Cuộc chiến đang diễn ra ở Trung Đông đã bắt đầu đẩy giá vé máy bay tăng, và du khách Úc được dự báo sẽ phải trả nhiều tiền hơn đáng kể cho các chuyến bay đến châu Âu và nhiều điểm đến khác trong thời gian ngắn sắp tới, thậm chí có thể kéo dài lâu hơn.
Tuy nhiên, vẫn có tranh luận về mức tăng giá chính xác. Một chuyên gia cho rằng chi phí nhiên liệu có thể ảnh hưởng đến giá vé ít hơn chúng ta nghĩ, vì các hãng hàng không lớn của Úc thường mua nhiên liệu trước theo giá cố định để phòng ngừa rủi ro.
Các hãng hàng không ở châu Á và châu Âu, bao gồm Qantas, Air New Zealand và hãng SAS của Scandinavia, đều đã thông báo tăng giá, trong khi một số hãng khác cảnh báo rằng khủng hoảng ở Trung Đông có thể đe dọa nguồn cung nhiên liệu hàng không và buộc phải điều chỉnh lịch bay thêm nữa.
Giá nhiên liệu máy bay tăng vọt
Theo Air New Zealand, giá nhiên liệu máy bay đã tăng từ 85 USD/thùng (119 AUD) trước xung đột lên 90 USD (126 AUD) và hiện dao động từ 150 USD (210 AUD) đến 200 USD (280 AUD) mỗi thùng.
Hãng này đã tạm ngừng dự báo tài chính năm 2026 do sự bất định của cuộc xung đột.
Giá nhiên liệu máy bay phụ thuộc vào giá dầu thô, vốn đang biến động mạnh. Giá dầu đã giảm xuống khoảng 90 USD/thùng vào thứ Ba, từ mức 119 USD vào thứ Hai, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng cuộc chiến có thể sớm kết thúc.
Trong khi đó, Iran tiếp tục đe dọa tuyến vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, một tuyến đường chiến lược cực kỳ quan trọng.
Nhà phân tích hàng không Ellis Taylor của Cirium nói với podcast On the Money của SBS rằng ông dự đoán giá vé máy bay có thể tăng tới 30% từ nay đến cuối năm.
“Áp lực sẽ đặc biệt lớn đối với các tuyến bay đường dài, bởi vì chúng tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn, và nhiên liệu máy bay đang trở nên đắt đỏ hơn rất nhiều.”
“Một số tuyến bay có thể trở nên không còn hiệu quả về kinh tế nếu giá dầu duy trì ở mức cao.”
Qantas cho biết hãng đang xem xét phân bổ lại năng lực bay sang châu Âu.
Trong khi đó, hãng Cathay Pacific của Hồng Kông thông báo tăng chuyến bay đến London và Zurich trong tháng Ba, khi việc đóng cửa không phận và hạn chế công suất đang khiến giá vé trên tuyến châu Á – châu Âu tăng cao.
Giá vé máy bay tăng mạnh
Qantas đã cho biết họ tăng giá vé để phản ánh chi phí nhiên liệu, và dự kiến giá vé sẽ tăng thêm khoảng 5%, trong khi giá đã tăng kể từ khi chiến tranh bùng phát ngày 28/2.
Chuyên gia du lịch của Finder, Angus Kidman, nói với SBS News:
“Giá vé đi châu Âu cho mùa hè ở Bắc bán cầu và cả giai đoạn sau đó đã bắt đầu tăng ngay cả trước khi xung đột xảy ra.
“Hiện tại, chắc chắn bạn sẽ phải trả mức giá cao hơn.”
Các chuyến bay từ Úc đến châu Âu vào “mùa hè châu Âu” vốn dĩ đã đắt do nhu cầu cao, đặc biệt trong kỳ nghỉ học.
Kidman nói thêm:
“Đó là mùa cao điểm, vì vậy bạn cần đặt vé trước gần 12 tháng nếu muốn giá rẻ, đặc biệt với các hãng hàng không lớn, ngay cả khi không có những hỗn loạn do chiến tranh.”
