Một năm trôi qua kể từ khi ký giả Jamal Khashoggi bị ám sát tại tòa lãnh sự Ả rập Saudi tại thành phố Istanbul thuộc Thổ Nhĩ Kỳ. Kể từ đó, các viên chức Ả rập Saudi biết vụ ám sát đã được dự định trước, trong khi CIA kết luận Đông Cung Thái Tử Mohamed bin Salman ra lệnh cho vụ hành quyết nói trên. Người vợ chưa cưới của ông cho biết, cả thế giới đang chờ đợi công lý cho nạn nhân.
Một ký giả của đài truyền hình CBS hỏi Đông CungThái Tử Ả Rập Saudi là ông Mohamed bin Salman là, 'Ông có ra lệnh giết chết ông Jamal Khashoggi không?'.
“Hoàn toàn không, đó là một tội ác hết sức dã man, thế nhưng tôi nhận trách nhiệm với tư cách là một lãnh đạo của Á rập Saudi, đặc biệt kể từ khi vụ nầy liên quan đến cá nhân làm việc cho chính phủ Saudi”, Mohamed bin Salman.
Đó là ký giả Norah O’Donnell của đài truyền hình CBS Mỹ, phỏng vấn Thái tử về vụ ám sát ký giả Jamal Khashoggi tại Istanbul, vào ngày 2 tháng 10 năm 2018.
Cuộc phỏng vấn được chiếu trên khắp thế giới, trong chương trình truyền hình 60 phút.
Ông Khashoggi được trông thấy, đi vào tòa lãnh sự của Á rập Saudi, để lấy giấy tờ liên quan đến việc dự định kết hôn của ông, thế nhưng sau đó chẳng bao giờ thấy trở ra.
Là chủ bút của nhật báo tại Saudi là tờ El Watan, ông nầy nổi tiếng có những quan điểm bất đồng với chính phủ.
Ông chạy ra khỏi Á rập Saudi vào năm 2017 và trong những bài báo viết cho tờ Washington Post, đã chỉ trích gay gắt Thái Tử Mohamed bin Salman và vị Quốc vương nước nầy, là Salman của Á rập Saudi.
Ông cũng chống lại việc can thiệp, do Á rập Saudi hướng dẫn vào Yemen.
Sau khi ông nầy mất tích, các viên chức Á rập Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ kiểm tra tòa lãnh sự vào ngày 15 tháng 10, trong đó các viên chức Thổ tìm thấy bằng chứng cho thấy, ông Khashoggi đã bị giết.
Đến tháng 11, CIA kết luận là Đông Cung Thái Tử đã ra lệnh hạ sát vị ký giả.
Người vợ sắp cưới của nạn nhân là bà Hatice Cengiz cho biết, như Thái Tử nhận trách nhiệm về vụ hạ sát, thì ông ta nên trả lời các câu hỏi chi tiết hơn.
Bà đòi hỏi Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc, phải có hành động.
“Chẳng có yêu cầu để mở cuộc điều tra quốc tế nào, từ các nước thành viên của Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc, ngay cả khi phúc trình của bà Agnes Callamard được loan báo, hồi tháng 6".
"Bất chấp việc nầy, chẳng có hành động nào từ các quốc gia Âu châu, cho phép chúng tôi thấy được bước kế tiếp".
"Nếu chúng tôi nhìn về cách nầy khi mọi chuyện xảy ra, nếu có thể gọi là sự tiến triển, thì đó là sự hỗ trợ của giới truyền thông”, Hatice Cengiz.
Báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về các Vụ Hành quyết Đặc biệt, mà bà Cengiz lưu ý là bà Agnes Callamard, cho biết cuộc điều tra của bà kết luận rằng, cái chết của ông Khashoggi là trách nhiệm của Á rập Saudi.
