Khi Pat ( không phải tên thật của nhân vật) nhận được thông báo tăng tiền thuê nhà từ đại lý bất động sản, Pat và gia đình hết sức ngạc nhiên.
Ngôi nhà ở Sydney mà họ đang sống cùng ba người khác có mái bị dột, nhiều cánh cửa hỏng, ống nước máy giặt bị hỏng, nghĩa là cả nhà phải đi giặt ngoài tiệm, cùng với những gì Pat mô tả là tổn thất “quy mô lớn” ở nền móng nhà.
“Chúng tôi đã có vài viên ngói sập hồi đầu năm và mất một tháng mới sửa xong,” Pat chia sẻ với SBS News.
“Khi thợ sửa ống nước đến, anh ấy nói: ‘Đây là tổn thất tài sản quy mô lớn và rất nguy hiểm. Tôi không khuyến khích các bạn dùng nhà tắm và vòi sen này vì có nguy cơ sàn nhà sập hoặc gặp tai nạn.”
"Nghe vậy thật sự hơi sợ,” Nhưng gần như không có gì được sửa chữa. Tình trạng rất tồi tệ.”
Khi Pat và các bạn cùng nhà được thông báo tăng tiền thuê thêm 70 đô-la mỗi tuần, họ quyết định chấm dứt hợp đồng thuê.
“Phản ứng của chúng tôi với việc tăng tiền thuê chắc chắn sẽ khác nếu ngôi nhà được chăm sóc tốt.”
Hiện tại, họ đang lo lắng về việc tìm một chỗ thuê mới để chuyển đến. Dù tất cả các bạn cùng nhà đều làm việc toàn thời gian, Pat cho biết họ vẫn gặp khó khăn trong việc chi trả tiền thuê ở thị trường thuê nhà đắt đỏ nhất nước Úc.
“Đây không phải là mức tăng tiền thuê khắc nghiệt nhất mà tôi từng trải qua, nhưng hiện tại thật sự khó khăn. Tối cảm thấy rất nản.”
Pat cho biết họ lo lắng rằng việc phản đối tăng tiền thuê có thể phản tác dụng.
Tôi e rằng nếu chúng tôi than phiềntiền thuê tăng là không công bằng vì ngôi nhà không được chăm sóc cẩn thận, tôi sợ họ sẽ đuổi chúng tôi đi hoặc nói rằng chúng tôi là những người thuê khó tính với nơi thuê tiếp theo mà chúng tôi muốn thuê.
Trải nghiệm của Pat phản ánh một xu hướng rộng hơn đang diễn ra trên khắp nước Úc.
Chi phí thuê nhà tại Úc trong 5 năm qua đã tăng với tốc độ hơn gấp đôi mức tăng lương, đẩy khả năng chi trả tiền thuê xuống mức thấp kỷ lục.
Phân tích mới từ công ty nghiên cứu bất động sản Cotality cho thấy giá thuê nhà trung bình trên toàn quốc đã tăng 43,9% trong 5 năm đến tháng 9/2025, so với mức tăng lương 17,5% trong cùng giai đoạn.
Kết quả là các hộ gia đình thuê nhà hiện đang chi trung bình 33,4% thu nhập trước thuế cho tiền thuê nhà, là mức cao nhất từ trước đến nay. Con số này so với mức trung bình trong 10 năm là 29,2% và mức thấp gần đây là 26,2% trong quý 9/2020.
Người ta thường coi nhà ở là dễ chi trả khi người thuê không phải chi quá 30% thu nhập cho tiền thuê.
Cotality cho biết khoảng cách ngày càng rộng này phản ánh tỷ lệ nhà trống thấp kéo dài, quy mô hộ gia đình giảm, và thiếu hụt nguồn cung nhà mới trên thị trường.
Tây Úc (WA) ghi nhận mức tăng tiền thuê nhà mạnh nhất cả nước, với giá thuê tăng 66% trong 5 năm, trong khi mức tăng lương chỉ 18,5%.
“Không nơi nào áp lực về nhà ở rõ ràng hơn Tây Úc, nơi giá thuê đã tăng khoảng hai phần ba chỉ trong 5 năm,” Giám đốc nghiên cứu của Cotality, Tim Lawless, cho biết.
"Ngay cả khi mức lương tăng nhanh hơn một chút so với mức trung bình cả nước, nó vẫn không theo kịp chi phí nhà ở tại tiểu bang này.”
Thủ đô Úc (ACT) là thị trường duy nhất nơi mức tăng tiền thuê và tăng lương gần như tương đồng, với giá thuê tăng 18,5% và lương tăng 17,8% trong 5 năm đến tháng 9/2025.
“Ở ACT, thu nhập tăng gần sát với mức tăng tiền thuê, điều này giúp hạn chế tình trạng khả năng chi trả xấu đi so với các khu vực khác trong cả nước,” Lawless nói.
Triển vọng ảm đạm
Phân tích của Cotality cho thấy mức tăng tiền thuê nhà đang tăng tốc kể từ giữa năm 2025, khi nhu cầu vẫn vượt quá nguồn cung.
“Với tỷ lệ nhà trống vẫn ở mức thấp kỷ lục ở nhiều thị trường và số lượng nhà mới hoàn thành vẫn thấp hơn mức cần thiết để đáp ứng tăng trưởng dân số, khó có thể kỳ vọng giá thuê sẽ giảm đáng kể trong thời gian tới,” Lawless nói.
“Trừ khi mức tăng lương tăng đáng kể, hoặc chúng ta thấy sự thay đổi mạnh về nguồn cung nhà thuê, rủi ro là khả năng chi trả sẽ tiếp tục xấu đi, đặc biệt đối với các hộ thu nhập thấp.”
Ông cho biết các biện pháp tăng nguồn cung nhà ở, bao gồm nhiều dự án xây để cho thuê, các khuyến khích đầu tư tư nhân, và cải cách quy hoạch để cho phép mật độ xây dựng cao hơn tại các khu vực thuận lợi sẽ rất quan trọng để giảm áp lực cho người thuê nhà.
“Để thu hẹp khoảng cách giữa mức tăng tiền thuê và thu nhập, cần nỗ lực phối hợp giữa chính phủ, ngành xây dựng và nhà đầu tư,” ông nói.
“Càng sớm đưa thêm nhà ra thị trường, người thuê càng sớm thấy bớt áp lực.”
Đối với Pat, triển vọng này không mang lại nhiều sự an tâm.
Dù có công việc toàn thời gian ổn định và thu nhập chắc chắn, Pat nói rằng vẫn rất khó để tìm một chỗ ở tại Sydney.
“Nếu bạn độc thân và đang cố tìm một nơi để ở, đó là phần lớn thu nhập của bạn. Nó chiếm một phần đáng kể trong lương hàng tuần của tôi,” đồng thời cho biết mỗi lần chuyển nhà lại khiến họ càng xa trung tâm thành phố hơn.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook & SBS Vietnamese Instgram, và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
