Gia đình của nữ nhân viên cứu trợ người Úc Zomi Frankcom cho biết, họ "vô cùng thất vọng" trước quyết định của Israel, không theo đuổi các thủ tục tố tụng hình sự, liên quan đến cuộc tấn công quân sự, khiến bà thiệt mạng vào năm 2024. Gia đình bà Frankcom kêu gọi Chính phủ Liên bang, tiếp tục thúc đẩy việc truy cứu trách nhiệm hình sự, đối với cái chết của bà. Thủ tướng Anthony Albanese cho biết, Israel nên xem xét một cuộc điều tra độc lập về cái chết của bà Frankcom, đồng thời nhấn mạnh cần có một phản hồi minh bạch hơn, từ phía Israel.
Đó là một thông báo mà chính phủ Úc chỉ biết được vài phút, trước khi nó được công bố rộng rãi...
Ngoại trưởng Penny Wong cho biết.
"Chúng tôi vừa mới phát động giải thưởng nhân đạo Zomi Frankcom, và chúng tôi không có cơ hội thông báo cho gia đình Zomi, trước khi quyết định của Israel được công bố, vì thiếu thông báo. Việc biết được những diễn biến này, trong hoàn cảnh này đặc biệt xúc phạm và gây tổn thương cho những người thân yêu của Zomi, cho các nhà hoạt động nhân đạo và cho người dân Úc”, Penny Wong.
Tuần này, quân đội Israel tuyên bố cuộc điều tra kéo dài hai năm đã kết thúc và nói rằng, không có nghi ngờ hợp lý nào về hành vi phạm tội của quân nhân, liên quan đến vụ giết hại nhân viên cứu trợ người Úc, Zomi Frankcom, trong một nhiệm vụ nhân đạo ở Gaza hai năm trước.
Giờ đây, khi Thủ tướng Anthony Albanese nói rằng, Israel nên xem xét một cuộc điều tra độc lập, về cái chết của bà Frankcom, gia đình của nhân viên cứu trợ đã đưa ra một loạt yêu cầu cụ thể với chính phủ liên bang, trong chiến dịch tìm kiếm công lý từ Israel.
Ngoại trưởng Penny Wong đã gặp Đại sứ Israel tại Canberra, là Hillel Newman trong tuần này để bày tỏ sự phẫn nộ của Úc.
"Tôi đã nói rõ với ông ấy quan điểm của Úc rằng, quyết định của Israel còn thiếu sót rất nhiều, so với trách nhiệm giải trình mà chúng tôi mong đợi”, Penny Wong.
Công dân Úc này đã thiệt mạng, cùng với sáu đồng nghiệp của World Central Kitchen, khi quân đội Israel tấn công một đoàn xe cứu trợ nhân đạo ở Gaza ,vào tháng 4 năm 2024.
Quân đội Israel cho biết, hai sĩ quan đã bị sa thải và ba người khác bị khiển trách chính thức, nhưng bà Wong nói rằng, Úc coi những hành động này là không đủ.
Gia đình của Zomi Frankcom đang kêu gọi chính phủ liên bang, theo đuổi tất cả các con đường pháp lý hiện có, để tiến hành một cuộc điều tra độc lập và công bố thông tin quan trọng mà Israel đang giữ lại.
Thượng nghị sĩ Wong nói rằng, chính phủ không tin tưởng vào tiến trình của Nha Quân Pháp của Quân đội Israel, viện dẫn một loạt các câu hỏi chưa được trả lời.
"Những điều này bao gồm lý do tại sao, ngay cả khi cuộc tấn công đầu tiên là một sai lầm thảm khốc, hai cuộc tấn công tiếp theo lại diễn ra, mỗi cuộc cách nhau hai phút”, Penny Wong.
Bà cho biết, một cuộc điều tra của Úc do Cố vấn đặc biệt, Trung tướng Không quân Mark Binskin tiến hành đã kết luận rằng, các cuộc tấn công này đã vi phạm các quy trình hoạt động, tiêu chuẩn và quy tắc giao chiến của IDF.
"Chúng tôi vẫn chưa nhận được lời giải thích thỏa đáng, về lý do tại sao cuộc tấn công lại xảy ra, trong khu vực kiểm soát hỏa lực nhân đạo, và sau khi Bộ Tư lệnh tối cao đã chỉ thị cho Tư lệnh Lữ đoàn, không được tấn công đoàn xe”, Penny Wong.
