Tại thành phố Mosul, có tin cho biết thường dân hiện bị xử dụng làm bia đỡ đạn, trước sự tiến quân của quân đội Iraq nhằm tái chiếm cứ điểm cuối cùng của phiến quân tự xưng nhà nước Hồi giáo IS, trên đất Iraq.
Các nhóm hoạt động nhân đạo cho biết, họ rất quan ngại về sự an toàn của khoảng 1 triệu rưỡi người đang sống trong thành phố.
Họ kêu gọi các phe phái trên trận chiến, hãy tôn trọng nhân quyền.
Lực lượng Iraq và Kurd cho biết, họ đã chiếm được khoảng 20 ngôi làng ở khu ngoại ô Mosul, trong 24 giờ đầu của cuộc hành quân.
Phát ngôn nhân của Bộ Tư lệnh Hành quân hỗn hợp, chuẩn tướng Yahya Rasool cho biết, lực lượng không trông thấy bất cứ thường dân nào chạy ra khỏi thành phố cả.
"Cho đến nay, chúng tôi không ghi nhận bất cứ trường hợp bỏ nhà bỏ cửa nào và quân đội vẫn đang tiến tới. Một số khu vực và làng mạc trống rỗng, trừ các phiến quân IS".
Cao Ủy Tỵ Nạn Liên hiệp quốc cho biết, dự trù có một làn sóng lớn lao thường dân rời bỏ thành phố và chuẩn bị cho đợt đầu tiên đông đảo người lánh nạn sẽ diễn ra trong 5 hay 6 ngày nữa.
Tổ chức nầy tại Úc đã đưa ra lời kêu gọi khẩn cấp, nhằm giúp đỡ cho cơ quan nầy, để cung cấp lều trại và bảo vệ thường dân.
Giám đốc toàn quốc là bà Naomi Steer nói rằng, cơ quan hy vọng sẽ quyên được 4 triệu đô la tại Úc, để đóng góp vào các giúp đỡ ban đầu.
"Không may có một khoảng cách lớn lao giữa những gì chúng tôi có và những gì hiện thời cần thiết. UNHCR ước lượng chỉ có khoảng 38 phần trăm ngân quỹ để cung cấp sự hỗ trợ cho hàng trăm ngàn người hạy trốn cuộc chiến tại Mosul".
Trận chiến dự trù sẽ khiến hơn một triệu người dân Iraq vẫn còn sống trong Mosul, sẽ mất hết nhà cửa và các cơ quan cứu trợ hiện dự trù cho những trường hợp tệ hại nhất.
Trước cuộc chiến chống lại ISIS được phát động, tại Mosul thuốc men đã bị thiếu hụt và giá cả thực phẩm tăng vọt.
Điều hợp viên nhân đạo tại Iraq của Liên hiệp quốc, bà Lise Grande cho biết, bà lo sợ nhiều người tìm các trốn khỏi thành phố và khiến họ lâm vào tình cảnh hết sức nguy hiểm.
"Thường dân bị nguy hiểm lớn lao khi kẹt giữa hai lằn đạn, có thể đó là những đợt pháo kích. Chúng tôi hiểu rằng ISIL đặt mìn bẫy tại khắp nơi trong thành phố, cũng như có nhiều nguy hiểm do miểng đạn văng ra".
"Chúng tôi cũng quan ngại về các vụ bắn sẻ và trong tình thế tệ hại nhất, không loại bỏ khả năng có vụ tấn công bằng vũ khí hoá học. Chúng tôi lo sợ vì ISIL đã làm tại Fallujah, có thể giữ thường dân làm lá chắn, hay đuổi xô một số lớn thường dân ra trước cuộc tấn công của lực lượng an ninh Iraq, vì chúng biết rằng quân đội Iraq sẽ không bắn vào người dân của họ". Điều hợp viên nhân đạo tại Iraq của Liên hiệp quốc, bà Lise Grande.
"Chúng tôi hiểu rằng việc nầy sẽ diễn ra nay mai, quân đội Úc hiện can dự trong việc huấn luyện và cố vấn cũng như trợ giúp cho quân đội Iraq. Thực sự chúng ta huấn luyện khoảng 12 ngàn người thuộc lực lượng an ninh, một số hiện tham dự vào trận tấn công Mosul". Ngoại trưởng Úc, bà Julie Bishop.
Chương trình Lương thực Thế giới hiện chuẩn bị thực phẩm cứu trợ, trong các nhà kho gần thành phố.
Nữ phát ngôn nhân là bà Bettina Luescher nói rằng, số lượng đó đủ để nuôi sống một triệu người trong một tháng.
"Mối quan ngại cuả chúng tôi là những người ở đó, làm sao họ thoát ra khỏi an toàn. Chúng tôi chuẩn bị sẵn thực phẩm với mọi thứ để giúp đỡ, thế nhưng hết sức quan ngại trong tình thế nầy".
Người đứng đầu về ngoại giao của Liên Âu, bà Federica Mogherini cũng bày tỏ những quan ngại về thường dân tại Mosul trong cuộc chiến.
"Đầu tiên nhà cầm quyền Iraq được sự ủng hộ đầy đủ của chúng ta, ngoài ra người dân Iraq hiện ở trong thời điểm khó khăn. Chúng ta cần hoạt động với ưu tiên là bảo vệ thường dân Mosul và cũng tôn trọng đầy đủ luật lệ nhân đạo quốc tế".
Các cư dân Mosul cho biết, phiến quân IS hiện ngăn cản mọi người chạy thoát ra ngoài, cũng như cho biết, IS ra lệnh cho nhiều người vào ở trong các tòa nhà, mà họ nghĩ rằng sẽ bị các phi cơ oanh tạc.
Ngoài ra có những lo sợ rằng, thường dân có thể bị kẹt trong các cuộc tấn công bằng vũ khí hóa học, mà họ từng xử dụng trong quá khứ.
Tổng thống Hoa Kỳ, ông Barack Obama cho biết, sự an toàn của thường dân là một ưu tiên hàng đầu, cho Liên Minh do Hoa kỳ hướng dẫn, hiện yễm trợ cho cuộc tấn công IS.
"Mosul sẽ là một cuộc chiến khó khăn, sẽ có những thắng lợi cũng như các thất bại, thế nhưng tôi tin tưởng rằng, giống như ISIL thua trận tại nhiều nơi ở Iraq, bọn chúng cũng sẽ bị đánh bại tại Mosul, và đó là một bước tiến hướng đến việc tiêu diệt hoàn toàn bọn chúng".
Nước Úc cũng góp phần trong Liên Minh, hỗ trợ cho lực lượng an ninh Iraq, trong cuộc tấn công Mosul.
Ngoại trưởng Úc, bà Julie Bishop cho đài Sky News biết rằng, tái chiếm thành phố nầy là một dấu mốc quan trọng, trong cuộc chiến chống lại IS.
"Chúng tôi hiểu rằng việc nầy sẽ diễn ra nay mai, quân đội Úc hiện can dự trong việc huấn luyện và cố vấn cũng như trợ giúp cho quân đội Iraq. Thực sự chúng ta huấn luyện khoảng 12 ngàn người thuộc lực lượng an ninh, một số hiện tham dự vào trận tấn công Mosul".
Video: Các gia đình chạy khỏi thị trấn ở phía nam Mosul.
