Trong chương trình Sức Khỏe Là Vàng số 09, mời quý vị cùng Đăng Trình tìm hiểu về hệ thống nhãn mác thực phẩm mới, giúp người tiêu dùng phân biệt thực phẩm có thể dùng hàng ngày và thực phẩm không nên dùng thường xuyên. Ở nửa sau chương trình là những cập nhật mới nhất về dịch bệnh Zika tại Hoa Kỳ và thế giới.
Hệ thống nhãn mác thực phẩm mới của Mars Food
Các chuyên gia y tế đã khen ngợi bản kế hoạch mới của Mars Food, một trong những nhà sản xuất thực phẩm lớn nhất thế giới, về việc dán nhãn cảnh báo lên một số sản phẩm của họ. Mì Ý, gạo và các loại sốt được sản xuất bởi Mars Food sẽ sớm được dán nhãn khuyến nghị về sức khỏe - phân biệt giữa thực phẩm có thể dùng hàng ngày và thực phẩm không nên dùng thường xuyên.
Những lo lắng về số đo vòng hai đã khiến dư luận liên tục gây áp lực lên các công ty thực phẩm toàn cầu. Trong nhiều trường hợp, một số sản phẩm bày bán trong siêu thị hoặc tiệm chạp phô bị phát hiện chứa một hàm lượng ẩn muối, đường và chất béo.
Vì thế, tập đoàn thực phẩm Mars Food đã giới thiệu hệ thống nhãn mác mới để giúp người tiêu dùng phân biệt giữa những sản phẩm có thể dùng hàng ngày, và những sản phẩm nên sử dụng tiết chế.
Chủ tịch tập đoàn Mars Food, bà Fiona Dawson nói với đài BBC rằng đây là một sáng kiến quan trọng.
"Chúng tôi hy vọng các công ty khác sẽ thực hiện điều tương tự. Chúng tôi đã dựa trên những tiêu chuẩn chính xác nhất doTổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị. Chúng tôi tin rằng điều đó sẽ giúp công ty sẵn sàng khi các quy định về thực phẩm mới được đặt ra ở Vương quốc Anh và trên thế giới. Và chúng tôi sẽ rất vui nếu các công ty cùng ngành khác cùng tham gia."
Hệ thống nhãn mới sẽ được áp dụng cho các sản phẩm dùng trong bữa chính, như các loại sốt Dolmio và mì Ý Uncle Ben's. Tuy nhiên, chúng vẫn chưa được áp dụng lên các sản phẩm đồ ngọt nổi tiếng của Mars, chẳng hạn như chocolate M&M's và Snickers.
Bà Jane Martin đến từ Liên minh Phòng chống Béo phì Úc (Obesity Policy Coalition) cho rằng Mars đang lạc hậu so với thang điểm sức khỏe Health Star Rating của Úc, theo đó thực phẩm được xếp hạng từ 1-5 sao.
"Trong bối cảnh nước Úc, công ty Mars nên xem xét những tiêu chuẩn sẵn có và mô phỏng theo, thay vì phát triển một tiêu chuẩn mới. Như vậy thì việc cải thiện sức khỏe cho người tiêu dùng sẽđược thực hiện nhanh chóng hơn."
Thay đổi này được đưa ra trong bối cảnh thuế tiêu thụ nước ngọt được đưa ra bàn thảo tại Úc, kêu gọi áp dụng mức thuế 20% lên mọi loại thức uống có ga. Loại thuế này đã được áp dụng tại Anh quốc vài tuần trước.
Bà Jane Martin nói thuế tiêu thụ nước ngọt sẽ giúp cứu mạng đến 1,600 người mỗi năm.
"Chúng ta nên xem xét phương cách hỗ trợ người dân cải thiện chế độ ăn uống sao cho lành mạnh hơn, và giảm thiểu tác động của thừa cân và béo phì lên cộng đồng."
Thông tin trên các nhãn mác thực phẩm đã trở nên minh bạch hơn, nhưng người tiêu dùng cho rằng họ cần được cung cấp thêm nhiều khuyến nghị nữa.
"Tôi nghĩ chúng ta cần dán nhãn cụ thể hơn."
"Vâng, người tiêu dùng cần được cung cấp nhiều thông tin hơn, để hiểu rõ họ đang ăn những gì."
"Nhãn mác cần đơn giản, dễ đọc, và dễ thấy đối với người tiêu dùng, để họ không phải tốn thời gian nghiên cứu chúng khi đi mua sắm."
Mối quan hệ giữa virus Zika và hội chứng teo não
Trong nhiều tháng qua, người ta ngờ rằng virus Zika là thủ phạm gây ra hội chứng teo não, cùng nhiều dị tật não nghiêm trọng khác, và giờ đây điều đó đã được xác nhận.