Một vấn đề quan trọng khác, là việc Israel từ chối cung cấp đoạn ghi âm từ máy bay không người lái, điều mà ông Hillel Newman cho rằng có thể đã bị giữ lại, do thông tin tình báo.
Đại sứ cho biết, ông chia buồn với gia đình Zomi Frankcom, nhưng không đưa ra lời xin lỗi, nói rằng điều này có thể dẫn đến những hệ lụy pháp lý.
Ông cũng bảo vệ tính đáng tin cậy của cuộc điều tra của Israel, nói rằng nó được tiến hành một cách độc lập, mặc dù bởi một cơ quan trong quân đội.
"Trách nhiệm hình sự, bạn biết đấy, ngay cả khi có sai sót trong quá trình, điều đó không có nghĩa là người đó có ý định, hoặc có bất kỳ trách nhiệm hình sự nào, đối với hành động đó. Nay để tôi giải thích. Đoàn xe này, vốn là một đoàn xe viện trợ, đã quyết định đưa quân nhân có vũ trang lên xe, mà không thông báo cho Israel”, Hillel Newman.
Tuyên bố đó đã bị gia đình Frankcom và Tổ chức World Central Kitchen, phản bác.
"Ngoài ra, họ đã đi chệch khỏi tuyến đường, đã được lên kế hoạch và phê duyệt trước đó. Có những tuyến đường cụ thể để vận chuyển hàng viện trợ ở Gaza. Đó là một vùng chiến sự, vì vậy có những tuyến đường cụ thể. Họ đã đi chệch khỏi tuyến đường, lúc đó là ban đêm, và họ cũng bị chậm trễ trong thời gian rời đi. Tất cả những tình huống này, những khía cạnh có điều kiện, đã khiến các binh sĩ vào thời điểm đó tin rằng, đoàn xe này đã bị Hamas chiếm giữ và kiểm soát, và họ đã nổ súng”, Gia đình Frankcom.
Gia đình Frankcom cũng đã bác bỏ phiên bản sự kiện này, trong một tuyên bố chi tiết.
Đây là lời phát biểu của một nhà báo.
"Đây không phải là một cuộc tấn công đơn lẻ và tức thời. Ba chiếc xe nhân đạo được đánh dấu rõ ràng, đang di chuyển trong khu vực kiểm soát hỏa lực nhân đạo, đã bị tấn công liên tiếp, khi những người sống sót cố gắng di chuyển từ xe này sang xe khác. Chúng tôi đề cập đến báo cáo của Cố vấn Đặc biệt, trong đó, sau khi xem đoạn phim từ máy bay không người lái, đã chứng kiến chiếc xe chở các tay súng vũ trang di chuyển về phía bắc, rời xa đoàn xe và ghi nhận quyết định ngừng nhắm mục tiêu vào họ. Sau đó, họ truy đuổi đoàn xe nhân đạo và tấn công cả ba chiếc xe, mà không được phép, với giả định sai lầm rằng, một thành viên trong đoàn xe đang mang súng”, Gia đình Frankcom.
Vào tối thứ Năm 21/8, Ngoại trưởng Penny Wong tiếp tục đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao của Úc, có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Israel Gideon Sa’ar.
Giữa những lời kêu gọi trục xuất ông, Đại sứ Newman cho biết Israel sẽ xem xét, khả năng bồi thường.
Ông cũng nói rằng, Israel có thể sẵn sàng tạo điều kiện, cho các cuộc thảo luận sâu hơn, giữa các nhóm pháp lý của Úc và Israel.
Ngoại trưởng Penny Wong cho biết, bà sẽ gặp lại gia đình Frankcom sớm nhất.
"Chính phủ Úc sẽ tiếp tục gây áp lực lên Israel, để đòi công lý cho Zomi và các đồng nghiệp của cô ấy, và chúng tôi sẽ tham khảo ý kiến gia đình Zomi Frankcom, trước khi công bố các bước tiếp theo”, Penny Wong.
Trong khi đó Quân đội Israel cho biết, họ sẽ tiếp tục điều tra hai vụ việc khác, đó là vụ giết hại Hind Rajab, một bé gái Palestine 6 tuổi và gia đình cô, vào tháng 2 năm 2024, và vụ giết hại 15 nhân viên y tế Palestine, vào tháng 5 năm 2025, cả hai vụ việc đều gây ra sự lên án toàn cầu.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
Phần "Transcript" do AI tạo ra. Đọc thêm về việc SBS sử dụng AI: https://www.sbs.com.au/aboutus/sbs-guiding-principles-for-use-of-ai/
