Giám đốc cơ quan được thành lập để giải quyết các cú sốc năng lượng, IEA, Tiến sĩ Fatih Birol chia sẻ tuyên bố ảm đạm này: cuộc khủng hoảng dầu mỏ hiện nay nghiêm trọng hơn gấp đôi so với cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất trong lịch sử.
"Nhiều người trong chúng ta vẫn nhớ hai cuộc khủng hoảng dầu mỏ liên tiếp vào những năm 1970, năm 1973 và 1979. Vào thời điểm đó, trong mỗi cuộc khủng hoảng, thế giới đã mất khoảng 5 triệu thùng dầu mỗi ngày, cả hai cuộc khủng hoảng cộng lại là 10 triệu thùng mỗi ngày. Và sau đó, tất cả chúng ta đều biết rằng đã có những vấn đề kinh tế lớn trên toàn thế giới, các cuộc suy thoái. Và ngày hôm nay, chỉ tính đến ngày hôm nay, chúng ta đã mất 11 triệu thùng dầu mỗi ngày."
Tuyên bố đó, được đưa ra tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia ở Canberra, đã đưa ra con số cụ thể cho sự hoảng loạn đang nổi lên; khi các quốc gia trên thế giới đang vật lộn với việc quản lý nguồn cung nhiên liệu của họ.
Trợ lý Bộ trưởng cho Thủ tướng, ông Patrick Gorman, cho biết trong khi một loạt các lựa chọn đang được xem xét để bảo đảm nguồn cung nhiên liệu an toàn ở Úc, chính phủ không xem xét việc sử dụng quyền hạn khẩn cấp về nhiên liệu.
Theo Đạo luật Khẩn cấp Nhiên liệu Lỏng 1984, chính phủ có quyền chỉ đạo nguồn cung đến nơi cần thiết.
"Những gì chúng tôi tiếp tục làm là đảm bảo xem xét tất cả những điều cần thiết để duy trì nguồn cung cho Úc. Để chúng ta có nhiên liệu cho doanh nghiệp, cho nông trại, cho thành phố. Và Úc là một nước xuất khẩu năng lượng ròng. Đó là điều mà tôi nghĩ chúng ta hoàn toàn có quyền tự hào. Nó là một phần quan trọng của nền kinh tế chúng ta. Nó cũng là một phần quan trọng trong cuộc thảo luận về việc đảm bảo chúng ta có khả năng tự chủ năng lượng, đồng thời có cuộc đối thoại hiệu quả với các đối tác thương mại của chúng ta."
Chính phủ cũng đang chịu áp lực phải ban hành một điều khoản thời chiến, theo đó sẽ áp thuế 25% đối với xuất khẩu khí đốt - với sự ủng hộ của lãnh đạo đảng Xanh, Larissa Waters.
"Đánh thuế các tập đoàn khí đốt đang xuất khẩu khí đốt của chúng ta và thu được lợi nhuận kỷ lục, trong khi người dân bình thường phải trả giá."
Ngay cả khi nguồn cung ổn định - chi phí vẫn là một mối lo ngại; người phát ngôn của NRMA, Peter Khoury, cho biết giá cả đang ở mức cao kỷ lục.
"Nhiều người trong chúng ta vẫn nhớ hai cuộc khủng hoảng dầu mỏ liên tiếp vào những năm 1970, năm 1973 và 1979. Vào thời điểm đó, trong mỗi cuộc khủng hoảng, thế giới đã mất khoảng 5 triệu thùng dầu mỗi ngày, cả hai cuộc khủng hoảng cộng lại là 10 triệu thùng mỗi ngày. Và sau đó, tất cả chúng ta đều biết rằng đã có những vấn đề kinh tế lớn trên toàn thế giới, các cuộc suy thoái. Và ngày hôm nay, chỉ tính đến ngày hôm nay, chúng ta đã mất 11 triệu thùng dầu mỗi ngày."
Đây là bức tranh phản ánh tình hình đang diễn ra trên toàn thế giới.
Tại thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc, các tài xế đã xếp hàng suốt đêm từ thứ Hai đến thứ Ba trước dự báo giá trần nhiên liệu của nước này sẽ tăng.
Tình hình tương tự cũng diễn ra ở Ấn Độ, nơi nhiều trạm xăng đang quá tải khách hàng tranh giành nhau đổ đầy bình xăng.
Altaf Sayyad, một cư dân ở Ahmedabad, cho biết tình hình rất nghiêm trọng.
"Không ai biết tại sao điều này lại xảy ra. Chúng tôi đã bị kẹt ở trạm xăng trong khoảng một tiếng rưỡi đến hai tiếng đồng hồ. Đàn ông, phụ nữ, tất cả mọi người đều bị kẹt."
