Các nước G7 cam kết tăng cường hỗ trợ phòng không và quốc phòng cho Kyiv, trong khi Nga bị cáo buộc tiếp tục leo thang các cuộc tấn công nhằm vào dân thường.
Sau ba ngày hội đàm tại Hội nghị Thượng đỉnh G7 diễn ra ở Pháp, Ukraine đã nhận được một trong những tín hiệu ủng hộ mạnh mẽ nhất từ các đồng minh phương Tây kể từ đầu năm nay. Các nhà lãnh đạo của nhóm bảy nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới nhất trí tăng cường hỗ trợ quân sự cho Kyiv, đồng thời xem xét các biện pháp trừng phạt mới đối với Nga trong bối cảnh cuộc chiến kéo dài đã bước sang năm thứ năm.
Kết quả hội nghị được xem là thắng lợi ngoại giao quan trọng đối với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, khi Kyiv đang nỗ lực vận động thêm khoảng 20 tỷ euro viện trợ nhằm duy trì năng lực phòng thủ trước các đợt tấn công ngày càng gia tăng của Nga.
Ukraine đặt cược vào công nghệ để đối phó ưu thế nhân lực của Nga
Trong những tháng gần đây, Ukraine liên tục nhấn mạnh vai trò của công nghệ và đổi mới quân sự như một phương thức để bù đắp sự chênh lệch về nguồn lực với Nga.
Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho rằng đây là chìa khóa giúp nước này có thể tiếp tục duy trì lợi thế trên chiến trường.
“Nền tảng cho những chiến thắng trong tương lai của chúng tôi là đổi mới và công nghệ, bởi chúng tôi không có nguồn nhân lực như Nga. Chúng tôi cần tìm ra cách tiếp cận bất đối xứng để đánh bại Nga, và chúng tôi đã tìm ra nhiều giải pháp khác nhau. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm như vậy.”
Trong bối cảnh các cuộc giao tranh vẫn diễn ra dữ dội tại miền đông và miền nam Ukraine, Kyiv đang đẩy mạnh phát triển các hệ thống máy bay không người lái, tác chiến điện tử và các năng lực tấn công tầm xa nhằm làm suy giảm khả năng tác chiến của Nga.
G7 nhất trí tăng viện trợ quốc phòng cho Kyiv
Tuyên bố chung của G7 cho thấy mức độ đồng thuận cao giữa các thành viên gồm Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản và Canada về việc tiếp tục hỗ trợ Ukraine.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng cục diện chiến trường đã thay đổi đáng kể trong thời gian gần đây.
“Cán cân quyền lực đã thay đổi sâu sắc trong những tháng gần đây. Ukraine đang tiến lên, đang chống trả và Nga đang lùi bước.”Ông cho biết các nước G7 đã nhất trí tăng cường cung cấp hệ thống phòng không, tên lửa đánh chặn cùng các năng lực tác chiến tầm xa cho Ukraine.
“Tất cả chúng tôi đã đồng ý tăng cường cung cấp năng lực phòng không, các hệ thống và tên lửa đánh chặn bổ sung, cũng như năng lực tác chiến tầm xa.”
Theo giới quan sát, việc củng cố hệ thống phòng không hiện được xem là ưu tiên hàng đầu của Kyiv khi Nga liên tục sử dụng tên lửa và máy bay không người lái để tấn công các thành phố lớn trên khắp Ukraine.
Sự thay đổi đáng chú ý trong lập trường của Tổng thống Donald Trump
Một trong những điểm được chú ý nhiều nhất tại hội nghị lần này là lập trường của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với cuộc chiến ở Ukraine.
Năm ngoái, ông Trump từng rời hội nghị G7 sớm và nhiều lần nhấn mạnh rằng trách nhiệm hỗ trợ Ukraine chủ yếu thuộc về châu Âu. Tuy nhiên tại Evian, ông đã phát đi những tín hiệu cứng rắn hơn đối với Moscow.
Ông cho biết đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin và bày tỏ sự thất vọng trước số thương vong ngày càng gia tăng.
Tôi đã nói chuyện qua điện thoại với Tổng thống Putin. Sẽ có điều gì đó xảy ra. Họ đang mất rất nhiều người. Rất nhiều binh sĩ thiệt mạng. Cả hai bên đều chịu tổn thất nặng nề.Donald Trump
Theo ông Trump, Nga đang phải chịu tổn thất lớn hơn do đóng vai trò bên tấn công trong cuộc chiến.
Dù vậy, nhà lãnh đạo Mỹ vẫn tránh quy trách nhiệm trực tiếp cho ông Putin khi được hỏi liệu Tổng thống Nga có phải chịu phần lớn trách nhiệm đối với cuộc xung đột hay không.
“Tôi không muốn bình luận về điều đó vì tôi đang cố gắng giải quyết cuộc xung đột. Và những phát biểu như vậy sẽ không giúp ích gì.”
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng hội nghị lần này có thể đánh dấu một bước chuyển trong cách tiếp cận của Mỹ đối với Ukraine.
“Tổng thống Donald Trump, cũng như tất cả chúng tôi, đều nhận thấy rằng hiện nay Nga không có thiện chí nghiêm túc để thảo luận về hòa bình.”
Tuy nhiên, những phát biểu mềm mỏng của ông Trump dành cho ông Putin trong một số vấn đề khác cho thấy Washington vẫn đang cố gắng duy trì các kênh đối thoại với Moscow.
