Một cuộc điều tra của hãng tin Associated Press cho thấy ít nhất 10 người đã tự tử trong các cơ sở giam giữ nhập cư kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc đầu năm 2025 và triển khai chiến dịch trục xuất quy mô lớn.
Adriana Garzon có một nghi thức mỗi đêm cùng con trai mình, Brayan Rayo Garzon.
“Thói quen của chúng tôi luôn là nói lời tạm biệt và cầu nguyện.”
Khi Brayan bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đưa vào trại giam, cậu đã nhiều lần xin được nói chuyện với mẹ, nhưng bị nhân viên tại đây từ chối cho gọi điện, với lý do phòng ngừa lây lan dịch bệnh.
Cậu cũng đã yêu cầu được hỗ trợ sức khỏe tâm thần.
Brayan đang ở ngày thứ tư bị biệt giam thì đã tự kết liễu đời mình.
“Con tôi đã xin được hỗ trợ tâm lý. Nhưng họ không cung cấp. Với tôi, đó là sự tắc trách.”
Cái chết của Brayan Rayo Garzon vào tháng 4 năm 2025 là trường hợp đầu tiên trong làn sóng gia tăng các vụ tự tử trong số người bị ICE giam giữ.
Một cuộc điều tra của hãng thông tấn Associated Press cho thấy ít nhất 10 người đã chết do tự tử kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức vào tháng 1 năm 2025, một tốc độ tăng vượt xa mức tăng của số người bị giam giữ.
Đây là mức tăng đột biến, bởi ICE thường chỉ ghi nhận một hoặc không có ca tự tử nào mỗi năm.
Tiến sĩ Sanjay Basu từ Đại học California, San Francisco cho rằng những con số này phản ánh các vấn đề nghiêm trọng hơn về sức khỏe tâm thần trong hệ thống giam giữ, khi hàng chục nghìn người nhập cư bị cuốn vào chiến dịch trục xuất mạnh tay của chính quyền Trump.
“Tỷ lệ cao như vậy, gần như 1 trong 5 ca tử vong là do tự tử, cho thấy có điều gì đó đang diễn ra rất nghiêm trọng. Khi tỷ lệ tự tử cao như một phần đáng kể trong tổng số ca tử vong, điều đó cho thấy khủng hoảng sức khỏe tâm thần đang diễn ra sâu sắc.”
Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho biết tự tử trong hệ thống giam giữ là cực kỳ hiếm và nhân viên luôn tuân thủ các quy trình nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn cho người bị giam có dấu hiệu tự hại.
ICE cũng nhiều lần khẳng định họ sàng lọc người bị giam trong vòng 12 giờ sau khi tiếp nhận, bao gồm kiểm tra y tế, nha khoa và sức khỏe tâm thần.
Tuy nhiên, cuộc điều tra của Associated Press cho thấy phải mất tới 35 giờ để tiến hành kiểm tra y tế ban đầu đối với Garzon.
Những lo ngại này cùng với cuộc điều tra của AP diễn ra sau khi Văn phòng Thanh tra Giam giữ Nhập cư bị đóng cửa vào đầu tháng này.
Cơ quan này từng giám sát các cáo buộc lạm dụng và sai phạm trong hệ thống trại giam nhập cư.
Báo cáo về các vụ tự tử cũng xuất hiện trong bối cảnh hàng trăm người tại trung tâm giam giữ Delaney Hall ở New Jersey bắt đầu tuyệt thực để phản đối điều kiện sống bên trong.
Một người phụ nữ tên Gabriela Soto cho biết chồng cô là một trong số đó.
“Tôi là vợ của Martin Soto. Anh ấy tham gia tuyệt thực. Nhưng họ đã trả đũa anh ấy. Họ đang nhắm vào anh ấy. Đây là một phong trào tập thể, thống nhất của hơn 300 người bị giam trong tất cả các khu. Không phải chỉ một người.”
Theo một bức thư từ những người bên trong cơ sở, các điều kiện cơ bản đang không được đáp ứng.
“Thức ăn có giòi và đang trong tình trạng phân hủy, các vấn đề chưa được giải quyết, đặc biệt là nhà vệ sinh trong tình trạng tồi tệ và vô nhân đạo, hệ thống thông gió có vấn đề, nhiều người gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, hầu hết bị cúm kéo dài với đờm không dứt. Nhiều người bị viêm kết mạc, nhiễm trùng đường tiết niệu, sốt và ho. Việc chăm sóc y tế thì nếu bị bệnh phải nộp yêu cầu và thường mất hai tuần mới được trả lời, hoặc không bao giờ được phản hồi.”
Nghị sĩ Đảng Dân chủ New York, Daniel Goldman, đã vào bên trong để trực tiếp quan sát tình hình và phát biểu với truyền thông bên ngoài.
“Những gì chúng tôi nghe được ở đây là khủng khiếp và đáng tiếc là phù hợp với những gì chúng tôi đã ghi nhận trên toàn quốc. ICE tiếp tục phủ nhận một cách trắng trợn về điều kiện tại các cơ sở giam giữ. Tôi đã đến MDC Brooklyn, nơi người bị giam bị đối xử như tội phạm dù họ không có tiền án.”
Bộ An ninh Nội địa Mỹ nói rằng không có tình trạng điều kiện tồi tệ hay lạm dụng tại cơ sở này.
Giám đốc điều hành Liên đoàn Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) tại New Jersey, ông Amol Sinha, cho biết những người bị giam bao gồm cả phụ nữ mang thai, và điều kiện hiện tại là vi phạm nghiêm trọng.
“Họ đang phải chịu điều kiện tồi tệ, thiếu chăm sóc y tế. Chúng tôi liên tục nghe những câu chuyện kinh hoàng: phụ nữ mang thai không được chăm sóc, người bị thương không được điều trị, và những người không được tiếp cận thuốc men cần thiết để giữ mạng sống. Và cũng như mọi người bên ngoài, những người bên trong cũng có quyền hiến định.”
Trong khi đó, Adriana Garzon vẫn không ngừng nghĩ về người con trai đã mất trong hệ thống giam giữ nhập cư.
“Ngày nào chúng tôi cũng nói về con, không ngày nào không nhắc đến tên con.”
Nếu bạn hoặc người quen của bạn cần hỗ trợ trong tình huống khủng hoảng, hãy liên hệ Lifeline theo số 13 11 14, Dịch vụ gọi lại phòng ngừa tự tử (Suicide Call Back Service) theo số 1300 659 467 và Kids Helpline theo số 1800 55 1800 (dành cho người trẻ đến 25 tuổi). Thông tin và hỗ trợ về sức khỏe tâm thần cũng có tại beyondblue.org.au hoặc qua số 1300 22 4636.
Tổ chức Embrace Multicultural Mental Health cung cấp hỗ trợ cho những người đến từ các cộng đồng đa văn hóa và đa ngôn ngữ.
Đối với hỗ trợ phù hợp với văn hóa bản địa, hãy gọi 13 YARN — đường dây hỗ trợ quốc gia hoạt động 24 giờ qua số 13 92 76, cung cấp hỗ trợ cho nhiều vấn đề khác nhau, bao gồm cả sức khỏe tâm thần.
Đồng hành cùng chúng tôi tại SBS Vietnamese Facebook và cập nhật tin tức ở sbs.com.au/vietnamese
Chúng tôi cũng có mặt trên YouTube
Nghe SBS Tiếng Việt trên ứng dụng miễn phí SBS Audio, tải về từ App Store hay Google Play
