-payments) do chính phủ bang quy định, với mức giá rẻ hơn rất nhiều so với phòng khám tư nhân:
Khám khẩn cấp (Emergency care): Khoảng $32 AUD/đợt điều trị.
Khám & điều trị tổng quát (General care): Khoảng $32 AUD mỗi lần khám (tối đa khoảng $128 AUD cho một đợt điều trị hoàn chỉnh).
Làm răng giả (Dentures): Khoảng $77.50 AUD/hàm (tối đa $155 AUD cho cả 2 hàm).
Trẻ em (0-12 tuổi): Khoảng $39 AUD/trẻ (tối đa $156 AUD/gia đình).
Dù chặng đường pháp lý phía trước vẫn cần thêm thời gian để hoàn thiện dự luật, những chuyển động chính trị mới nhất đang mở ra hy vọng lớn cho người dân Úc về một hệ thống y tế toàn diện, nơi sức khỏe răng miệng chính thức được coi là quyền lợi y tế công cộng thiết yếu.
Xin lưu ý: Những thông tin trên chỉ mang tính tổng quát, tham khảo, không thể thay thế tư vấn chuyên môn, không có mục đích quảng cáo cho bất cứ tổ chức, các nhân nào. Mọi chi tiết về trường hợp của quý vị, xin liên hệ với cơ quan hữu trách hoặc chuyên gia trong lĩnh vực liên quan.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