Khoảng một phần ba các chuyến bay từ Úc sang châu Âu quá cảnh qua Trung Đông, và các gián đoạn đã loại bỏ hàng triệu ghế khỏi thị trường, khiến nhu cầu đối với các chuyến bay còn lại tăng cực mạnh.
Taylor nói:
“Thị trường không còn nhiều dư địa để các hãng hàng không tăng thêm chuyến bay nhằm đáp ứng nhu cầu. Sự mất cân bằng giữa cung và cầu chắc chắn sẽ đẩy giá lên.”
Ông cho biết tác động sẽ thấy rõ ở phân khúc cao cấp như hạng thương gia, hạng nhất, và ở mức độ thấp hơn là Premium Economy
“Tuy nhiên điều đó cũng lan sang hạng phổ thông. Khi các khoang ghế đầy hơn, giá sẽ tăng lên, hoặc các hãng sẽ ngừng bán vé giá rẻ sớm hơn nhiều.”
Chiến lược phòng ngừa rủi ro nhiên liệu
Nhiều hãng hàng không lớn ở châu Âu và châu Á mua trước nhiên liệu theo giá cố định để bảo vệ trước biến động giá.
Ví dụ, Qantas đã phòng ngừa rủi ro cho 83% lượng nhiên liệu, nghĩa là chỉ 17% chi phí chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thị trường.
Giáo sư hàng không Gui Lohmann từ Đại học Edith Cowan nói với SBS News rằng việc dự đoán giá vé máy bay giống như nhìn vào quả cầu pha lê, nhưng có nhiều yếu tố ngoài giá nhiên liệu khiến các hãng phải tăng giá.
“Nhiên liệu hàng không chiếm khoảng 30–35% chi phí vận hành của hãng bay, và đây là chi phí mà các hãng không kiểm soát được.”
“Nếu chi phí nhiên liệu không tăng nhiều do đã phòng ngừa rủi ro, tại sao họ vẫn tăng giá vé? Vì họ có nhiều chi phí khác phải trả, và họ buộc phải chuyển chi phí đó cho hành khách, nếu không hãng sẽ phá sản.”
Các trung tâm hàng không lớn đóng cửa
Lohmann cho biết việc ba trung tâm hàng không lớn nhất thế giới – Dubai, Doha và Abu Dhabi – phải đóng cửa là điều chưa từng có tiền lệ.
Khoảng 20.000 chuyến bay đến và đi từ Trung Đông đã bị hủy trong tuần đầu tiên của cuộc xung đột.
Các yếu tố như: phải bay vòng tránh khu vực chiến sự, hủy chuyến và cần thêm nhiên liệu để phòng trường hợp chậm trễ
đều được tính vào chi phí vé tăng, ngay cả khi một số hãng đã phòng ngừa rủi ro giá nhiên liệu.
Tại Mỹ, nơi phần lớn các hãng không phòng ngừa giá nhiên liệu, dữ liệu của Deutsche Bank cho thấy giá vé máy bay đã tăng nhanh, vì các hãng không có “tấm đệm” trước biến động toàn cầu.
Ngược lại, tập đoàn IAG – chủ sở hữu British Airways – cho biết họ đã phòng ngừa tốt và không có kế hoạch tăng giá vé trong ngắn hạn.
Giá vé có thể còn tăng nữa
Dù giá nhiên liệu hàng không đã tăng 150% chỉ trong 10 ngày, mức tăng này vẫn chưa hoàn toàn được phản ánh vào giá vé, nhưng có thể sẽ xảy ra trong tương lai.
Ông Kidman nói “tác động của giá nhiên liệu có thể xuất hiện muộn hơn.”
Ông cũng cho biết các hãng hàng không Trung Quốc vẫn là một trong những lựa chọn rẻ hơn để bay sang châu Âu, nhưng hành khách có thể phải quá cảnh nhiều lần và thời gian chờ rất dài.
READ MORE
SBS Việt ngữ
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