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) gần đây đã thực hiện một đợt xả kho lịch sử với 400 triệu thùng dầu dự trữ khẩn cấp toàn cầu.
Cựu đại diện của Pháp tại IEA, Giáo sư Thierry Bros, cho biết mặc dù khối lượng dầu được giải phóng rất lớn, nhưng nó sẽ không thể lấp đầy khoảng trống trong nguồn cung của thế giới - lượng dầu này không thể được giải phóng đủ nhanh.
"Chúng ta có 400 triệu thùng dầu này, nhưng chúng ta không thể giải phóng chúng ngay lập tức. Chúng ta không có đường ống dẫn dầu; chúng không được thiết kế cho việc đó. Chúng tôi không có khả năng—Cơ quan Năng lượng Quốc tế không có khả năng đưa 20 triệu thùng dầu mỗi ngày ra thị trường.”
Giám đốc của cơ quan này, Tiến sĩ Birol, đã không ngần ngại đưa ra đánh giá về những gì cần phải xảy ra để ngăn chặn một cuộc khủng hoảng toàn cầu.
"Gần đây chúng tôi đã công bố một số biện pháp về phía cầu, cách chúng tôi có thể giảm nhu cầu, nhưng thành thật mà nói, những gì chúng tôi đang làm là giảm bớt khó khăn cho nền kinh tế. Giải pháp quan trọng nhất cho vấn đề này hiện nay là mở cửa eo biển Hormuz.”
Nhưng không có con đường rõ ràng nào để điều đó xảy ra.
Thị trường đã phản ứng tích cực trước tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump đêm qua rằng Iran và Mỹ đang đàm phán một thỏa thuận.
Trong một tin nhắn trên trang Truth Social của mình, Trump cho biết ông đã yêu cầu Lầu Năm Góc "hoãn tất cả các cuộc tấn công quân sự nhằm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong thời hạn 5 ngày, tùy thuộc vào sự thành công của các cuộc họp đang diễn ra."
Nhưng Iran đã dập tắt bong bóng lạc quan ngắn ngủi bằng phản ứng của mình đối với tuyên bố đó.
“Để phản ứng lại tuyên bố sai sự thật của Trump, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh rằng không có cuộc đàm phán nào diễn ra với Mỹ. Ông Ghalibaf (đã chia sẻ) một thông điệp trên mạng xã hội nói rằng ‘người dân chúng tôi yêu cầu sự hoàn toàn, và trừng phạt những kẻ xâm lược một cách nhục nhã’. Và cũng đề cập rằng ‘tất cả các quan chức đều kiên quyết ủng hộ nhà lãnh đạo và người dân của mình cho đến khi mục tiêu này đạt được', và rằng chưa có cuộc đàm phán nào diễn ra với Mỹ.”
Nhưng hiện đang có một nỗ lực toàn cầu phối hợp để mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt sự kiểm soát của Iran đối với nguồn cung dầu toàn cầu.
Hôm 22/3, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã nói với Fox News rằng 22 quốc gia, bao gồm nhiều thành viên NATO và các đồng minh khác của Mỹ, đang hưởng ứng lời kêu gọi của Tổng thống Trump để giúp mở lại tuyến đường này.
“Tin tốt ở đây là kể từ thứ Năm, một nhóm gồm 22 quốc gia, hầu hết đến từ NATO, nhưng cũng có Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand, UAE và Bahrain, hầu hết các quốc gia khác từ NATO, đang cùng nhau thực hiện tầm nhìn của ông ấy về việc đảm bảo rằng eo biển Hormuz được tự do, và sẽ mở cửa càng sớm càng tốt.”
Nhưng không phải tất cả các đồng minh đều đã đồng ý: Ngoại trưởng Nhật Bản cho biết sự giúp đỡ của họ phụ thuộc vào một lệnh ngừng bắn.
Và quốc gia này có thể xem xét triển khai quân đội để rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz, nhưng chỉ khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn.
Nhật Bản nhận khoảng 90% lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz, vốn đã bị đóng cửa phần lớn kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh chống Iran.
Theo Martha MacCallum của Fox News, Donald Trump nói với bà rằng ông tin Nhật Bản sẽ sát cánh cùng Hoa Kỳ.
"Ông ấy cũng nói với tôi rằng ông ấy nghĩ Nhật Bản sẽ ủng hộ chúng ta hơn, mặc dù hiến pháp hạn chế việc họ đưa tàu vào eo biển. Ông ấy nói, tôi tin rằng nếu chúng ta cần Nhật Bản, Nhật Bản sẽ ở đó vì chúng ta, thậm chí còn hơn cả NATO. Đó là một tuyên bố khá ấn tượng khi nhìn vào lịch sử."
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
