Những người trẻ hiện sống cùng cha mẹ lâu hơn, những người không làm như vậy bị áp lực nặng hơn trong việc mua nhà trả góp. Khuynh hướng hiện nay đã được thấy trong bản phúc trình thường niên mới nhất Hilda về lương bổng và việc làm.
Được biết cuộc khảo sát của đại học Melbourne bắt đầu từ năm 2001 và theo dõi cùng các nhóm qua thời gian, để thẩm định xem cuộc sống của họ thay đổi như thế nào.
Trong khi giá nhà tiếp tục tăng cao và lương bổng dậm chân tại chỗ, khiến cho nhiều người lo lắng sẽ mắc nhiều nợ nần khi về hưu.
Bà Erin Giansirancusa là người mẹ có 4 con tại Melbourne, hiện chuẩn bị dời sang một ngôi nhà thuê khác.
"6 lần dọn nhà trong 6 năm, vì vậy quả là lạ lùng cho tôi hiện nay ".
Kế hoạch trước đây là thuê nhà trong thời gian ngắn hạn, rồi dành tiền để ký thác mua nhà.
Khế ước thuê nhà sẽ chấm dứt vào tuần tới, bà cho biết giá thuê cũng tăng lên.
"Tôi thực sự nghĩ rằng con cái chúng tôi sẽ không bao giờ mua nổi ngôi nhà, trừ khi chúng tôi ở trong một tình trạng có thể giúp đỡ chúng về mặt tài chính, và đó là một chuyện rất buồn".
"Đó cũng là một ước mơ đối với với chính chúng tôi, khi có được một ngôi nhà ở đâu đó và mơ ước ngày càng xa vời hơn thêm", bà Erin Giansirancusa.
Trong khi đó, giáo sư Roger Wilkins thuộc đại học Melbourne, là tác giả của bản phúc trình.
"Hilda cho chúng ta thấy rằng, ngày càng khó khăn cho những người trẻ để thâm nhập vào thị trường nhà đất".
"Chúng tôi từng chứng kiến việc giảm sụt trong mức độ làm chủ ngôi nhà, trong số những người dưới 40 tuổi".
"Thực sự số người mắc nợ mua nhà dưới 40 đã gia tăng gần gấp đôi, và chắc chắn đã vượt xa mức tăng lương trong cùng thời gian đó", giáo sư Roger Wilkins.
Giáo sư Wilkins cho biết trên thực tế thu nhập của gia đình thậm chí còn sụt giảm chút đỉnh.
"Sự chênh lệch trong thu nhập cũng tăng mặc dù không đột biến do thuế được điều chỉnh và người ta có thể kiếm được việc làm có lương cao hơn."
Giáo sư Wilkins nói sự chênh lệch về thu nhập chỉ tiệm tiến, nhưng sự chênh lệch giữa người trẻ và già lại cách biệt nhiều trong khả năng mua nhà.
Tỉ lệ sở hữu nhà của người dưới 40 tuổi chỉ còn 25% so với 36% trong năm 2002.
Tại những nơi giá nhà cao sự cách biệt này còn cao, với chỉ có 20% người trẻ ở Sydney sở hữu một căn nhà.
Điều đó có nghĩa giới trẻ phải sống chung với cha mẹ lâu hơn.
Trong năm 2015, 60% thanh niên tuổi từ 22-25 và gần phân nửa thiếu nữ cùng độ tuổi sống chung với cha mẹ. Tỉ lệ này trong năm 2001 chỉ có 43% cho nam và 27% cho nữ.
Phúc trình Hilda cho thấy người trẻ cũng chật vật hơn khi mua nhà.
So với năm 2002, giới trẻ ngày nay phải mang nợ gấp đôi, và không chỉ có vậy mà họ không trả được bớt nợ tí nào.
Từ 30-40% đang trả nợ mua nhà trên thực tế đã thấy số nợ của mình tăng lên mỗi năm, giáo sư Wilkins giải thích thêm:
"Tôi nghĩ cũng hợp lý để nói rằng khi thu nhập không tăng, thì người ta phải dựa vô giá trị căn nhà để trang trải cho cuộc sống đắc đỏ."
Theo Giáo sư Wilkins, giới trẻ không mua được nhà, không có phần trong lợi nhuận kinh tế và xã hội là điều đáng quan ngại.
Ông nghĩ rằng đây là một vấn đề về kinh tế và xã hội cho nước Úc đòi hỏi cần có chính sách để đối phó.
