Chính phủ liên bang đã chuyển dự luật cải tổ việc bỏ phiếu tại Thượng viện lên cơ quan nầy hôm qua, với hy vọng dự luật sẽ được thông qua vào ngày 17 tháng 3.
Thủ tướng Malcolm Turnbull cho biết, các thay đổi nhắm vào việc tăng cường quyền hạn trong việc bỏ phiếu của các cử tri và chấm dứt điều được gọi là, những thỏa thuận ngấm ngầm để chia phiếu ưu tiên. Thế nhưng Lao động cáo buộc chính phủ đã vội vã đẩy mạnh việc cải tổ, mà không có thời gian để công chúng được tham khảo ý kiến.
Đây là việc cải tổ đáng kể nhất, trong thủ tục bầu cử Thượng viện trong hơn 30 năm qua.
Chuyên gia về luật Hiến Pháp, ông Geroges Williams tại đại học New South Wales cho biết, điều quan trọng là đi đúng đường.
"Tôi nghĩ dự luật sẽ được thông qua, chúng ta cần cải tổ hệ thống bỏ phiếu bầu Thượng viện".
"Thế nhưng trước khi được thông qua, dự luật cần được sửa chữa".
"Đặc biệt dự luật không cho cử tri quyền chọn lựa giữa các ứng cử viên, nhưng lại cho quá nhiều quyền hạn cho các đảng lớn, để họ quyết định ứng cử viên được thắng cử".
Những thay đổi sẽ hủy bỏ việc bỏ phiếu theo nhóm vốn gây nhiều tranh luận, mà những người chỉ trích cho rằng, việc bỏ phiếu nhắm vào các đảng phái hơn là cử tri, khi quyết định xem ai thắng cử vào Thượng viện, qua các vụ trao đổi phiếu bầu ưu tiên.
Theo cải tổ mới, các cử tri sẽ được yêu cầu đánh số ít nhất vào 6 ô vuông bên trên lằn vạch, thế nhưng người nào chỉ đánh số vào một ô, thì lá phiếu bầu vẫn hợp lệ.
Giáo sư Williams cho rằng, hệ thống nầy được biết như việc bầu phiếu ưu tiên một cách tùy ý, nên được áp dụng cho những ô dưới lằn vạch.
Hiện tại, các cử tri cần đánh số các ô cho mỗi cá nhân ứng cử viên, khi bỏ phiếu dưới lằn vạch.
Hồi năm 2013, việc nầy có nghĩa là, đánh số từ 1 đến 110 tại New South Wales và 1 đến 97 tại Victoria.
"Quí vị cần những người độc lập, không dính líu với bất cứ đảng phái nào tại đây, những người độc lập giữ một vai trò quan trọng. Tôi chấp nhận sự kiện là chỉ riêng tôi, chẳng là ai tại nơi nầy; tuy nhiên là một trong số 79 đảng nhỏ và thành phần độc lập vốn đã tranh cử trong cuộc bầu cử vừa rồi, chúng tôi sẽ không để cho vấn đề nầy dễ dàng diễn tiến". Thượng nghị sĩ đảng Gia đình Trên hết, ông Bob Day.
Giáo sư Williams nói rằng, sự thay đổi thực sự là những gì cần thiết, để bảo đảm các cử tri có tiếng nói đúng thực trong cuộc bầu cử.
"Với một hệ thống bầu cử đòi hỏi người ta phải đánh số thứ tự trong 110 ô vuông, không phải là hệ thống mà người ta thích xử dụng".
"Nó cũng tạo ra sự nản lòng lớn lao cho những người muốn thực sự bầu cho các ứng cử viên họ yêu thích và điều nầy không thể chấp nhận được".
"Kết quả là đặt nhiều quyền hạn vào các đảng phái chính trị, để chính họ quyết định ai sẽ thắng cử trên mức độ đảng phái".
"Các cử tri không thể chọn lựa họ muốn, nếu không muốn lá phiếu bị xem bất hợp lệ".
Một cuộc tranh luận gay gắt xảy ra tại Thượng viện hôm thứ hai, trong đó các chính trị gia thuộc các đảng lớn và đảng nhỏ, cáo buộc lẫn nhau là chỉ biết nghĩ đến quyền lợi riêng tư.
Tổng trưởng Tài chính, ông Mathias Cormann giới thiệu dự luật trước Thượng viện và cho biết, ông muốn cuộc thảo luận diễn ra vào cuối tuần nầy.
Thượng nghị sĩ đảng Lao động, ông Stephen Conroy nói rằng, thời khóa biểu chặt chẻ của chính phủ, khiến cho người dân Úc không có cơ hội nói lên ý kiến của họ, trong việc thay đổi.
"Đa số người dân Úc quan tâm đến vấn đề nầy, hiện bị từ chối có một cơ hội để nói lên quan điểm của họ".
"Họ bị từ chối một cơ may để có mặt và tham dự như một nhân chứng, rồi chúng ta sẽ để vấn đề vượt qua với một bản phúc trình vào tuần lễ sau đó".
Thượng nghị sĩ Cormann, bác bỏ các cáo buộc.
"Việc đó hoàn toàn sai lầm, và chưa bao giờ là ý định của chính phủ".
"Chính phủ bắt đầu cuộc thảo luận vào tuần nầy, vì vậy ý định của chúng tôi là để cho cuộc thảo luận tiếp tục và chắc chắn tiếp tục cho đến tuần lễ kế tiếp, mà tôi tin rằng sẽ vào tuần lễ của ngày 15 tháng 3 sắp tới".
Trong khi đó, lãnh tụ đảng Xanh Richard Di Natale nói rằng, cuộc điều tra về bầu cử năm 2013 đã thảo luận về các vấn đề, và lời kêu gọi của Lao động không còn cần thiết nữa.
"Lao động không ủng hộ dự luật, vì vậy những gì họ làm là lẩn tránh đàng sau diễn tiến như những kẻ hèn nhát, đó là tất cả về tiến trình của dự luật".
"Sự thực là họ không ủng hộ việc trả quyền hạn lại cho các cử tri, họ không ủng hộ điều nầy".
Còn Thượng nghị sĩ đảng Gia đình Trên hết là ông Bob Day nói rằng, dự luật sẽ xóa sạch nhiều tiếng nói cần thiết nhất của các đảng nhỏ và ông sẽ không hậu thuẩn cho việc cải tổ.
"Quí vị cần những người độc lập, không dính líu với bất cứ đảng phái nào tại đây, những người độc lập giữ một vai trò quan trọng".
"Tôi chấp nhận sự kiện là chỉ riêng tôi, chẳng là ai tại nơi nầy; tuy nhiên là một trong số 79 đảng nhỏ và thành phần độc lập vốn đã tranh cử trong cuộc bầu cử vừa rồi, chúng tôi sẽ không để cho vấn đề nầy dễ dàng diễn tiến".
Được biết Ủy ban giải quyết các vấn đề về bầu cử, sẽ báo cáo lại cho Quốc hội vào ngày 2 tháng 3.
