Truyền hình nhà nước Ai Cập loan tin về cái chết của ông Mohammed Morsi: “Mohammed Morsi Al Ayat đã qua đời hôm nay trong phiên tòa xét xử với cáo buộc gián điệp. Người quá cố đã yêu cầu nói chuyện trước tòa. Ông được phép và sau khi phiên tòa bị hoãn lại, ông đã ngất đi và qua đời. Thi thể ông đã được đưa tới bệnh viện và các thủ tục cần thiết sẽ được tiến hành.”
Vị Cựu Tổng thống 67 tuổi này từng là nhân vật hàng đầu của phong trào Anh em Hồi giáo đang bị cấm.
Ông Mohammed Morsi là tổng thống được bầu cử dân chủ đầu tiên trong lịch sử Ai Cập.Ông lên nắm quyền vào năm 2012, nhưng chỉ tại vị được một năm. Trong thời gian nắm quyền, ông bị cáo buộc đã tiến hành đảo chính và thaatsbaij trong việc quản lý nền kinh tế Ai Cập.
Vào ngày 30/6/2013, hàng triệu người Ai Cập đã xuống đường, đánh dấu kỷ niệm năm đầu tiên của cuộc bầu cử.
Ba ngày sau, quân đội đã đình chỉ hiến pháp và ông Morsi bị giam giữ trong một động thái mà ông tố cáo là một cuộc đảo chính.
Chỉ huy quân đội lúc đó, ông Abdul Fattah al-Sisi, được bầu làm tổng thống năm 2014.
Sau ba phiên tòa riêng biệt, cuối cùng, ông Mohammed Morsi đã bị kết án hơn 45 năm tù. Ông Morsi và những người ủng hộ ông luôn cho rằng, các phiên tòa này có động cơ chính trị.
Lần này, ông bị đưa ra tòa vì xét xử với cáo buộc gián điệp, liên quan đến mối liên hệ của ông với Phong trào kháng chiến Hồi giáo Palestine (Hamas), vốn có quan hệ mật thiết với tổ chức Anh em Hồi giáo.
Ông Mohammed Morsi đã xin phép được nói trước tòa và ông đã nói trong 5 phút từ bên trong một chiếc lồng kính cách âm.
Không lâu sau khi phiên tòa xét xử được hoãn lại, truyền thông nhà nước Ai Cập đưa tin ông bị ngất và qua đời.
Ông Morsi có tiền sử bệnh tật và các nhà hoạt động nhân quyền từng lên tiếng cảnh báo về tình trạng nhà tù nơi ông đang bị giam giữ trong nhiều tháng.
Năm ngoái, một ủy ban quốc hội Anh phát hiện ra rằng, ông đang bị biệt giam 23 giờ một ngày và họ tuyên bố, đây là một hình thức tra tấn và có thể dẫn đến tử vong sớm.
“Cuối cùng thì nguyên nhân chính thức gây ra cái chết của ông ấy không thực sự quan trọng. Tổ chức Anh em Hồi giáo sẽ luôn xem đây là vụ giết người. Và tôi cho là, họ sẽ nâng cái chết của ông ấy lên tình trạng tử đạo"- Cựu nhà báo của hãng Al Jazeera, Peter Greste.
Cựu nhà báo của hãng Al Jazeera, Peter Greste, người và 2 đồng nghiệp khác từng bị Ai Cập bỏ tù vì đã đưa tin về tổ chức Anh em Hồi giáo, nói với Cơ quan truyền thông Úc (ABC) rằng điều kiện y tế trong các nhà tù Ai Cập không đạt tiêu chuẩn.
Cựu nhà báo này nói: “Đã có rất nhiều chỉ trích về cách chính quyền đối xử với ông ấy. Tôi biết là gần đây, có một phái đoàn của Liên hiệp Âu châu đến thăm ông và cảnh báo rằng, nếu chính quyền không làm gì đó, ông ta sẽ có nguy cơ tử vong. Đến thời điểm này, chúng tôi không đủ thông tin về nguyên nhân gây ra cái chết cho ông, để có thể đưa ra bất kỳ phán xét nào, nhưng tôi biết, từ kinh nghiệm của bản thân tôi, điều kiện y tế trong các nhà tù Ai Cập thực sự không tốt.”
Tổ chức Anh em Hồi giáo cho rằng, cái chết của ông Mohammed Morsi “hoàn toàn là một vụ giết người.”
Ông Peter Greste nói rằng, nguyên nhân cái chết của ông Morsi sẽ khôn quan trọng bằng cách người ta diễn giải về nó: “Cuối cùng thì nguyên nhân chính thức gây ra cái chết của ông ấy không thực sự quan trọng. Tổ chức Anh em Hồi giáo sẽ luôn xem đây là vụ giết người. Và tôi cho là, họ sẽ nâng cái chết của ông ấy lên tình trạng tử đạo. Ông ấy sẽ được xem là một biểu tượng của anh em Hồi giáo, một biểu tượng chống đối chế độ hiện tại, chế độ mà hầu hết những người ủng hộ Anh em Hồi giáo hiện nay đều xem là bất hợp pháp. Và ông ấy sẽ trở thành biểu tượng đoàn kết cho sự đối kháng, bất kể điều đó có hợp lý hay không.”
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã miêu tả cái chết của ông Morsi là “chết vì nghĩa.” Ông nói: “Trong cái nhìn của chúng tôi, [Mohammed] Morsi là một người đã thiệt mạng trong khi ông ta chiến đấu cho những gì ông ấy tin tưởng. Lịch sử sẽ không bao giờ quên những tên bạo chúa đã tống ông ấy vào tù, đã đe dọa ông bằng mức án tử hình và gây ra cái chết vì nghĩa của ông ấy.”
Nghị sĩ Anh Crispin Blunt, người đứng đầu ủy ban của Quốc hội Anh từng cảnh báo ông Morsi có thể sẽ bị tử vong sớm, đã kêu gọi một “cuộc điều tra quốc tế độc lập, có uy tín,” đồng thời cho rằng, chính phủ Ai Cập có “nghĩa vụ giải thích cái chết đáng tiếc của ông [Morsi].”