"Những cắt giảm mà chính phủ liên bang thực hiện trong một vài năm qua đối với việc hỗ trợ cho lợi tức, đối với các cha mẹ đơn thân và con cái của họ đã mang lại hậu quả như vậy, đó là sự gia tăng đáng kể trong mức độ nghèo khó của trẻ em, vào thời điểm mà chúng ta được xem là một trong các quốc gia thịnh vượng nhất trên thế giới", bà Cassandra Goldie.
Phúc trình Hilda tìm thấy ít nhất 80% gặp khó khăn khi gởi trẻ, không chỉ tốn kém mà tìm được nhà trẻ thích hợp cũng không phải dễ dàng.
Ngược lại với giới trẻ thì người về hưu lại có cuộc sống tương đối khả quan hơn so với trước, tác giả Phúc trình Hilda, giáo sư Wilkins giải thích.
"Đặc biệt họ ngồi trên đống tiền của căn nhà đã trả xong và chúng ta thấy nhiều người về hưu với khoản tiền hưu đáng kể," Giáo sư Wilkins cho biết.
Tuy nhiên phúc trình Hilda tìm thấy người ta làm việc lâu hơn, và chỉ về hưu một khi đủ điều kiện tài chánh để hưởng nhàn.
Trước đây thường lý do về hưu là vì không còn sức khỏe hay bị đuổi việc, điều đó có nghĩa là thị trường lao động đã làm tốt hơn để giữ những nhân viên có tuổi.
Giáo sư Wilkins cũng phân tích rằng giới trẻ sau này sẽ không có được sự thuận lợi đó, bởi vì họ bước vào thị trường địa ốc chậm hơn, cho nên sẽ còn nợ tiền nhà khi về hưu, và nhiều người sẽ phải đi thuê vì trước đó không mua được nhà riêng cho mình.
Còn ông John Flavell thuộc công ty môi giới địa ốc Mortgage Choice nói rằng, các sự kiện không làm ai ngạc nhiên.
Ông cho biết những người mua nhà đầu tiên, không gặp nhiều khó khăn trong việc mang công mắc nợ.
"Nếu quí vị nhìn vào số tiền của mọi người đổ vào việc thuê nhà so với tiền trả để mua nhà, thì điển hình chúng ta thấy những người trả tiền mua nhà ngày càng ít lợi tức hơn".
"Thế nhưng thử thách xảy ra, khi mọi người thuê nhà và cũng tìm cách tiết kiệm để có tiền ký thác để mua nhà".
"Vì vậy chẳng ngạc nhiên khi giá nhà lên cao nhất tại Sydney và Melbourne, thì nỗ lực và thời gian để dành tiền ký thác chắc chắn là rào cản lớn nhất, đối với những người muốn mua nhà", giáo sư Roger Wilkins.
Cuộc khảo sát cũng cho thấy thái độ của người dân Úc hiện thay đổi đối với một số vấn đề xã hội khác nhau, chẳng hạn như hôn nhân và việc làm cha làm mẹ.
Gần 40 phần trăm những người lớn thích chơi cờ bạc ít nhất một lần mỗi tháng và hầu hết là chơi lô tô.
Thế nhưng giáo sư Wilkins cho rằng, đáng báo động là cuộc khảo sát cũng tiết lộ mức độ nghèo khó lên cao trong số các gia đình đơn thân.
"Các gia đình đơn thân có tỷ lệ nghèo khó, cao hơn những người khác nói chung".
"Họ đối diện với chi phí giữ trẻ từng bước lên cao nhất, trong khi họ có mức độ thấp nhất về việc làm chủ một ngôi nhà và mức độ lợi tức trung bình thường thấp hơn nhiều, so với những người khác".
"Vì vậy ở nhiều mặt khác nhau, chúng ta thấy nhiều gia đình đơn thân có những thời gian hết sức khó khăn", giáo sư Wilkins.
Còn bà Cassandra Goldie thuộc Hội đồng Dịch vụ Xã hội Úc châu nói rằng, phúc trình là một lời kêu gọi thức tỉnh đối với chính phủ liên bang Úc.
"Những cắt giảm mà chính phủ liên bang thực hiện trong một vài năm qua đối với việc hỗ trợ cho lợi tức, đối với các cha mẹ đơn thân và con cái của họ đã mang lại hậu quả như vậy, đó là sự gia tăng đáng kể trong mức độ nghèo khó của trẻ em, vào thời điểm mà chúng ta được xem là một trong các quốc gia thịnh vượng nhất trên thế giới".
"Việc đó hoàn toàn đặc biệt, khi hình ảnh đó đang được tô vẽ dưới sự theo dõi của chính phủ nầy", bà Cassandra Goldie.
Thêm thông tin và cập nhật Like SBS Vietnamese Facebook Nghe SBS Radio bằng tiếng Việt mỗi tối lúc 7pm tại sbs.com.au/Vietnamese