“Tôi muốn nhấn mạnh rằng, trách nhiệm của Á rập Saudi có dính líu trong vụ hành quyết và không có gì cho thấy, nước nầy chấp nhận trách nhiệm trong vụ ám sát”, Agnes Callamard.
Trong khi đó, Giám đốc của Human Right Watch tại Úc là bà Elaine Pearson cho SBS News biết rằng, chưa có công lý trong vụ nầy.
“Vâng một năm qua, chúng ta vẫn chờ đợi công lý cho ông Jamal Khashoggi".
"Tôi muốn nói là các viên chức cao cấp nhất, có dính líu trong vụ ám sát vẫn còn được tự do".
"Dĩ nhiên có những thủ tục chống lại 11 người, liên quan đến vụ ám sát, thế nhưng vẫn còn nằm trong vòng bí mật”, Elaine Pearson.
"Tôi nghĩ, đó là lý do nó thu hút sự chú ý của công chúng, nhưng vấn đề là cho đến nay, vẫn chưa có bất kỳ hậu quả chính trị thực sự nào đối với Ả Rập Saudi, bất chấp loại kinh dị này lan rộng và đó là những gì chúng ta đang cố gắng thay đổi”, Rebecca Vincent.
Hồi tháng rồi, Úc công bố một thông cáo chung, tại Hội đồng Nhân quyền Liên hiệp quốc nhân danh 25 nước, nêu lên những quan ngại về các vụ vi phạm nhân quyền, của nhà cầm quyền Saudi.
Bà Elaine Pearson cho biết.
“Tôi nghĩ áp lực đó là quan trọng và chắc chắn là một bước tích cực, khi Úc dẫn đầu trong một thông cáo chung, thế nhưng cùng lúc những gì chúng ta thực sự cần đến là một cuộc điều tra quốc tế độc lập, về mọi tình huống liên quan đến vụ ám sát”, Elaine Pearson.
Thế nhưng bà Pearson nói rằng, nước Úc có thể làm nhiều hơn nữa và bà cho biết, quả hết sức bất mãn khi Úc tiếp tục bán các trang thiết bị quân sự cho chính phủ Saudi, cũng như tình trạng thiếu minh bạch về các loại vũ khí và việc sử dụng như thế nào.
Human Right Watch và các nhóm tranh đấu khác, hiện chỉ trích sự miễn tội của Á rập Saudi tại các nơi và trên thế giới.
Tổ chức Ký giả Không Biên giới gọi tắt là RSF nói rằng, họ muốn đưa vụ sát hại ký giả, vào nghị trình của cuộc họp thượng đỉnh G20 sắp tới, dự trù diễn ra tại Riyadh, thủ đô của Á rập Saudi vào tháng 11 năm 2020.
Giám đốc của RSF tại Luân đôn là bà Rebecca Vincent nói rằng cho đến nay, có rất ít hậu quả nào đối với chế độ tại Á rập Saudi.
“Sự miễn tội qua cuộc tấn công táo bạo này đã được thực hiện. Ý nghĩ cho rằng điều này có thể xảy ra với ai đó, trong một phái bộ ngoại giao và trong một năm qua, điều này vẫn đang được thực hiện, với sự miễn tội quả đã gây kinh ngạc".
"Tôi nghĩ, đó là lý do nó thu hút sự chú ý của công chúng, nhưng vấn đề là cho đến nay, vẫn chưa có bất kỳ hậu quả chính trị thực sự nào đối với Ả Rập Saudi, bất chấp loại kinh dị này lan rộng và đó là những gì chúng ta đang cố gắng thay đổi”, Rebecca Vincent.
Vào cuối năm rồi, ký giả Jamal Khashoggi được tạp chí Time mệnh danh là nhân vật của năm, do công việc của ông với tư cách ký giả, cùng với các ký giả khác bị đàn áp chính trị, trong công tác của họ.
Tạp chí Time gọi ông Khashoggi là ‘Người Giám sát Cho Sự Thực’.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
