SKIP TO MAIN CONTENT

Khoa học gia Úc đầu tiên khám phá sóng vô tuyến từ hai ngôi sao đụng nhau

Ảnh của họa sĩ vẽ hai ngôi sao đụng nhau
Ảnh của họa sĩ vẽ hai ngôi sao đụng nhau Source: AAP

Một thời gian rất lâu trước đây, đã có hai vì sao chết đụng nhau trên dải Ngân Hà tạo nên một vụ nổ gây chấn động lớn lao khiến các khoa học gia trên trái đất mới được chứng kiến cảnh tượng nầy.


Published

Updated

By Myles Morgan, Phan Bach

Source: SBS



Skip to podcast episode content

Một thời gian rất lâu trước đây, đã có hai vì sao chết đụng nhau trên dải Ngân Hà tạo nên một vụ nổ gây chấn động lớn lao khiến các khoa học gia trên trái đất mới được chứng kiến cảnh tượng nầy.


Vụ đụng nhau của hai ngôi sao được xem lả một trong những sự kiện khoa học lớn nhất trong lịch sử thiên văn gần đây và các thông tin tràn ngập của vụ nầy giúp các nhà khoa học khám phá được các điều bí ẩn của vũ trụ

Tại một nơi xa thẳm trong không gian, có hai ngôi sao neutron nhỏ, thế nhưng đều nặng như mặt trời tuy nhiên đường kính chỉ độ 20 kí lô mét, bắt đầu xoay mạnh trước khi đụng nhau.

Khi chúng đến gần nhau, chúng xoay vòng ngày càng nhanh hơn và bắt đầu phát ra những làn sóng hấp dẫn trong không gian và thời gian.

Khi 2 ngôi sao chạm nhau, Phó Giáo sư Tara Murphy thuộc đại học Sydney nói rằng, vụ nổ gần như không ai biết được về sức mạnh của chúng.

"Đây là một chuyện liên quan đến vấn đề năng lượng nhất, mà quí vị có thể tưởng tượng ra trong vũ trụ. Khối lượng năng lượng phát sinh trong vụ đụng nhau nầy, lớn hơn năng lượng của mặt trời tạo ra trong suốt cuộc đời của nó".

Trong khi đó, Giáo sư Susan Scott thuộc Đại học Quốc gia Úc châu, cũng thuộc toán quốc tế theo dõi vụ nổ, bà cho biết đối với các khoa học gia thì đây là một giấc mộng thành sự thực.

"Đây là lần đầu tiên xảy ra một vụ đụng nhau của ngôi sao neutron chưa hề thấy trước đây, mặc dù chúng ta biết chúng sẽ xảy ra trong vũ trụ vào mọi lúc, vì vậy đây là một dịp may mắn chứng kiến được một vụ lần đầu tiên".

Vụ nầy xảy ra 130 triệu năm trước, thế nhưng tín hiệu từ sự kiện trung tâm vũ trụ nay mới đạt đến trái đất.

Vụ nổ được phát hiện tại Úc và hàng ngàn nhà khoa học trên khắp thế giới đã hướng viễn vọng kính về một không gian nhỏ bé để theo dõi sự kiện và nhiều hậu quả sau đó.

Giáo sư Murphy cho biết các khoa học gia đã được tràn ngập với vô số dữ kiện.

"Đầu tiên những gì quí vị thấy là các tia gamma, rồi khi vụ nổ xảy ra trong nhiều ngày, quí vị thấy ánh sáng bằng mắt thường khoảng 11 tiếng đồng hồ sau đó, rôi sau 2 tuần lễ theo dõi, chúng ta thấy các làn sóng radio".

"Chúng ta vẫn còn phải theo dõi, rồi làm cho các dụng cụ thêm nhạy bén hơn và cuối cùng sẽ đi đến mục tiêu tối hậu, là thực sự nhìn vào sự bắt đầu của vũ trụ", Tara Murphy.

Đây là lần đầu tiên các sóng hấp dẫn đã nhận được, trong thời gian hai ngôi sao chập vào nhau.

Giáo sư Matthew Bailes thuộc đại học Kỹ thuật Swinburn nói rằng, đây là thời điểm chưa từng có trong khoa vật lý không gian.

"Sự kiện cho thấy dấu hiệu cuả buổi bình minh về một kỷ nguyên mới trong thiên văn học, về một ngành thiên văn nhận được nhiều sóng hấp dẫn. Chúng ta cũng thấy hậu quả của nó trong vũ trụ, mà chúng ta đã quan sát hàng ngàn năm".

Do ánh sáng và tia gamma trôi giạt trong dải Ngân hà, các khoa học gia Úc cũng là những người đầu tiên xác nhận một tín hiệu vô tuyến từ hiện tượng sóng hấp dẫn.

Giáo sư Scott cho rằng, việc nầy cũng đúng lúc vì thời giờ làm việc ở Úc với Đài Thiên Văn Với Tia Laser Đo Lường Sóng Hấp Dẫn Quốc tế hay Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory, gọi tắt là LIGO sắp sửa kết thúc.

"Chúng ta rất may mắn vì có được 9 tháng để quan sát và làm việc với LIGO (LIE-go), chúng ta chỉ có 8 ngày sau khi quan sát và rồi nghiên cứu trong một năm để cập nhật. Các tín hiệu đã được tiếp nhận ngay trước khi kết thúc, vì vậy chúng tôi rất là may mắn".

Các dữ kiện xác nhận những lý thuyết do Albert Einstein nêu lên đầu tiên về sóng hấp dẫn.

Giáo sư Murphy cho biết, điều nầy giúp cho các khoa học gia hiểu biết các kim loại khan hiếm như sắt, bạch kim và vàng đến từ đâu.

"Từ quan điểm về thiên văn học, nó cho chúng ta biết từ đâu các phân tử nặng trên trái đất đã được cấu tạo. Khi quí vị nghĩ vàng từ đâu đến, quí vị nghĩ tôi phải đào nó từ dưới đất, thế nhưng vàng đó thực sự hình thành từ đâu? Chúng ta biết rằng vàng có thể được cấu thành, khi các ngôi sao neutron sát nhập vào nhau".

Cùng với các hiểu biết sâu xa về sóng hấp dẫn và các vì sao neutron, các nhà khoa học cũng hy vọng điều nầy có thể giúp họ hiểu thêm về kích thước của vũ trụ và nguồn gốc của nó.

"Chúng ta vẫn còn phải theo dõi, rồi làm cho các dụng cụ thêm nhạy bén hơn và cuối cùng sẽ đi đến mục tiêu tối hậu, là thực sự nhìn vào sự bắt đầu của vũ trụ", Tara Murphy.

Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese

 


Latest podcast episodes

Follow SBS Vietnamese

Download our apps

Listen to our podcasts

Get the latest with our exclusive in-language podcasts on your favourite podcast apps.

Watch on SBS

SBS World News

Take a global view with Australia's most comprehensive world news service

Stream now