Châu Âu tiếp tục tăng viện trợ quân sự
Bên cạnh các cam kết tập thể của G7, nhiều quốc gia châu Âu cũng công bố các gói hỗ trợ riêng cho Ukraine.
Hà Lan cam kết bổ sung 250 triệu euro, tương đương khoảng 410 triệu đô-la Úc, để Ukraine mua các máy bay không người lái được sản xuất tại Hà Lan.
Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan Dilan Yesilgoz cho biết nước này đã đóng góp khoảng 1 tỷ đô-la cho nỗ lực quốc phòng của Ukraine kể từ khi chiến tranh bùng nổ.
“Khi Ukraine tiếp tục chống trả thành công cuộc xâm lược của Nga, ông Putin ngày càng dựa vào các cuộc không kích tàn bạo nhằm vào các thành phố của Ukraine.”
Bà nhấn mạnh rằng việc tăng cường hệ thống phòng không là yếu tố sống còn nhằm bảo vệ dân thường trước các đợt tấn công bằng tên lửa và drone.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte hoan nghênh kết quả của hội nghị G7 và khẳng định liên minh quân sự này sẽ tiếp tục sát cánh cùng Ukraine.
Ông cho rằng những diễn biến gần đây cho thấy quân đội Nga không phải là lực lượng không thể đánh bại như nhiều người từng nghĩ.
“Ukraine đang chứng minh rằng cỗ máy chiến tranh của Nga không phải là bất khả chiến bại và đang làm thay đổi cục diện trên chiến trường.”
Theo ông Rutte, các đồng minh đã cung cấp hàng tỷ đô-la viện trợ quân sự, từ pháo binh, đạn dược đến các hệ thống phòng thủ hiện đại. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải duy trì dòng hỗ trợ này trong dài hạn.
Những khác biệt trong cách tiếp cận với Nga
Dù thể hiện sự thống nhất trong hỗ trợ Ukraine, các nhà lãnh đạo Châu Âu vẫn có những quan điểm khác nhau về cách thức đối thoại với Nga.
Thủ tướng Ý Giorgia Meloni đã phản đối ý tưởng chỉ định một đặc phái viên duy nhất đại diện cho toàn bộ châu Âu trong các cuộc tiếp xúc với Moscow.
Theo bà, việc lựa chọn một đại diện đến từ một trong những quốc gia lớn nhất EU có thể khiến các cuộc đàm phán trở nên khó khăn hơn.
“Tôi sẽ nghiêng về việc lựa chọn một đại diện đến từ các cường quốc tầm trung của Liên minh châu Âu.”Trong khi đó, Đức và Ba Lan đã tận dụng hội nghị để ký kết một thỏa thuận hợp tác quốc phòng song phương mới.
Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski cho rằng Nga vẫn là thách thức an ninh lớn nhất đối với toàn bộ châu Âu.
“Chúng tôi đồng ý rằng Nga vẫn là thách thức lớn nhất đối với an ninh châu Âu. Chúng ta cần tăng cường sức ép trừng phạt và tiếp tục đầu tư vào năng lực quốc phòng.”
Người tị nạn Ukraine đối mặt tương lai bất định tại Châu Âu
Trong khi Ukraine nhận được thêm cam kết hỗ trợ quân sự, một diễn biến khác lại gây lo ngại cho hàng triệu người dân nước này đang sinh sống tại châu Âu.
Sau cuộc xâm lược toàn diện của Nga năm 2022, Liên minh châu Âu đã kích hoạt cơ chế bảo vệ tạm thời cho người Ukraine. Chính sách này cho phép họ được cư trú, làm việc và tiếp cận các dịch vụ xã hội trên toàn EU.
Tuy nhiên, chương trình hiện dự kiến hết hiệu lực vào tháng 3 năm tới.
Trong bức thư gửi các lãnh đạo EU trước hội nghị thượng đỉnh sắp tới, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen phát tín hiệu rằng một số nhóm người Ukraine, đặc biệt là nam giới trong độ tuổi nghĩa vụ quân sự, có thể không còn được hưởng quy chế bảo vệ như trước.
Nếu được thông qua, đây sẽ là thay đổi đáng kể đầu tiên trong chính sách tiếp nhận người tị nạn Ukraine kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Nga tìm kiếm đối tác tại Đông Nam Á
Trong khi G7 tập trung củng cố mặt trận ủng hộ Ukraine, Nga cũng đang nỗ lực mở rộng quan hệ với các nước ngoài phương Tây.
Tại Kazan, Hội nghị Thượng đỉnh Nga – ASEAN quy tụ nhiều lãnh đạo Đông Nam Á, trong đó có đại diện Philippines, Malaysia, Thái Lan, Singapore, Việt Nam và Brunei.
Trong cuộc gặp Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr., Tổng thống Vladimir Putin nhấn mạnh tiềm năng mở rộng hợp tác kinh tế và năng lượng giữa hai nước.
“Năm ngoái, kim ngạch thương mại song phương đã vượt 500 triệu đô-la và chắc chắn đó chưa phải là giới hạn.”Động thái này cho thấy Moscow đang tiếp tục tìm kiếm các đối tác mới nhằm giảm thiểu tác động từ các lệnh trừng phạt của phương Tây và duy trì ảnh hưởng trên trường quốc tế.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