Các quan chức thuộc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ vừa công bố kết quả nghiên cứu của họ trên Tạp chí Y học New England. Tiến sĩ Sonja Rasmussen đến từ trung tâm này cho biết:
"Tôi nghĩ giờ đây chúng tôi đã có thể tự tin tuyên bố rằng, virus Zika là nguyên nhân, hoặc là một trong những nguyên nhân, gây ra tật đầu nhỏ cùng những dị tật não nghiêm trọng khác. Chúng tôi không còn phải né tránh vấn đề, và có thể tập trung nghiên cứu những nghi vấn còn sót lại. Hiện vẫn còn rất nhiều nghi vấn quan trọng khác, chẳng hạn như: Mức độ rủi ro cao đến đâu? Vấn đề ở tầm phổ quát là gì? Còn những dị tật nào khác? Liệu có những dị tật nào không liên quan đến não? Những đứa trẻ nhiễm Zika liệu có gặp khó khăn trong việc học sau này không? Và cuối cùng, những yếu tố nào sẽ làm tăng hoặc giảm nguy cơ đứa bé mắc các tật liên quan đến Zika, nếu người mẹ nhiễm virus trong lúc mang thai."
Virus Zika được phát hiện lần đầu vào năm 1947 tại Uganda. Nhưng chỉ đến khi dịch bệnh bùng nổ tại Brazil vào năm ngoái, thì thế giới mới bắt đầu chú ý tới những hiểm họa của loài virus này. Trong tháng Hai vừa qua, Tổ chức Y tế Thế giới đã ban bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu, sau khi căn bệnh do muỗi lây truyền này gây ra hàng ngàn trường hợp đầu nhỏ.
Tiến sĩ Rasmussen nói rằng không phải mọi phụ nữ mang thai nhiễm Zika đều đẻ con bị teo não.
"Chúng tôi cũng cần phải hiểu thấu đáo mức độ rủi ro ở đây. Hiện chúng tôi vẫn chưa biết được con số chính xác, nhưng chúng tôi biết tỉ lệ không phải là 100%. Chúng tôi biết một số trường hợp trẻ sơ sinh vẫn khỏe mạnh, mặc dù mẹ của chúng bị nhiễm virus Zika trong khi mang thai. Nhưng chúng tôi không biết khả năng con bị mắc tật đầu nhỏ là bao nhiêu nếu mẹ bị nhiễm Zika khi mang thai. Và đó là những câu hỏi quan trọng cần được giải đáp."
Vào đầu tuần này, quan chức y tế Mỹ đã cảnh báo dịch Zika có thể nghiêm trọng hơn những gì báo chí mô tả, và thúc giục Quốc hội Mỹ cấp ngân quỹ nhiều hơn để chống lại sự lây lan của virus Zika.
Chính phủ Obama đang đề xuất cấp một khoản tiền tương đương 2 tỉ Úc kim để ứng phó với tình trạng khẩn cấp hiện nay.
Thế nhưng, Phát ngôn nhân Tòa bạch ốc Josh Earnest cho biết dự luật được thông qua vào tuần này không bao gồm bất kỳ khoản tiền nào dành cho việc phòng chống virus Zika.
"Dự luật không đả động gì đến việc giúp đỡ các cộng đồng địa phương tại Mỹ đang có ca nhiễm virus Zika, hay hỗ trợ các chiến dịch diệt trừ muỗi làm lây lan loại virus này. Dự luật cũng không giúp nhân rộng các phòng xét nghiệm để giúp người dân dễ dàng xác định xem mình có đang nhiễm virus Zika hay không."
Tiến sĩ Rasmussen nhấn mạnh rằng virus Zika có thể lây truyền trong lúc giao hoan.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục khuyến nghị người dân phòng ngừa lây truyền qua đường quan hệ tình dục. Thế nên nếu bạn tình của họ đã từng đi đến vùng dịch Zika, thì rằng họ nên sử dụng bao cao su, hoặc nên tiết dục trong suốt thời gian còn lại của thai kỳ."
Hôm 5/4 vừa qua, Bộ Y tế Việt Nam gửi ra thông cáo về hai trường hợp đầu tiên xác định nhiễm virus Zika tại Việt Nam.
Người thứ nhất là một phụ nữ 64 tuổi sống tại Nha Trang. Người thứ hai là một phụ nữ, 33 tuổi sống tại Sài Gòn và đang mang thai tám tuần. Theo thông báo này thì sức khỏe hai bệnh nhân đang ổn định, và không có dấu hiệu là virus lây lan sang thân nhân và hàng xóm của họ.
Cùng ngày, trang tin Zing News dẫn lời Thứ trưởng Y tế Việt Nam Nguyễn Thanh Long cho biết hai trường hợp đầu tiên nhiễm virus Zika đều lây truyền qua muỗi vằn - loại muỗi gây bệnh sốt xuất huyết.
Trang này cho hay, "Ông [Long] cũng nhận định trong thời gian tới sẽ có thể có nhiều ca bệnh hơn tại Nha Trang, thậm chí các tỉnh khác. Khả năng bệnh Zika lây lan ở Khánh Hòa và TP HCM là rất lớn".
Trước đó, ngày 22/3, Bộ Y tế "đã nhận thông tin về một du khách người Úc xét nghiệm dương tính với virus Zika sau khi trở về từ Việt Nam".
Giới chuyên môn khuyến nghị phụ nữ đang mang thai hoặc dự định có thai, nên tránh lui tới ít nhất 42 quốc gia và vùng lãnh thổ có virus Zika đang lây lan. Dịch Zika hiện đang gây nên một đại dịch tại Brazil, còn tại châu Á thì dịch được phát hiện ở Bagladesh, Hàn Quốc, Thái Lan, Việt Nam và Trung quốc.
